Opinie Bewaar

'Goed medicijn wordt een schaars artikel'

Voor en aantal medicijnen is Nederland geen interessante afzetmarkt meer
Voor en aantal medicijnen is Nederland geen interessante afzetmarkt meer © ANP

Er is een tekort aan geneesmiddelen. Apotheker Mayke Reiring luidt de noodklok. 'Aan deze absurde en gevaarlijke situatie moet een eind komen.'

Na twee weken vakantie kwam ik terug in de apotheek en op de eerste dag dacht ik al: wat doe ik hier eigenlijk? Na een periode van niet werken zie je de zaken toch vaak weer wat helderder.

Een van de grootste problemen in de apotheek op dit moment is het toenemende tekort aan essentiële geneesmiddelen. Hierdoor is de apotheker de hele dag bezig alternatieven te organiseren voor middelen die niet leverbaar zijn en komt hij of zij niet toe aan het werk dat ­eigenlijk gedaan moet worden.

Het oplossen van dit soort problemen kost veel tijd. Soms moet met de arts worden overlegd en wordt er een alternatief verstrekt. Ook kan het voorkomen dat het vervangende geneesmiddel geïmporteerd moet worden. Een probleem daarbij is dan de vergoeding vanuit de basisverzekering door de zorgverzekeraar.

Om dit voor elkaar te krijgen moet de apotheker zich vaak door een verstikkende bureaucratie heen worstelen. Is dat allemaal gelukt, dan komt het niet zelden voor dat de apotheek­medewerkers door de patiënt worden uitgekafferd omdat deze per se het originele middel wil hebben en geen genoegen wil nemen met het geboden alternatief.

De meeste patiënten hebben geen idee van de problematiek waar apothekers mee te maken krijgen en wat hiervan voor hen de consequenties kunnen zijn.

Onaantrekkelijk
Onze assistenten worden ook de hele dag geconfronteerd met deze problemen. Dit leidt ertoe dat het beroep onaantrekkelijk wordt en veel apotheken kunnen vacatures niet vervuld krijgen. Hierdoor nemen de wachttijden toe waardoor de situatie escaleert en de patiënt nog bozer wordt.

Het gevolg hiervan is dat in veel apotheken de werkdruk onaanvaardbaar is geworden. De oorzaak hiervan is dus niet een toename van het aantal recepten, maar de chaos op de geneesmiddelenmarkt in Nederland.

Het beroep van apotheker wordt onaantrekkelijk en veel apotheken krijgen vacatures niet vervuld

Voor een toenemend aantal leveranciers van generieke geneesmiddelen is Nederland on­belangrijk geworden. Het voorkeursbeleid van de zorgverzekeraars maakt het volstrekt onvoorspelbaar of geneesmiddelen van een bepaalde leverancier over zes maanden nog wel worden vergoed.

De extreem lage prijzen maken Nederland dan ook nog eens een zeer onaantrekkelijk afzetgebied. Het gevolg is dat de productie van een aantal middelen onrendabel is geworden en daarom is gestaakt.

Het is daarom zaak dit zogenoemde preferentiebeleid te herzien. Dat beleid heeft weliswaar in het verleden goed gewerkt en werkt nog steeds goed voor geneesmiddelen die net uit octrooi zijn, maar voor een grote groep middelen begint dit systeem averechts te werken. Deze middelen zijn zo goedkoop dat ze van de Nederlandse markt dreigen te verdwijnen.

Antibiotica
Bijzonder verontrustend is het dat regelmatig antibiotica niet te leveren zijn. Apotheken kunnen al tijden geen zogeheten smalspectrum antibiotica meer leveren en worden gedwongen over te stappen op een breedspectrum antibioticum. Hierdoor neemt de kans op resistentie toe.

Dit terwijl het bestrijden van resistentieontwikkeling zowel bij het ministerie van Volksgezondheid als bij de wereldgezondheidsorganisatie WHO een hoge prioriteit heeft.

Apothekers worden gedwongen een alternatief te leveren dat tegen de richtlijnen ingaat

Apothekers worden dus gedwongen een alternatief te leveren dat tegen de richtlijnen ingaat. Er zijn talloze andere voorbeelden te geven die ongemakkelijk of zelfs nadelig kunnen uitpakken voor de patiënt doordat deze dan suboptimaal wordt behandeld.

Het zal duidelijk zijn dat voor mij de maat vol is. Dat geldt ook voor veel collega's. Aan deze absurde en gevaarlijke situaties moet een einde komen. Ik verwacht dat het ministerie van Volksgezondheid en de zorgverzekeraars hun verantwoordelijkheid nemen en de problemen in de geneesmiddelvoorziening oplossen door bijvoorbeeld het preferentiebeleid te herzien.