Opinie Bewaar

'Er worden te weinig woningen gedeeld'

'Er worden te weinig woningen gedeeld'
© Eva Straver

Woningdelen moet volgens Fiere Bonnerman, vicevoorzitter van studentenunie Asva, uit de illegaliteit gehaald worden om het tekort aan studentenwoningen terug te dringen.

Als iets me frustreert, is het de wet- en regelgeving omtrent ­woningdelen in Amsterdam. Passend beleid en handhaving daarop is essentieel om Amsterdam toegankelijk en leefbaar te houden.

Dat het hieraan schort, wordt keer op keer pijnlijk aangetoond in artikelen in Het Parool. Vorig weekend een verhaal over het ontbreken van betaalbare woonruimte voor de ­Kinderen van Mokum.

De week daarvoor ging het over de overlast van woningdelers in een buurt. Op 2 mei las ik in deze krant over mevrouw Soer, zij woont in een gehorig huis waar een groep internationale studenten boven is komen te wonen. Een belegger kocht de woning om hem op te splitsen in kamers en nu ervaart mevrouw Soer overlast.

Bij dit zogeheten 'verkameren' van een woning is terecht een omzettingsvergunning nodig. De voorwaarden zijn in 2017 aangescherpt, onder meer over isolatie. Het is niet zeker of de woning in het artikel voldoet aan deze regels (en dus of hij legaal is).

Het zijn eerder de illegale constructies die overlast veroorzaken, niet woningdelers in het algemeen. Studenten neerzetten als overlastgevers is erg makkelijk.

Huisjesmelkers
Huiseigenaren kunnen in totaal veel meer huur vragen door woningen op te splitsen in kamers, dan wanneer zij het huis bijvoorbeeld aan een stel verhuren. Zeshonderd euro per maand voor een kamer van slechts 8 vierkante meter is helaas niet ongewoon; maal vier kamers en tel uit je winst.

Dit is soms wel het dubbele in vergelijking met het verhuren aan bijvoorbeeld een gezin. Zulke opbrengsten trekken dan ook meer huisjesmelkers aan, wat de trend in stand houdt. Het kan de huizenprijzen enorm opdrijven en de stad onbetaalbaar maken.

Inperken van woningdelen is niet de oplossing voor deze problemen. Er wordt juist te weinig gebruik gemaakt van woningdelen in Amsterdam. Volgens recent onderzoek van de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) uit 2017 is er op dit moment een tekort van meer dan 12.000 studentenkamers in de stad. Bij het invoeren van quota kunnen studenten en jongeren een kamer in Amsterdam al helemaal op hun buik schrijven.

In partijprogramma's en bij studentendebatten kwamen de partijen helaas niet verder dan een belofte van 2000 extra studentenkamers per jaar. Dit is slechts een druppel op de gloeiende plaat.

Volgens Coalitie Kennisstad zou het bouwen van 2000 woningen per jaar slechts leiden tot een verlaging van het tekort met 600 woningen per jaar. Dit betekent dat de huidige achterstand pas in 2038 weggewerkt zal zijn.

Als deze kamers niet in dure studentencomplexen komen, maar zich bevinden in woningen met gedeelde voorzieningen, kun je opeens veel grotere stappen zetten. Woning­delen is ­nodig om dit tekort terug te dringen, maar niet in de huidige vorm. Het moet uit de illegaliteit worden gehaald en de huurder moet te allen ­tijde beschermd worden.

In partijprogramma's kwamen de partijen helaas niet verder dan een belofte van 2000 extra studentenkamers per jaar

Bij torenhoge huren kan het puntensysteem een middel zijn om de maximale huurprijs af te dwingen, maar met schijnconstructies omzeilen verhuurders deze rechten van huurders. Woningen worden dan aan vier studenten verhuurd, maar slechts één bewoner (de hoofdhuurder) staat op het huurcontract.

De hoofdhuurder betaalt de totale huur aan de verhuurder, de huisgenoten betalen aan de hoofdhuurder. Prima dat dit onderling wordt geregeld, behalve dat onderhuurders in zo'n constructie veel minder rechten hebben.

Ongemakkelijk gesprek
Studenten zijn hier niet altijd van op de hoogte. Zij kunnen in zo'n geval hoogstens hun te hoge huurprijs aanvechten bij hun eigen huisgenoot. Een ongemakkelijk gesprek lijkt me, maar bovendien onhaalbaar.

Deze hoofdhuurder is gebonden aan een achterlijk hoge huur waar niets aan kan worden gedaan. De woning valt dan ­namelijk in de vrije sector; het puntensysteem geldt hier niet.

12.000

Volgens onderzoek van de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) uit 2017 is er op dit moment een tekort van meer dan 12.000 studentenkamers in Amsterdam.

Dit ondervond ik vorig voorjaar zelf ook: in een poging aandacht te vragen voor een te hoge huurprijs bij mijn huisbaas, werd opeens een nieuw contract voorgesteld. Met een combinatie van twee personen op het huurcontract met een hospitaconstructie probeerde ze zowel ­onder een omzettingsvergunning als de huurprijsbescherming van studenten uit te komen.

Maar er is een oplossing voor beide problemen die wel kan werken. Zorg ten eerste voor goed doordachte eisen voor het toekennen van een omzettingsvergunning; huurders mogen niet op straat komen te staan als gevolg van te strenge regels.

Handhaaf vervolgens op de aanwezigheid van een vergunning en zorg voor individuele huurcontracten door dit te koppelen. Zo kunnen huurders hun maximale huurprijs aanvechten bij de verhuurder.

Zo'n werkwijze voorkomt overlast bij buren,  verankert de rechten van huurders en draagt bij aan een leefbare en betaalbare stad voor iedereen. Formerende partijen, schrijven jullie mee?