Op de Zeedijk is het alleen 's morgens relatief rustig © Marc Driessen

'De toeristentroep wint, ik vertrek'

opinieWallenbewoner Eddy Appels verlaat na 33 jaar met pijn in het hart zijn geliefde buurt. De grens van de drukte en het lawaai is voor hem bereikt. 'Ik ben dood- en doodmoe.'

Nooit had ik gedacht dat het zover zou komen, maar ik vertrek uit mijn huis op de Zeedijk. Met pijn in het hart, na hier precies 33 jaar te hebben ­gewoond en actief te zijn ­geweest in verschillende buurtinitiatieven en denktanks.

Het is al jaren bijna niet te doen door de drukte en het lawaai, maar deze zomer is voor mij een grens bereikt. Ik ben van mijn fiets geduwd en opgejaagd door een groepje dronken Franse toeristen, tegen wie ik opbotste toen ze opeens de straat overstaken, en ik ben met de dood ­bedreigd door een stel doorgesnoven Engelsen, nadat ik ze had gevraagd of ze niet onder mijn raam openlijk wilden gebruiken. Dat was voor mij de bekende druppel.

Deze hete zomer was ik noodgedwongen veel thuis, ook overdag. En dat was geen onverdeeld genoegen. Gedurende de dag werd ik continu opgeschrikt door toeristengidsen die onder mijn open raam steeds dezelfde onzin staan uit te kramen. Vaak op luidruchtige toon, omdat ze zogenaamde 'free tours' geven en de ­gidsen daarvan zo veel mogelijk vrijwillige bijdragen moeten ophalen.

Wietgeuren
De vrijgezellengroepen beginnen meestal om een uur of elf in de ochtend te drinken. De namiddagen en avonden zijn over het algemeen nogal hectisch met schreeuwende, pissende en kotsende bezoekers. De prachtige boeddhistische tempel heeft het over het algemeen zwaar te verduren van deze bezoekers, niet bepaald een prettig gezicht.

Later in de nacht komen de dealers en de cokesnuivers opzetten. Ondertussen waaien de hele dag de wietgeuren van blowende toeristen door de ramen. En als klap op de vuurpijl word je van je fiets geduwd of met de dood ­bedreigd.

Na de ellende van de drugsproblematiek meegemaakt te hebben, leek het, na bewonersprotesten, lange tijd beter te gaan met de buurt. De laatste jaren laten echter in versneld tempo een schijnbaar onomkeerbare verslechtering zien. De politiek stond erbij en keek ernaar, ondanks vele waarschuwingen van bewoners die steevast als azijnpissers werden neer­gezet, en is nu niet bij machte het proces te keren.

Al die kleine goedbedoelde maatregelen (pinautomaten voor het betalen van boetes, sympathieke voorlichtingscampagnes, vriendelijke hosts) laten geen verbetering van de situatie zien, integendeel, niemand lijkt zich iets aan te trekken van die vriendelijke initiatieven.

Al die sympathieke maatregelen laten geen verbetering zien

Ondertussen floreren de wafel- en souvenirwinkels (met muren van blikjes bier en stapels van doosjes spacecake in de vitrines naast de roze koeken), gerund door mensen die op zijn zachtst gezegd weinig sociale verantwoordelijkheid en gevoel voor de buurt aan de dag leggen.

Hetzelfde geldt voor de botenverhuurders met hun all-you-can-drinkformule. De buurt als magneet voor snel geld verdienen. De goedbedoelende lokale ondernemers, met hun wortels in de buurt, verdwijnen langzamerhand uit het straatbeeld ten koste van de toeristentroep.

Hetzelfde geldt voor de betrokken bewoners met hart voor de buurt die het vechten tegen de bierkaai moe zijn geworden. Ze worden vervangen door expats, studenten die de dure appartementen delen en toeristen.

Eddy Appels. Wallenbewoner; ­bestuurslid van Wij-Amsterdam; redacteur D'Oude Binnenstad; voormalig lid denktank Amsterdam in Progress © Privé

Er zijn gelukkig nog steeds sympathieke ondernemers-en bewonersinitiatieven in deze weerbarstige buurt zoals de Hartjesdagen en Red Light Jazz, maar het zijn zo langzamerhand druppels op een steeds heter wordende gloeiende plaat aan het worden.

Urban jungle
De overheid zal met keiharde en onorthodoxe maatregelen de bewoners en ondernemers moeten steunen in hun strijd tegen de verloedering. Want als de betrokken bewoners en ondernemers vertrekken, verdwijnen ook de sociale structuur en cohesie en verwordt de buurt tot een toeristenfuik, met als overheersend straatbeeld massa's opgewonden bezoekers die zich door de smalle straten wurmen en de middeleeuwse kades bevolken met hun blikjes bier en joints.

Ondertussen ben ik zelf dood- en doodmoe geworden van het leven in zo'n 'urban jungle', zoals Ombudsman Arre Zuurmond het omschreef. Als geboren en getogen Amsterdammer doet het pijn het gevoel te hebben dat je uit je eigen buurt verdreven wordt door de overlast van die miljoenen bezoekers, zeker nadat je het hoofd hebt geboden aan de drugsoverlast die hier voorheen heerste.

Maar soms is het dan maar beter, voor je eigen gezondheid, om te verkassen. En om ergens te gaan wonen waar je weer verliefd kunt worden op de mooiste stad van de wereld. Op Amsterdam.

Betrokken bewoners gaan weg, studenten en expats komen ervoor in de plaats