Opinie Bewaar

'De Amsterdamse haven sluit ogen voor de toekomst'

Fossiele energie (steenkool) en hernieuwbare energie (windenergie) naast elkaar in de haven van Amsterdam.
Fossiele energie (steenkool) en hernieuwbare energie (windenergie) naast elkaar in de haven van Amsterdam. © ANP

De Amsterdamse haven drijft grotendeels op de handel en doorvoer van fossiele brandstoffen. Dat moet snel veranderen, schrijven Edwin Grooters en Sven Jense in een opiniestuk in Het Parool.

Edwin Grooters

is communicatie/media-adviseur en betrokken bij Amsterdamfossielvrij.nl
Sven Jense

is filmmaker en politicoloog en betrokken bij Amsterdamfossielvrij.nl

De Amsterdamse haven is een belangrijke schakel in de wereldwijde handel in fossiele brandstoffen. De haven heeft de grootste benzineopslag ter wereld en is na Rotterdam de tweede kolenhaven van Europa. Per jaar wordt er ruim 18,5 miljoen ton kolen overgeslagen en verhandeld. Tevens wordt er per jaar ruim 41 miljoen ton olieproducten verhandeld, voornamelijk benzine, diesel en kerosine. Bijna 76 procent van alle economische activiteit in de haven is gerelateerd aan fossiele brandstoffen. Zonder deze activiteiten zou de haven in zijn huidige vorm niet bestaan.

Deze week herhaalden wereldleiders van de G7 dat de wereldwijde temperatuurstijging onder de twee graden moet blijven om de gevolgen van klimaatverandering te beperken. Om dat te bereiken zullen we de uitstoot van CO2 de komende decennia drastisch moeten verminderen. Wetenschappers stellen dat tot aan het jaar 2050 bijna negentig procent van de steenkoolreserves, meer dan de helft van alle gasreserves en ten minste een derde van de oliereserves niet ontgonnen of opgepompt kunnen worden. De voorraden van de fossiele brandstofindustrie dreigen dus gestrande activa te worden en de waarde van deze bedrijven staat onder druk.

Steeds meer experts waarschuwen voor de koolstofbubbel. De handel in fossiele brandstoffen zal de komende decennia drastisch afnemen, met grote gevolgen voor de Amsterdamse haven.

Maar uit het Stategisch Havenplan en de Strategische Visie, die morgen in de gemeenteraad worden besproken, blijkt dat het Havenbedrijf totaal niet is voorbereid op deze realiteit. Sterker nog, er wordt alleen maar gesproken over allerlei groeiverwachtingen in de benzine- en kolensectoren. Deze nadruk op fossiele activiteiten in de Amsterdamse haven staat op gespannen voet met het realiseren van internationale klimaatdoelstellingen en de verwachting van een economische koolstofbubbel.

De financiële risico's van klimaatverandering voor de Amsterdamse haven worden structureel onderschat. Waar grote investeerders als het ABP steeds meer druk voelen om de fossiele industrie de rug toe te keren, houdt het Amsterdamse havenbedrijf in haar plannen geen enkele rekening met afnemende vraag naar steenkool en benzine als gevolg van de wereldwijde transitie naar duurzame energiebronnen. Dat is voor de werkgelegenheid en toekomstige winstgevendheid van Europa's grootste benzine- en op een na grootste steenkoolhaven funest.

De wens om de haven om te vormen tot een duurzame haven wordt regelmatig uitgesproken, maar nergens worden concreet uitgewerkte plannen gepresenteerd.

Duurzame haven
Het Amsterdamse Havenbedrijf kan een voorbeeld nemen aan de Rotterdamse haven, waar al verscheidene onderzoeken zijn gestart naar de mogelijkheden voor een transitie naar een duurzame haven met een kleinere rol voor fossiele brandstoffen. Het wordt hoog tijd dat het Havenbedrijf, honderd procent eigendom van de gemeente Amsterdam, serieuze plannen maakt voor een rendabele, fossielebrandstofvrije haven.

Indien Amsterdam de mondiale klimaatdoelstellingen serieus neemt, zal het op korte termijn actief aan een transitieprogramma moeten werken, waarin steenkool en andere fossiele brandstoffen uit de haven zullen verdwijnen.

De stad moet laten zien dat zij haar eigen duurzaamheidsplannen serieus neemt door te werken aan een toekomstbestendige stad met een stabiele economie en voldoende werkgelegenheid.

Een fossielebrandstofvrije haven is een van de vragen die een groeiende groep Amsterdammers, onder wie ondernemers, kunstenaars en academici, vandaag voorlegt aan het gemeentebestuur. Zij vragen daarnaast de gemeente om directe investeringen in fossiele energiebedrijven te onderzoeken en voor zover aanwezig van de hand te doen (divesteren), het ambtenarenpensioenfonds ABP te vragen hun aandelen in olie, kolen en gas te verkopen, en te kiezen voor een bank die geen zaken doet met de fossiele branstofindustrie.

Wilt u reageren op dit artikel? Dat kan! Scroll (een beetje) naar beneden om een reactie achter te laten.