Opinie Bewaar

'Cruijff moet geëerd worden, maar niet bij Olympisch Stadion'

'Stadionbuurtplein doet in niets denken aan welke wereldster dan ooit.'
'Stadionbuurtplein doet in niets denken aan welke wereldster dan ooit.' © Eva Plevier

De naamverandering van het Stadionplein is misplaatst, vindt oprichter en oud-directeur Arcam Maarten Kloos. "Het doet in werkelijk niets denken aan welke wereldster dan ook. Ook niet aan een grootheid als Johan Cruijff."

Johan Cruijff, die ik als voetballer zeer bewonderde, heb ik één keer in levenden lijve zien ­spelen, helaas zonder daaraan goede herinneringen te ­bewaren. Het was in het Olympisch Stadion, op dinsdag 7 november 1978,­ ­tijdens zijn legendarische ­afscheidswedstrijd ­tegen Bayern München, die Ajax met 0-8 verloor.

Ik sluit nog steeds niet uit dat ik het na afloop wel zag zitten om het sta­dion naar Karl-Heinz Rummenigge te vernoemen. Hij scoorde die avond wel. Vier keer om precies te zijn.

Een verkeerde gedachte
Ik denk hieraan omdat ik het een verkeerde gedachte vind om het ­Stadionplein om te dopen tot het ­Johan Cruijffplein. Iets waartegen ­terecht al eerder is geprotesteerd, maar waarvan de fervente Ajaxzoon David Endt een hardnekkig voorstander blijft (Het Parool, 23 maart).

Ik heb in mijn leven meegemaakt dat overal in Nederland straten, ­lanen, wegen en pleinen naar ­grootheden als Churchill en Kennedy werden ­genoemd. Dat betrof dan ­bijna altijd heel bewust adressen die emotieloos konden worden veranderd. Met het Stadionplein is dat niet het geval en het zijn ook zeker niet alleen de bewoners van het plein die met het probleem hun maag zitten.

Het doet in werkelijk niets denken aan welke wereldster dan ook

Olympisch Stadion, Stadionkade, Stadionweg en Stadionplein vormen tezamen de Stadionbuurt. Een buurt die als geheel een belangrijk monument is voor de rol van Amsterdam in de geschiedenis van de moderne ­stedenbouw en architectuur. Om twee redenen.

Optimistische periode
In algemene historische termen: de belangrijkste onderdelen van de buurt verwijzen met hun naam naar de tweede helft van de jaren twintig van de vorige eeuw. Dat was de ­laatste, nog enigszins optimistische periode voor de economische crisis van de jaren dertig, de opkomst van het nazisme en mede als gevolg daarvan de Tweede Wereldoorlog.

In termen van stedenbouw: de Stadionbuurt is de markering van een punt in de Amsterdamse stadsplattegrond, waar het fenomenale Plan-Berlage op een wat slordige manier is beëindigd. De achtergrond daarvan is complex, doordat de 'voltooiing' van dit westelijk uiteinde van het plan, min of meer werd verstoord door de plannenmakerij voor de Olympische Spelen van 1928 én door wat wordt gezien als de geboorte van de moderne stedenbouw.

Het Stadionplein, hoewel inmiddels architectonisch een janboel, is meer dan ooit een 'stadionbuurtplein'

1928 is namelijk ook het jaar van de oprichting van zowel het internationale stedenbouwplatform CIAM als de afdeling Stadsontwikkeling van de Dienst ­Publieke Werken van Amsterdam. Laat dat over tien jaar groots gevierd worden!

Architectonische janboel
In de afgelopen decennia is de buurt grondig veranderd. Het Olympisch Stadion werd van de sloop gered en teruggerestaureerd naar de oorspronkelijke omvang van 1928. De ­dynamiek ervan is opmerkelijk. Het complex trekt bijna dagelijks toeristen uit de hele wereld.

De Stadionbuurt is ­levendiger dan ooit. Het Stadionplein, hoewel inmiddels architectonisch een janboel, is meer dan ooit een 'stadionbuurtplein'. Het doet in werkelijk niets denken aan welke wereldster dan ook. Ook niet aan een grootheid als Johan Cruijff.

Iedere naamsverandering hier is misplaatst.

Maarten Kloos, oprichter en oud-directeur Arcam (Architectuurcentrum  Amsterdam)