Opinie Bewaar

'Brussel moet niet de baas spelen in Amsterdam'

De Europese Commissie wil vooraf beoordelen of een maatregel het dienstenverkeer niet te veel belemmert
De Europese Commissie wil vooraf beoordelen of een maatregel het dienstenverkeer niet te veel belemmert © EPA

De Europese Commissie wil dat de lokale overheid nieuwe wetten en regels meldt aan Brussel. Een bedreiging voor lokaal bestuur, vinden Tiers Bakker en Dennis de Jong.

Amsterdam is van Amsterdammers, niet van Brusselse bureau­craten. Wie is de baas in Amsterdam? Bijvoorbeeld als het gaat om strengere regels voor vakantieverhuur, of bij het aanpakken van de problemen op de Amsterdamse taximarkt? De meeste mensen zullen zeggen: de gemeenteraad, of het college van burgemeester en wethouders.

De Europese Commissie denkt daar anders over: zij wil elke regeling beoordelen die iets te maken heeft met diensten voordat de gemeenteraad of het college er een besluit over neemt.

Over dit voorstel wordt al bijna een jaar in Brussel onderhandeld, maar niemand die het weet - terwijl het een directe aantasting is van de lokale democratie. Niet bewoners, maar bedrijfslobbyisten in Brussel bepalen in de toekomst het beleid. Wij roepen op tot actie van gemeentes en andere overheden.

Met al die lobbyisten bij de Europese Commissie wordt het lastig overlast van Airbnb in te dammen

Wat is het geval? De huidige Europese richtlijn verplicht nationale overheden om nieuw aangenomen wetten en regels in de dienstensector te melden bij de Europese Commissie. Die kijkt dan of de maatregelen het dienstenverkeer niet te veel belemmeren.

De Commissie stelt nu voor de meldingsplicht uit te breiden naar lokale en provinciale overheden, en de wetten en regels niet achteraf, maar vooraf te melden. Dat betekent dat de gemeenteraad drie tot zes maanden moet wachten op Brussel, voordat een regeling van kracht kan worden.

Problemen op de taximarkt
Na melding bij de Commissie hebben de Brusselse ambtenaren en de andere lidstaten drie maanden om het voorstel te beoordelen. Als niemand bezwaar maakt, kan de gemeenteraad het voorstel dan eindelijk inbrengen voor besluitvorming. Maar als er wel bezwaren zijn, volgt nog eens een periode van drie maanden van onderhandelingen.

Mocht er na zes maanden nog geen akkoord van de Commissie zijn, dan kan de gemeenteraad wel doorzetten, maar dreigt de Commissie een gerechtelijke procedure in gang te zetten: de 'inbreukprocedure'. Die duurt altijd lang, soms wel jaren, en al die tijd blijft het onduidelijk of het voorstel mag van Brussel.

Heel veel gemeentelijke regelingen zullen onder de dienstenrichtlijn komen te vallen. Bestemmingsplannen die regelen welke activiteit waar mag plaatsvinden of welk type bedrijf zich waar mag vestigen bijvoorbeeld, stelde het Europees Hof van Justitie onlangs vast. Net als de al genoemde vakantieverhuur en de taxi's.

Amsterdammers willen zelf over hun stad kunnen beslissen. Daarbij hebben ze geen Brusselse bureaucratie nodig. Bovendien is het bekend dat grote bedrijven als Airbnb en Booking.com de deur plat lopen bij Commissieambtenaren. Dat belooft dus niet veel goeds, als je als stadsbestuur wat wilt doen tegen de overlast van vakantieverhuur.

Het indammen van de overdaad aan wafel- en toeristenwinkels zal op fel verzet kunnen rekenen vanuit de lobby van de toeristensector. En superlobbyist - tevens voormalig Eurocommissaris - Neelie Kroes kan haar connecties aanwenden om dwars te liggen bij strengere regels voor de problemen op de Amsterdamse taximarkt, waar haar bedrijf Uber medeveroorzaker van is.

Bureaucratie
Kortom: zodra het stadsbestuur kiest voor het publiek belang van mens, milieu en maatschappij, zal het ook via de Europese Commissie op verzet kunnen stuiten van grote commerciële partijen.

Daarnaast klaagt de Commissie nu al dat ze te weinig mensen heeft voor inbreukprocedures. Maar hoeveel ambtenaren denkt de Commissie nodig te hebben om alle regelingen van alle lokale, regionale en nationale overheden uit de hele EU binnen drie maanden te beoordelen?

Met dit voorstel krijgen de Europese bureaucratie en de factor kapitaal een onevenredig grote - en zeer onwenselijke -invloed op onze democratie: lokaal, regionaal en nationaal.

Dat mag niet gebeuren! Amsterdam is van Amsterdammers, niet van Brusselse bureaucraten. Wij roepen alle overheden - gemeenten, provincies en het rijk - op om protest aan te teke­nen tegen deze overname van ons democratisch stelsel door de belangen van het grote geld. Onze democratie is niet te koop.