Opinie Bewaar

'Betaalbaar bijbouwen kan alleen buiten Ring én op Marinteterrein'

Het Marineterrein op Kattenburg wordt maximaal 50 procent bebouwd
Het Marineterrein op Kattenburg wordt maximaal 50 procent bebouwd © Peter Elenbaas

Laat niet het geld, maar de behoefte van de stad leidend zijn bij de bebouwing van het Marineterrein, schrijft Jorrit Nuijens van GroenLinks. Met betaalbare woningen als de hoofdmoot.

Volgend jaar zal Defensie het ­Marineterrein, die eeuwenlang gesloten enclave in hartje Amsterdam, eindelijk verlaten. Een uitgelezen kans om dit gebied terug te geven aan de Amsterdammers.

Het Marineterrein kan de balans ­helpen herstellen in het steeds meer op verdiencapaciteit gerichte Centrum. Dat vergt marktcontraire keuzes. Het college weigert die vooralsnog te maken, waardoor de balans verder naar Centrum als cashcow zal doorslaan. Amsterdam snakt naar een Marineterrein waar de woonfunctie en maatschappelijke meerwaarde leidend zijn.

Economische meerwaarde
Uitgangspunt van kabinet en college in de plannen voor het Marineterrein is 'maximale economische meerwaarde'. Dit zal volgens het principebesluit leiden tot een gebied waar ­(dure) kantoren domineren, waar niet veel woonruimte zal zijn en dat te duur wordt voor broodnodige maatschappelijke functies zoals broedplaatsen, ateliers en voorzieningen voor zorg en onderwijs.

Betaalbaar wonen wordt in Amsterdam steeds meer een fata morgana

Om de behoefte van de stad en niet het geld leidend te laten zijn, lanceerde ik namens GroenLinks Amsterdam - al voor het college met zijn voorstel kwam - een plan gebaseerd op een analyse van omgeving, Centrum en stad, met input van vele belanghebbenden.

Wij ­kiezen voor een gemengd, groen, autovrij ­gebied, met veel ruimte voor wonen en niet-commerciële werkfuncties: kunst, cultuur, zorg, sport en onderwijs.

Fata morgana
Betaalbaar wonen wordt in Amsterdam steeds meer een fata morgana. Een betaalbare huur- of koopwoning is zeker binnen de Ring bijna een onmogelijkheid. Nergens is dat meer waar dan in Centrum. Deze trend wordt voorlopig niet gekeerd: hoewel het college zegt in te zetten op meer betaalbaar wonen, laat ze daar op het Marineterrein nauwelijks ruimte voor.

Wat GroenLinks betreft zou betaalbaar wonen juist daar de hoofdmoot van de nieuwe ontwikkeling moeten zijn. Niet alleen omdat Amsterdam nog steeds toestaat dat er binnen de Ring sociale huur wordt verkocht, maar ook omdat daar tienduizenden betaalbare huurwoningen binnenkort de vrije, en dure, sector in zullen schieten. Bijbouwen kan nagenoeg alleen ­buiten de Ring. Én op het Marineterrein.

Het collegeplan kent ook opstekers: net als GroenLinks kiest men voor maximaal 50 procent bebouwing, zodat er ruimte is voor een groene invulling. Daarnaast kiest men voor een zo autoluw mogelijk terrein.

Veelbelovend
Wat ons betreft komt er geen auto op, maar de richting van het plan is alvast veelbelovend. Omdat het college verder voor internationale bedrijven kiest, zal de Amsterdammer eerder te gast zijn in een kantorenpark dan thuis in een Amsterdams park voor iedereen.

Er staat 2 miljoen vierkante meter kantoorruimte leeg. Toch wil het college, juist in hartje Centrum, honderdduizenden meters nieuwe kantoorruimte. Ga eens op de Zuidas kijken. Dan zie wat je krijgt als 'werk' de boventoon voert: een exclusief en kil gebied, gericht op grootverdieners.

Juist nu kon het college laten zien of de gemengde stad haar menens is

Over de Zuidas gesproken: Station Zuid wordt uitgebreid en het gebied is al vrij goed bereikbaar. Het argument dat het Marineterrein een kantorengebied moet worden omdat het naast CS is gelegen, klinkt daarom nogal hol. Alternatieven zat, ook rond het Amstelstation, of vlak over het IJ in Noord.

Rijkeluisenclave
Op eeuwenoude Amsterdamse grond komt een nieuw stukje stad. Juist daar kan worden ingezet op wat het meest nodig is: groene, creatieve ruimte en betaalbaar wonen. De inzet van het college op 40 procent sociale huur en 40 procent middenhuur/koop bij nieuwe ontwikkelingen heeft GroenLinks van harte gesteund.

Juist nu kon het college laten zien of de gemengde stad haar menens is. Maar als D66, VVD en SP de kansen die het Marineterrein biedt niet grijpen, door primair te kiezen voor wonen, dan dragen ze bij aan een Amsterdam dat velen vrezen: een rijkeluisenclave binnen de Ring, met midden- en lagere inkomens erbuiten.

Met in het hart van die enclave een 'internationale toplocatie' waar Amsterdammers slechts gedoogde gasten zijn.