Opinie Bewaar

'Bestraf werkgevers die zwangeren discrimineren'

'Bestraf werkgevers die zwangeren discrimineren'
© ANP

'Het is tijd om door te pakken en er voor te zorgen dat werk­gevers die in de fout gaan ­worden aangepakt,' schrijft Zakaria Boufangacha over discriminatie van zwangere vrouwen door werkgevers.

Het is maar lastig voor werkgevers dat werknemers zwanger kunnen worden en kinderen krijgen. Ongeveer de helft van alle zwangere werknemers krijgt te maken met een vorm van zwangerschapsdiscriminatie. Een derde van de meldingen die vorig jaar bij het College voor de Rechten van de Mens binnenkwamen gingen over deze vorm van discrimi­natie.

Vooral zwangere werknemers met tijdelijke contracten of uitzendcontracten werden er de dupe van. Bij 44 procent van de zwangere vrouwen met een tijdelijk contract werd het contract niet verlengd vanwege de zwangerschap.

Tegelijkertijd stellen steeds meer vrouwen, vooral hoger opgeleide vrouwen, het krijgen van kinderen uit omdat ze geen vast contract en weinig zekerheid hebben.

Rollenpatronen
Deze week besprak de Tweede Kamer het rapport Werken aan de start van het Sociaal en Cultureel Planbureau over het begin van de loopbaan van jonge vrouwen en jonge mannen. Uit dit onderzoek blijkt dat vrouwen al aan het begin van hun loopbaan in deeltijd werken en dat dit niet altijd een vrijwillige keuze is.

De helft van de vrouwen onder de 25 zou graag meer uren werken. Een van de oorzaken is dat werkgevers ervan uitgaan dat vrouwelijke werknemers na de geboorte van een kind toch al minder zullen gaan werken.

Dat mannelijke werknemers net zo goed als vrouwen kinderen kunnen krijgen, wordt door werkgevers blijkbaar niet van tevoren ingecalculeerd.

Zo blijven rollenpatronen in stand en verbetert er nauwelijks iets aan de arbeidsmarktpositie van vrouwen. Slechts een kwart van de vrouwen werkt voltijds, tegen driekwart van de mannen. Hierdoor lopen vrouwen een veel groter risico op armoede.

Zakaria Boufangacha
Coördinator beleid arbeidsvoorwaarden FNV

Jonge vrouwen doen het goed in het onderwijs: ze zijn gemiddeld genomen hoger opgeleid  en verdienen, als ze onder de 30 zijn, per uur ­gemid­deld meer dan hun mannelijke leeftijdsgenoten. Daarom is het ­zon-­ de als deze vrouwen minder uren werken dan ze zelf zouden willen.

Wanneer vrouwelijke werknemers kinderen krijgen, worden ze weer ­ingehaald door de mannelijke werknemers. Waar bij vrouwen na de ­geboorte van het eerste kind het ­gemiddelde uurloon begint te dalen, begint het uurloon van mannen juist te stijgen.

Onlangs kwam bij de FNV een ­mel­­­­­ding binnen van een bedrijf waar er plek kwam voor één vast contract. Het vaste contract ging naar de mannelijke werknemer, met als argument dat hij vader was met een tweede op komst. En dit terwijl er ook een aantal vrouwelijke werknemers ­waren met een tijdelijk contract die ook kinderen hadden.

Progressief stelsel
Werkgevers vinden zwangere ­vrou­wen lastig, omdat zij door het zwangerschaps- en bevallingsverlof zestien weken niet kunnen beschikken over hun werknemer. Ook al wordt dit verlof betaald door het UWV, zodat de werkgever tijdelijk vervanging kan inhuren.

Het zou ook om deze ­reden goed zijn als niet ­alleen vrouwen rondom de ­geboorte van een kind langer met verlof zijn, maar ook mannen.

De zes weken verlof voor de vader die deze regering voorstelt, zal hier weinig verandering in gaan brengen. Het advies van de SER, dat op de ­langere termijn pleit voor een progressief stelsel van verlof voor beide ouders, kan op warme steun van de FNV rekenen.

Voorlichting kan nooit het enige middel zijn

De aanpak van zwangerschapsdiscriminatie bestaat nu vooral uit de voorlichtingscampagne Baby en baan richting zwangere werknemers. De FNV vindt het op zichzelf belangrijk dat werknemers op de hoogte zijn van hun rechten en geeft daarom zelf ook actief voorlichting over rechten tijdens en na de zwangerschap.

Straffen
Voorlichting kan nooit het enige middel zijn. Daarmee wordt de verantwoordelijkheid voor de aanpak van zwangerschapsdiscriminatie haast uitsluitend bij de werknemers zelf gelegd, terwijl werkgevers toch degenen zijn die de fout in gaan en plichten hebben op dit terrein. Werkgevers moeten zich realiseren dat het krijgen van kinderen door zowel vrouwen als mannen normaal is voor werknemers.

Bovendien laat de grote stijging van het aantal meldingen bij het College voor de Rechten van de Mens zien dat voorlichting en meer publiciteit leiden tot meer meldingen. Daarmee is de omvang van het probleem wel zichtbaar gemaakt, maar nog niet opgelost.

Nu is het wel tijd om ook door te pakken en er voor te zorgen dat ­werk­gevers die in de fout gaan ­worden aangepakt en dat de Inspectie SZW harder gaat optreden.

Het kan niet zo zijn dat bijna de helft van de zwangere vrouwen met flexbaantjes ten onrechte geen contractverlenging krijgt en werkgevers er mee weg blijven komen. Werkgevers die willens en wetens discrimineren moeten weten dat ze worden bestraft.