Opinie Bewaar

'Amsterdam heeft geen gebrek aan ruimte voor nieuwe woningen'

Woningbouw met ­natuurlijke materialen in de wijk Funen als voorbeeld voor Noord.
Woningbouw met ­natuurlijke materialen in de wijk Funen als voorbeeld voor Noord. © Charlotte Odijk

Wie Noord met een vergrootglas afspeurt, vindt volgens Bas Kok plek voor zo'n 15.000 extra woningen. Hoogwaardig groen opofferen is dan helemaal niet nodig.

Amsterdam wil 50.000 nieuwe woningen bouwen. In Koers 2025 zijn de mogelijke bouw­locaties geïnventariseerd. Er zal mogelijk geen plaats meer zijn voor groengebieden als de Amstelscheg met volkstuinenpark Amstelglorie, bij De Nieuwe Meer en de Gaasperplas en in het weiland van het oeverpark van Schellingwoude.

Maar volgens mij hoeft Amsterdam geen ­enkel hoogwaardig stukje groen op te offeren. Vooral Amsterdam-Noord biedt ongekend veel ruimte. Het stadsdeel heeft ongeveer dertig procent van het grondgebied van Amsterdam, vijftig procent van het groen en slechts tien ­procent van de inwoners. Nergens kent Amsterdam zo'n lage bebouwings- en bevolkingsdichtheid.

Bas Kok

is auteur van Oerknal aan het IJ

Taboe
Wie Noord met een vergrootglas afspeurt, zal - bovenop de door Koers 2025 geïnventariseerde locaties - ruimte vinden voor zo'n 15.000 extra woningen. Een van die plekken is Landelijk Noord.

Voor Amsterdam is bouwen in Waterland taboe. Terecht, omdat het een bijzonder natuurgebied is met een inmiddels uniek gezicht op oude dorpjes.

Zunderdorp, Durgerdam, Ransdorp en Holysloot hebben niet één nieuwbouwwijkje. Dat fenomeen vinden we in Nederland vrijwel nergens meer, laat staan in de buurt van Amsterdam. En dat moet vooral zo blijven.

Heiligverklaring
Toch mag deze 'heiligverklaring' van Amsterdams Waterland niet leiden tot blindheid voor een gouden kans. Er is één plek waar woningbouw Landelijk Noord juist mooier maakt. De noordkant van het dijktalud van de ringweg A10 is misschien wel het enige onaangename stukje Landelijk Noord. Vanaf het Noordhollandsch Kanaal tot Schellingwoude is deze zone zo'n vijf kilometer lang en ruim driehonderd meter breed.

De huidige functie van deze strook is al stedelijk. Al jaren is er de ontmantelde rioolwaterzuivering (met een gestagneerd plan voor een wellnesscentrum). Verder liggen er de golfclub, het sportpark voor gehandicapten, drie volkstuinparken en nog een braakliggend sportpark. Al met al 150 hectare, ongeveer driehonderd voetbalvelden. Met een 'inwonersluwe' stedelijke norm van zestig woningen per hectare, is dit toch al bijna negenduizend woningen.

Bebouwen van de ringwegzone maakt Landelijk Noord mooier en stiller

Verkeersgeruis
Zelfs als je de fraaie voorzieningen van het golfterrein en het sportpark voor gehandicapten op die plek handhaaft, is hier nog altijd ruimte voor duizenden extra woningen.

Ook bij Schellingwoude biedt de binnen de Ring gelegen dijktaludzone ruimte voor zo'n tweeduizend extra woningen.  Het goede van het bebouwen van de ringwegzone is dat het Landelijk Noord mooier en stiller maakt. De omgeving ten noorden van de ringweg oogt nu niet fraai en is lawaaiig. Als de taludstrook wordt ingevuld met woningen, zal het nu altijd aanwezige verkeersgeruis en geronk verdwijnen. Een zegen voor Landelijk Noord.

Terrastuinen
Ik denk aan woningbouw met natuurlijke materialen, veel groen en grote terrastuinen die aflopen van vijf tot twee lagen. De woningen van vijf lagen liggen dicht bij de snelweg en vormen tevens de geluidswal - net als het gebouw ­Sporenboog in de wijk Funen op de Oostelijke Eilanden.

De horizonvervuiling vanuit Waterland zal ­nihil zijn. In Nieuwendam-Noord, op IJburg en het Zeeburgereiland staan trouwens hoge flats die de horizon - bezien vanaf Waterland - al een stedelijk karakter geven.

De inwoners van deze nieuwe wijk krijgen terrassen met spectaculair uitzicht over Waterland en het IJmeer. Nog een bijzonder kenmerk: de infrastructuur van deze wijk is per ­direct klaar. Die ligt er immers al dertig jaar.

Het was toch al zonde om de perfecte ontsluiting die de ring A10 biedt, uitsluitend in dit ene stukje Amsterdam ongebruikt te laten. Winkelcentra, scholen en de halte Noord-Zuidlijn liggen trouwens ook al op loop- en fietsafstand.

Afspraak
Het omvormen van dit stuk Landelijk Noord tot woonwijk moet wél gepaard gaan met een expliciete afspraak. Het mag geen voorschot zijn op het geleidelijk bebouwen van de rest van Landelijk Noord. Deze wijk moet juist voor eens en altijd een duidelijke grens markeren: tot hier en niet verder.

Op die manier stelt deze wijk de toekomst van Landelijk Noord veilig. Als klap op de vuurpijl blijft Noord ook ná de bouw van die 15.000 extra woningen nog steeds het ruimste, groenste en minst bevolkte stadsdeel.