Opinie Bewaar

'Als ik verliefd ben, wil ik niet hoeven nadenken'

Protestmars tegen het antihomogeweld trok zondag van de Wibautstraat naar de Zeeburgerdijk
Protestmars tegen het antihomogeweld trok zondag van de Wibautstraat naar de Zeeburgerdijk © Joris van Gennip

Lhbti'ers moeten zich niet laten marginaliseren door homogeweld, schrijft raadslid Simion Blom (GroenLinks). Laat jezelf zien in de publieke ruimte en durf de norm te bevragen.

Honderden Amsterdammers liepen zondag op straat om hun solidariteit te laten zien met de slachtoffers van homohaat de afgelopen weken. Amsterdam werd namelijk opnieuw opgeschrikt door geweld tegen lhbti'ers. Bij een van die gevallen kreeg het slachtoffer zelfs een baksteen tegen zijn hoofd geslagen. Hij heeft het nipt overleeft. Het laat pijnlijk zien hoe de veiligheid van Amsterdamse lhbti'ers nog altijd onder druk staat. Om daar een tegengewicht tegen te blijven bieden, moeten we onszelf durven te laten zien en kritisch zijn op de voedingsbodem voor homofobie in onze eigen samenleving.

Steeds komt bij elk voorval - dat de media haalt - de vraag op of antihomogeweld inderdaad toeneemt of dat het meer de aandacht krijgt. Het antwoord op die vraag zullen we misschien nooit weten, maar het zou niet mogen uitmaken. Het is namelijk duidelijk dat geweldsdelicten zich blijven opstapelen, het gevoel van onveiligheid toeneemt en mensen hun gedrag daarop aanpassen. En dat is altijd onacceptabel

Ik merk het ook bij mezelf. Als ik verliefd ben, wil ik niet hoeven nadenken of ik wel veilig met mijn vriend over straat kan lopen. Ik wil gewoon zijn hand kunnen vasthouden. Helaas sluipen bedenkingen en angsten over onze veiligheid er steeds vaker in. Soms overmand ons hierdoor een gevoel van machteloosheid.

Beter in kaart
Dat is begrijpelijk, maar het mag ons niet verlammen, integendeel. Het is hoopvol dat een paar maanden geleden vier mannen zijn veroordeeld vanwege een mishandeling van een homostel bij de pont op het Centraal Station. Het laat zien dat aangifte doen wel degelijk zin heeft. Bovendien brengt elke aangifte het probleem beter in kaart. Wie wordt waar en wanneer geraakt door homofoob geweld? Het antwoord op deze vragen wijst ons de weg naar oplossingen voor grotere veiligheid.

Het gaat echter om meer dan dat. Als we ons verbergen, maken we het probleem alleen maar groter. Als we niet meer durven te laten zien wie we zijn, krijgen homofoben vrij spel. Daarom blijft het belangrijk om elke keer weer de straat op te gaan en te laten zien dat Amsterdammers homohaat niet tolereren. Zoals gisteren.

Tegelijk moeten we ons de vraag stellen waar deze homohaat vandaan komt. Dagelijks wordt homo als scheldwoord gebruikt. Bijna alle transpersonen kunnen meepraten over schadelijke stereotypering over hun gender en seksualiteit. Een machoman wordt dan juist weer als stoer en goed gewaardeerd.

Als je te veel afwijkt van die machonorm hoor je er vaak niet bij of - erger nog - kun je te maken krijgen met pestgedrag of geweld. Juist omdat we zien dat diegene die niet voldoen aan die normen vaker te maken krijgen met uitsluiting of in het ergste geval mishandeling, moeten deze culturele normen over gender en seksualiteit worden bevraagd.

Seksuele rollen
Zo'n verandering gaat stap voor stap, maar is wel noodzakelijk. Bij gewelddadige incidenten wordt vaak gewezen naar de rol van het onderwijs. Het onderwijs moet bijdragen aan de acceptatie van lhbti-personen. Terecht natuurlijk, maar hoe? Vertellen dat homoseksualiteit normaal is en vervolgens de voedingsbodem voor homofobie niet wegnemen, is niet voldoende. We moeten de zichtbaarheid van lhbti'ers vergroten. Niet incidenteel tijdens een les over het onderwerp, maar structureel. Daarbij hoort dat we de bestaande normen over seksuele rollen, mannelijkheid en vrouwelijkheid indringend bevragen.

Willen we een veilige, vrije en open samenleving waarin iedereen zichzelf kan en mag zijn? Dan mogen we ons niet laten marginaliseren in de openbare ruimte, maar moeten onszelf nog meer laten zien in de publieke ruimte en vragen te durven stellen bij de norm. Ik vind dat dit nog het meest geldt voor multiculturele lhbti'ers. Wij kunnen dat alleen bereiken als haat en geweld door iedereen in de samenleving scherp wordt veroordeeld en we een dieper gesprek over homofobie voeren, te beginnen in het onderwijs.