Opinie Bewaar

'Alles wordt slechter? Dat is een megamisvatting'

Ook in 1965, toen lijn 16 op een vracht­wagen botste, scoorde slecht nieuws beter
Ook in 1965, toen lijn 16 op een vracht­wagen botste, scoorde slecht nieuws beter © Ruud Hoff

Berichten over hongersnood, oorlog en klimaat ontnemen ons het zicht op dingen die echt beter gaan. Geef aandacht aan die vooruitgang, betoogt journalist Marianne Lamers in dit opiniestuk.

Hoe vaak horen we het niet? ­'Alles wordt slechter.'

En geef deze klagers eens ongelijk: alweer nieuwe oorlogsdoden in Syrië en Jemen, kinderen met honger in Afrika en obesitas in Amerika, smeltende ijskappen op de Noord- en Zuidpool en verdwijnende jungle rond de evenaar. Democratisch gekozen leiders die de democratie ondermijnen. Niet bepaald nieuws om optimistisch over te zijn.

Klopt helemaal, en tegelijkertijd ook helemaal niet. 'Alles wordt slechter' is een megamisvatting, gebaseerd op een gebrek aan kennis van wereldwijde vooruitgang.

Niet alles wordt slechter. Sterker nog: er gaan veel meer dingen de goede kant op.

Maar het feit dat er nog steeds veel ellende is in de wereld, is óók waar. Het is dus allebei tegelijkertijd waar: het gaat slecht, maar het gaat ook beter. Ja, er leven nog steeds 700 miljoen mensen in extreme armoede, maar 28 jaar geleden waren dat er nog 1,8 miljard.

Hebben we ooit wel eens stilgestaan bij het feit dat veel minder pasgeborenen overlijden?

Er sterven nog steeds te veel mensen aan malaria, maar vijftien jaar geleden waren het er dubbel zoveel. Mensen sterven nog steeds door oorlogsgeweld, maar in 1950 was de kans om in een oorlog te sterven nog tien keer zo groot. 

Positieve trends
Niet alleen in ontwikkelingslanden, ook in ­Nederland hebben we de afgelopen decennia enorme vooruitgang geboekt. Als je alleen al kijkt naar het terugdringen van dodelijke ziektes sta je versteld van de vorderingen die we hebben gemaakt. 

Polio, difterie of tetanus zijn vrijwel verdwenen. Van tuberculose, pokken en malaria kunnen we ons niet eens meer voorstellen dat ze ooit in Nederland voorkwamen.

Positieve trends op de lange termijn halen echter zelden de krant of het journaal. Drama's, rampen en conflicten voeren de boventoon. Doordat elke moord de krant haalt, hebben we niet door dat het aantal moorden dit jaar tot nu toe lager is dan ooit.

Nieuwsapps
Al scrollend door onze nieuwsapps lezen we over luchtvervuiling, dramatische verkeersongelukken en verdronken kinderen en weten niet dat de concentraties aan fijnstof, stikstofdioxide, CO2 en ozon in de lucht gestaag dalen, het aantal verkeersongevallen met 75 procent is gedaald en de kans om te verdrinken in 1950 nog tien keer zo groot was.

We lezen over criminele jongeren en misdaadgolven en kunnen niet geloven dat het aantal misdrijven gehalveerd is ten opzichte van zeventien jaar geleden, en dat hierdoor het aandeel mensen dat slachtoffer is geworden van criminaliteit al ruim tien jaar daalt.

En hebben we ooit wel eens stilgestaan bij het feit dat er veel minder pasgeborenen overlijden?

Wereldwijd halveerde de babysterfte, in Nederland ging dat nog harder: in 1980 stierven nog gemiddeld 8,6 zuigelingen op de 1000, in 2016 waren dat er 3,5 op de 1000.

Niet achteroverleunen
Deze verbeteringen zijn er niet zomaar gekomen. Door de inzet van wetenschappers, artsen, zwemleraren, bezorgde ouders, politici, milieuactivisten, politieagenten, rechters en miljoenen burgers werden deze problemen stapje voor stapje aangepakt.

Deze vooruitgang betekent dus ook niet dat we nu achterover kunnen gaan leunen, integendeel. Alleen door onze eigen inzet kunnen we onze wereld een beetje mooier maken. Vooruitgang is mogelijk, dat weten we nu, maar komt niet vanzelf.

Van 17 t/m 21 september organiseert World's Best News de Week van de Vooruitgang. Tijdens deze week vraagt WBN aandacht voor 'verborgen nieuws': nieuws over belangrijke ontwikkelingen waar reguliere media geen aandacht aan besteden.