Achtergrond

Zzp’ers roepen om een vangnet: ‘Dit overkomt ons’

Zzp’ers zien massaal hun opdrachten opdrogen als gevolg van de coronacrisis en roepen om een vangnet. “Het zijn bijna allemaal goed draaiende bedrijven.”

Beeld ANP

Een online petitie van zzp’ers die getroffen zijn door de coronacrisis is binnen een dag meer dan honderdduizend keer ondertekend. Ze roepen om een financieel vangnet. Bijzonder, want deze groep staat er toch om bekend dat ze graag de eigen boontjes dopt.

“Dit overkomt ons,” zo verklaart voorzitter Maarten Post van ZZP Nederland dat. Juist zzp’ers worden hard geraakt nu grote delen van de economie met een schok tot stilstand zijn gekomen. Nu menselijk contact voorlopig uit den boze is, zien zzp’ers overal in de dienstensector hun opdrachten opdrogen. En toch vooral vanwege deze bijzondere omstandigheid. “Het zijn bijna allemaal goed draaiende bedrijven.”

“Alle taxichauffeurs van de taxicentrale Amsterdam,” noemt Post bijvoorbeeld. “Die staan altijd bij Schiphol en brengen de toeristen naar de hotels in Amsterdam. Die taxi’s staan nu allemaal stil.”

ZZP Nederland richt zich vanavond per brief tot het kabinet en roept op tot een financieel noodplan voor zelfstandigen. Voor bedrijven met personeel is er deeltijd-WW. Voor zzp’ers denkt de belangenvereniging aan verruiming van de BBZ, de bijstand voor zelfstandigen. Omdat het gaat om een bestaande regeling kan hiermee snel een vangnet worden opgesteld, verwacht Post.

Levensvatbaar bedrijf

Ook FNV Zelfstandigen, een speciale afdeling van vakbond FNV, denkt er zo over. Maar dan moet de BBZ wel beter aansluiten op de nood die plotseling hoog opgelopen is, zegt directeur Marjan van Noort. Met de mogelijkheid van ‘flitsaanvragen’ en meer coulance. Volgens de regels moeten gemeenten nu eerst vaststellen of het gaat om een levensvatbaar bedrijf en daar gaat veel tijd overheen.

“Normaal duurt het alleen al dertien weken voordat de gemeente je aanvraag in behandeling neemt.” zegt Van Noort. “En dan krijg je een lening tegen 8 procent rente. Dat is niet meer van deze tijd.” Ook zij onderstreept de bijzondere gevolgen van het coronavirus. “Als je coach bent en 1-op-1-gesprekken voert, zullen veel opdrachtgevers nu opzeggen.”

Daarbij is moeilijk te zeggen of het gaat om een onderneming die normaal gesproken levensvatbaar is. “Dé zzp’er bestaat niet. De een is al jaren bewust ondernemer en heeft een buffer opgebouwd. De ander heeft dat niet kunnen doen, zoals in de kunstensector.”

Ministers Eric Wiebes van Economische Zaken.Beeld ANP

De gebeten hond

Op sociale media is minister van Economische Zaken Eric Wiebes de gebeten hond na een interview zondag in talkshow WNL Op Zondag. Daarin noemde ook hij de BBZ en de mogelijkheid van een vangnet, maar hij zei ook dat zzp’ers ‘zelfbewust’ dit risico hebben genomen. Maar is dat wel zo? Voor tenminste een deel van de zzp’ers geldt dat er weinig anders op zit.

Ook volgens Hugo-Jan Ruts van kennisplatform over de flexibilisering van de arbeidsmarkt ZiPconomy wreekt zich hier dat de zzp’ers een heel diverse groep vormen. De ene zzp’er is de andere niet. “80 procent is heel tevreden en wil geen baan. Een maand geleden reageerde die zelfde groep nog heel pissig toen het ging over de mogelijkheid van een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering.”

“Aan de andere kant heb je sectoren waar zzp’ers toch al onder druk staan en nu om maatregelen roepen. Ten dele zeker terecht. En dan heb je ook nog een kleine 10 procent van de zzp’ers die werkt in de zorg. Die zullen het drukker hebben dan ooit.”

Ruts hoopt op meer saamhorigheid tussen zzp’ers en hun opdrachtgevers als gevolg van de coronacrisis. Al was het maar omdat ze daarna weer samen verder moeten. Hij verwijst bijvoorbeeld naar de oproep die D66-Kamerlid Steven van Weyenberg deed om de huishoudelijke hulp gewoon door te betalen nu we allemaal aan huis gekluisterd zijn.

Lege schappen in een supermarkt.Beeld ANP

Bijzondere klap

Ook UvA-hoogleraar Economie en directeur van SEO Economisch Onderzoek Bas ter Weel worstelt nog met de vraag of voor zzp’ers een extra vangnet nodig is. “Dit is een heel bijzondere klap. Je kunt je afvragen of je je daarvoor kunt verzekeren door extra te sparen, maar dat is misschien toch teveel gevraagd.”

“Op de lange termijn kan je zeggen: een groot deel komt er wel, bijvoorbeeld met uitstel van het betalen van belasting. Maar het is ingewikkeld, want dat helpt ze niet op de korte termijn,” zegt Ter Weel. Voor zzp’ers betekent de coronacrisis wel een bijzonder grote beproeving. “Want dat is het gevolg als je het land op slot zet. Dat is feitelijk wat er gebeurt. Werknemers kunnen dan vertrouwen op hun loon, maar zzp’ers zijn afhankelijk van hun opdrachtgevers.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden