Ten Slotte

Zwarte Jopie (1936-2010): Een leven vol raadsels

Vijfenvijftig jaar lang stond Johanna de Haas alias Zwarte Jopie uit Amsterdam op de lijst met vermiste personen. In 1960 verdween ze spoorloos van de Amsterdamse Wallen, waar ze werkte als animeermeisje. Nooit meer werd ze gezien, maar nu is ze getraceerd, in Canada. De langste vermissingszaak van Nederland kan worden afgesloten.

Zwarte Jopie in 2009 Beeld Privéfoto

Johanna Atalina Gersina de Haas werd in 1936 in Weesp geboren. Hoe de frêle De Haas op de Wallen is terechtgekomen is niet helemaal duidelijk. Door haar kenmerkende zwarte haren, mogelijk te danken aan Indische wortels, werd ze in de rosse buurt al snel omgedoopt tot Zwarte Jopie. Ze zal toen begin twintig zijn geweest.

Op haar 21ste trouwde Johanna met de Amsterdamse voddenboer Petrus Blommaert, met wie ze een zoon kreeg. Kort daarna volgde een dochter, verwekt tijdens het werk. Toen het meisje, die ze Rosemarie noemde, zes weken oud was, stapte De Haas de Thorbeckebar op het Thorbeckeplein binnen, gaf haar dochtertje aan de barvrouw en vertrok. Een kindje was lastig voor een 'temeier' eind jaren vijftig: kinderen zijn niet toegestaan in een hoerenkast.

Soldaat Marcel
Drie jaar later verdween Zwarte Jopie voorgoed van de Amsterdamse Wallen. Ze ging mee aan de arm van de Frans-Canadese soldaat Marcel, die in Duitsland was gelegerd en die ze tijdens haar werk had leren kennen. Met hem vertrok ze naar zijn vaderland, waar ze zo'n tien jaar getrouwd waren.

Het was geen gelukkig huwelijk: Marcel had losse handjes. In 1970 scheidden ze, waarna De Haas een nieuwe liefde vond, met wie ze 25 jaar samen bleef. Met die man kreeg ze vier kinderen: een jongen en drie meisjes.

Ze vertelde haar nieuwe gezin weinig over haar verleden in Amsterdam. Ze zei dat haar ouders in de oorlog waren omgekomen, wat niet waar is, en dat ze in Amsterdam een zoontje en een dochtertje had. De zoon is overleden, zei De Haas, maar ook dat klopte niet. Hij groeide op bij zijn grootouders. Over het lot van haar Nederlandse dochtertje Rosemarie vertelde ze niets, maar al haar kinderen in Canada krijgen Marie als tweede naam. Over De Haas als moeder zijn de meningen verdeeld: twee van haar Canadese kinderen willen niet meer over hun vaak afwezige moeder praten, maar de jongste dochter adoreert haar. Ook haar kinderen waren dol op hun grootmoeder.

Opnieuw getrouwd
Nadat de relatie met de vader van haar vier Canadese kinderen op de klippen was gelopen, kreeg De Haas een relatie met een Canadese Aboriginal. Na negen jaar keerde ze echter toch weer terug naar de vader van haar kinderen, met wie ze enkele weken voor zijn overlijden in het huwelijk trad. Het huwelijk betekende voor De Haas ook een aanvulling van haar magere pensioen.

De laatste jaren van haar leven ging het niet goed met De Haas. Ze kwam bij een oudere dame te wonen in een slechte buurt en moest later voor onderdak naar de daklozenopvang. Ze had toen al een slechte gezondheid. Op 12 september 2010 is De Haas overleden in het ziekenhuis van Nanaimo in Brits-Columbia aan de gevolgen van longkanker en hartproblemen.

Vijf jaar na haar dood vroeg een Nederlandse rechercheur tijdens een politieconferentie in Canada zijn collega's eens een paar namen na te trekken. Onder die namen ook die van De Haas. Na enige tijd werd haar graf gevonden en afgelopen week kwam er definitief uitsluitsel over haar identiteit.

De Haas' Nederlandse dochter, die altijd is blijven zoeken naar haar moeder, is kort na de vondst van het graf naar Canada gegaan waar ze haar halfbroer en -zusters heeft ontmoet. Op één vraag is echter geen antwoord gekomen: waarom liet De Haas haar dochtertje achter in een bar en vertrok ze zonder ooit nog naar het meisje om te kijken?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden