Zuidoost is veilig, maar klopt dat wel?

Goed nieuws uit Zuidoost: het stadsdeel dat zo worstelt met zijn imago als probleemgebied, haalt intussen uitstekende rapportcijfers op de Veiligheidsindex van de gemeente Amsterdam. Alleen het welvarende Zuid gaat Zuidoost voor op de ranglijst van veiligste stadsdelen, met de stadsdelen Centrum, West en Noord als beklagenswaardige hekkensluiters.

De flat Kleiburg, de laatste originele Bijlmerflat in Amsterdam. Beeld anp

'Het stadsdeel scoort met name positief om het geringe aantal diefstallen en inbraken,' schrijft het stadsdeelbestuur in een persbericht over het behaalde resultaat. En de tevreden conclusie luidt: 'Amsterdam-Zuidoost is veilig.'

Veilig? Veiliger was misschien een betere omschrijving geweest. Wie de moeite neemt de resultaten van de Veiligheidsindex te bestuderen, ziet dat er wel één en ander op de conclusies valt af te dingen. In de buurtcombinaties Bijlmer-Centrum, Bijlmer-Oost en Holendrecht/Reigersbos, samen goed voor zestigduizend van de ruim tachtigduizend inwoners van Zuidoost, valt nauwelijks een verbetering in de cijfers waar te nemen, en op belangrijke punten zelfs een verslechtering. Zo staat tegenover de sterke daling van het aantal inbraken in kelderboxen een aanzienlijke stijging van het aantal inbraken in woningen en bedrijven.

Superscore
Nader bekeken valt ook de vergelijking met andere stadsdelen minder positief uit dan het stadsdeelbestuur doet voorkomen. Het levendige gebied rond de Zeedijk en de Nieuwmarkt, bijvoorbeeld, levert een superscore af met het aantal aangiften van diefstal, ruim vijfduizend per jaar - waarvan ongeveer de helft als gevolg van zakkenrollerij - maar het aantal aangiften van geweld, inbraken en diefstallen uit auto's ligt daar toch echt flink lager dan in Bijlmer-Centrum, terwijl het aantal straatroven een vergelijkbare niveau kent.

Dat beeld sluit beter aan op rapportages die de afgelopen maanden zijn verschenen over ontwikkelingen op het terrein van de criminaliteit in de stad. Vorige maand publiceerde de gemeente nieuwe cijfers over jeugdcriminaliteit. Daaruit bleek dat van alle Amsterdamse jongeren die worden verdacht van crimineel gedrag, de grootste groep in Zuidoost woont. En een in juni verschenen rapport over criminaliteit door volwassenen wees de Bijlmer aan als de buurt waar vorig jaar door hen de meeste misdrijven werden gepleegd.

De vraag dringt zich op: hoe kan het dan dat Zuidoost in de Veiligheidsindex toch zo goed naar voren komt?

Vertekend beeld
Een deel van de verklaring ligt in de opzet van het onderzoek, dat voor de objectieve veiligheidscijfers zwaar leunt op het aantal aangiften bij de politie. Gelukkig wordt alles onderzocht, zodat we weten dat in Amsterdam de bereidheid om aangifte te doen zeer laag is: minder dan 25 procent. Een mooi voorbeeld van het vertekende beeld dat dat kan opleveren, is het aantal meldingen in Zuidoost van drugshandel op straat: vorig jaar iets meer dan dertig.

Moord
Een andere zwakke plek in de onderzoeksopzet is het besluit om moord niet mee te nemen in de Veiligheidsindex. Daar zijn plausibele onderzoekstechnische en bestuurlijke redenen voor. Een moord kan overal gebeuren en zegt op zich weinig over de algehele veiligheid in een wijk. Tegelijkertijd is het vreemd om zo'n ernstig misdrijf niet mee te nemen in een onderzoek naar veiligheid en veiligheidsbeleving in de stadsdelen. Niet om vervelend te doen, maar van de veertien moorden die in 2012 in Amsterdam werden gepleegd, bevond het plaats delict zich zes keer in Zuidoost.

Driemond
In zijn algemeenheid geldt dus dat het verstandig blijft behoedzaam om te gaan met statistische gegevens. Het kleine dorp Driemond in Zuidoost, een oase van rust en vrede in het groen, maakte in de onlangs verschenen Leefbaarheidsindex zijn debuut in de top tien van Amsterdamse buurten met de sterkste toename van de onleefbaarheid. Oorzaak: een spectaculaire stijging van het aantal woninginbraken: van zes naar negen, en een verdubbeling van het aantal aangiften van mishandeling en bedreiging: van twee naar vier.

Zuidoost scoort na stadsdeel Zuid het best in de Veiligheidsindex. Beeld Gemeente Amsterdam
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden