Plus

Zorgen om bouwplannen NDSM: blijft cultuur behouden?

Het oostelijke deel van NDSM moet tot 2028 een vrijplaats blijven, maar het westelijke deel verandert de komende tijd drastisch - met huizen en horeca.

Beeld Eva Plevier

Achter De IJ-kantine wachten nu nog zand en geparkeerde auto's, maar vanaf februari wordt hier gebouwd aan het project Pontkade: 252 huur- en koopwoningen en 3800 vierkante meter aan retail en horeca. Ook moet er een grote supermarkt komen.

Het projectteam NDSM van de gemeente wil het oostelijke deel van de werf tot en met 2028 behouden als vrijplaats, maar het westelijke deel verandert de komende jaren flink. Tot en met 2022 worden er zeker 2100 nieuwe woningen gebouwd, sommige zijn al af. Ook komen er een hotel, kantoorruimten en parkeergelegenheid. Verder staat een 'landmark' gepland, die tot 120 meter hoog mag worden. Wat daar in komt en wanneer, is nog onzeker.

'Levendig stadsdistrict'
Het is ook nog niet zeker dat aan de oostzijde niets wordt gebouwd. Er is een verkenning geweest om er 300 woningen te bouwen. Het plan is tot op heden niet concreet, maar staat wel aangekondigd op een interactieve online kaart van de gemeente.

Vastgoedontwikkelaar Biesterbos werkt aan drie projecten die momenteel op de NDSM worden gebouwd of binnenkort beginnen. Eerder knapte het bedrijf aan de oostzijde onder andere de Smederijloods op. De NDSM moet een 'levendig stadsdistrict' worden, laat projectmanager Nienke Hopman weten.

Vorige week vrijdag was Hopman een van de sprekers bij een avond die restaurant Pllek organiseerde in Sexyland, een tijdelijke sociëteit op het NDSM-terrein. Sjoerd Steenbeek, eigenaar van Pllek en initiatiefnemer van de avond, wilde er praten over de toekomst van de NDSM.

Veel gebruikers van de oostzijde vinden dat dat gebied de culturele vrijplaats moet blijven die het nu is. Gevreesd wordt dat er minder gevrijbuit kan worden als er straks aan de westkant duizenden bewoners wonen die misschien helemaal geen zin hebben in festivals of kunstprojecten in de achtertuin.

Bestemmingsplannen
"We hadden hier afgelopen weekend de Japanse kunstenaar Sebastian Masuda met een performance," zegt Lucas Bonekamp, zakelijk directeur van Stichting NDSM. De stichting houdt kantoor in een bouwkeet op de kop van het oostelijk deel.

"Er dreven als muizen verklede figuren in een boot op het water. Dat kan hier allemaal. Indirect is dit wat maakt dat zovelen in Amsterdam willen wonen. Het begint bij enthousiaste mensen die iets willen uitproberen. Maar daar moet dan wel ruimte voor zijn."

NDSM-werf Beeld ANP

Bij de stichting zijn ze beslist niet tegen de ontwikkelingen op de westzijde. Die staan al jaren aangekondigd in keurige bestemmingsplannen. Het gaat meer om wat er vervolgens in het gebied gebeurt. Algemeen directeur Demian de Rooij: "Ik denk bijvoorbeeld dat er moet worden nagedacht over de winkels die in de plinten van de nieuwe gebouwen komen. Worden dat allemaal Hema's of kan het ook iets zijn wat meer past bij de werf?"

Levenswerk
Jasper Helmer, eigenaar van café Noorderlicht en NDSM-betrokkene van het eerste uur, liet in Sexyland een powerpointslide zien met daarop logo's van onder meer Coffee Company, Starbucks en Bagels & Beans. De boodschap: op die bedrijven zit hij niet te wachten op het NDSM-terrein. Hij kreeg bijval uit de zaal.

Helmer is verheugd over de intentie om de oostzijde langer te behouden. Noorderlicht zit sinds 2006 op het terrein en heeft een vergunning voor vijftien jaar. Als die afloopt, moet er een nieuw gebouw komen, omdat het huidige niet voldoet aan alle eisen. Hij is van plan de bouwplannen versneld in te dienen als het 2028-plan doorgaat, hij hoopt op een blijvende plek.

"Zodra de kogel door de kerk is, zitten wij bij de gemeente aan tafel. Iemand zei vorige week dat het zo mooi is dat alles tijdelijk is op de NDSM, maar op een gegeven moment zit je ergens twintig jaar. En dan wordt het je levenswerk."

Aan de oostzijde wordt ondertussen druk nagedacht over plannen voor de komende tijd. Volgend jaar gaat een streetartmuseum open in de Lasloods, Sexyland gaat minimaal nog een jaar­tje door en het Sandberg Instituut wil een tijdelijk gebouw neerzetten voor exposities en kunstprojecten.

Monumentenstatus
Ook is het de bedoeling dat er op termijn een garage komt tussen de Lasloods en de Scheepsbouwloods. Misschien niet de meest sexy toevoeging, maar wel nodig, want goede parkeergelegenheid is er nu niet.

De vraag is wat er na 2028 gebeurt. Alle gebouwen die bij de oude werf horen, zoals de loodsen en de hellingen, mogen sowieso niet weg. Die hebben een monumentenstatus. Maar voor de rest van het gebied gelden geen restricties.

Het gaat dan om de kade aan de Ms. van Riemsdijkweg en het stuk grond achter de stichting en restaurant Pllek. "Zo'n periode van tien jaar blijft natuurlijk steeds uitstel," zegt Demian de Rooij. "Het liefst zeggen we: we behouden dit gebied voor altijd, maar het kan net zo goed dat er over tien jaar wel ontwikkeld wordt."

Lucas Bonekamp brengt in herinnering hoe het er tien tot vijftien jaar geleden uitzag, toen nog geen sprake was van festivals, restaurants en stichtingen. "Wie had toen gedacht dat dit ooit een plek zou worden waarvoor mensen speciaal de pont pakken? Wie weet hoe het hier over tien jaar is."

Bouwplannen op de NDSM-werf Beeld Gemeente Amsterdam/Laura van der Bijl
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden