Plus

Zonnig kabinetsuitje, maar met kopzorgen

Rutte III trapte dinsdag het politieke jaar af met een barbecue en een benen-op-tafel-gesprek in het Catshuis. Op de achtergrond suddert wel het chagrijn om de afschaffing van de dividendbelasting.

Het kabinet ontspannen bijeen in de tuin van het Catshuis. Van links naar rechts: minister Van Engelshoven van Onderwijs, premier Mark Rutte, minister Blok van Buitenlandse Zaken, minister Hoekstra van Financiën en minister Ollongren van Binnenlandse Zaken Beeld ANP

Op het gazon van Catshuis blijkt wel dat je de bewindslieden van Rutte III om een boodschap kunt sturen. Even ervoor is binnen - achter gesloten deuren - in een Powerpointpresentatie benadrukt dat de ploeg één verhaal moet kunnen uitdragen.

En dat kunnen deze 24 ministers en staatssecretarissen wel, blijkt buiten. Geen minister laat een kans onbenut om in de microfoons te benadrukken dat 'alle Nederlanders' echt 'gaan voelen in de portemonnee' dat het 'heel goed gaat met de koopkracht'. Soms zijn dezelfde zinnen simultaan te horen in de tuin.

Deze week beginnen de onderhandelingen in de aanloop naar Prinsjesdag, waarin de koopkrachtstijging belangrijk is: hoeveel krijgt de Nederlander er komend jaar bij? Er zijn immers miljarden beschikbaar voor lastenverlichting. Toch zijn de onderhandelingen een lastige puzzel geworden, overschaduwd door het d-woord.

'Warrige strategie'
Het kabinet staat voor een lastige keuze: doorgaan met de afschaffing van de dividendbelasting of niet? Zelfs premier Mark Rutte, lang hartstochtelijk verdediger van de maatregel, noemt die nu opeens 'bizar en vervelend', zei hij maandag na het coalitieberaad.

Een deelnemer aan dit wekelijkse overleg spreekt van een 'warrige strategie': achter gesloten deuren had de premier immers tweeënhalf uur bij hoog en laag volgehouden dat de afschaffing wat de liberalen betreft gewoon doorgaat.

De coalitiepartners hebben de hoop inmiddels opgegeven dat de VVD zich nog bedenkt. In elk geval niet voor Prinsjesdag: eind oktober is namelijk de cruciale aandeelhoudersstemming van Unilever. Dan moet definitief worden besloten dat het hoofdkantoor Nederland komt, en dus Londen verlaat.

Als het kabinet nu de dividendbelasting toch niet schrapt, kunnen de aandeelhouders die verhuizing blokkeren, is de vrees. Al speelde volgens Unilever zelf de dividendbelasting geen rol bij de keuze van de vestigingsplaats. De coalitiepartners blijven de afschaffing steunen; afspraak is afspraak.

De discussie spitst zich de komende weken vooral toe op het prijskaartje, dat inmiddels geen 1,4 maar 2 miljard euro bedraagt. De ontbrekende 600 miljoen euro moet de VVD maar halen bij het bedrijfsleven, ofwel haar natuurlijke achterban, vinden CDA, D66 en ChristenUnie. De rekening bij de burger neerleggen of extra bezuinigen is voor hen onbespreekbaar.

Goednieuwsshow, of niet?
De andere regeringspartijen proberen de VVD gretig tot probleemeigenaar te maken. Zij vrezen tegelijkertijd de gevolgen van de liberale koppigheid. De eerste Prinsjesdag van het derde kabinet-Rutte had een goed getimede goednieuwsshow moeten worden: in 2019 gaat zowat iedereen er in koopkracht op vooruit: de doorsnee Nederlander krijgt er volgens het Centraal Planbureau 1,3 procent bij.

Het vorige kabinet moest geregeld alle zeilen bijzetten om kwetsbare groepen, zoals uitkeringsgerechtigden en ouderen, er niet op achteruit te laten gaan. Deze coalitie heeft een makkie: iedereen staat in de plus, van de gepensioneerden gaat zelfs 96 procent er volgend jaar op vooruit.

Niet toevallig valt dit koopkrachtfeestje tegelijk met de Provinciale Statenverkiezingen, die leidt tot nieuwe verhoudingen in de Eerste Kamer. Het koopkrachtcadeau moet de kiezer gunstig stemmen, waardoor een meerderheid in de senaat in zicht blijft.

In plaats daarvan dreigt de afschaffing van de dividendbelasting alles te overschaduwen. Oppositiepartijen zullen geen gelegenheid ongemoeid laten om het onpopulaire 'cadeau aan buitenlandse beleggers', waarvan het nut onbewezen is, in de campagne ter sprake te brengen.

Daarmee is de afschaffing van de dividend­belasting overigens nog niet beslecht. Na de Tweede Kamer zal ook de Eerste Kamer nog akkoord moeten gaan. Opvallend is dat de senaatsfractie van het CDA de maatregel eerder toejuichte. Uitgerekend de VVD zei, bij monde van oud-minister Frank de Grave, eventueel open te staan voor een alternatief.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden