Plus

Zonder uitgever geen eigen boek? Geef zelf je boek uit

Zonder uitgever geen eigen boek, toch? Dat idee is achterhaald: steeds meer mensen geven zelf hun boek uit. Dat kan bijvoorbeeld met boekenmachine Betty van het American Book Center op het Spui.

Beeld Getty Images

Je kunt nog zo populair zijn op Instagram of Facebook, je vrienden kunnen je artistieke producties nog zo fantastisch vinden, voor velen geldt toch dat je pas echt meetelt als je naam op het omslag van een boek staat. Een papieren boek, dat je in de kast kunt zetten. Niet onopvallend natuurlijk, het bezoek moet wel kunnen zien dat je auteur bent.

Uitgegeven worden, het is een droom die ook in tijden van ontlezing springlevend lijkt te zijn. Met dank aan moderne technieken heb je tegenwoordig geen uitgeverij meer nodig. Vormgeven, corrigeren en drukken is niet meer alleen voorbehouden aan professionals, dat doe je gewoon zelf. Onpersoonlijk, via de mail, kun je binnen enkele dagen je schrijfsels in gebonden vorm in huis hebben, in een oplage zo groot of klein als je zelf wilt.

Veel schrijvers zullen behoefte hebben aan praktische ondersteuning bij de geboorte van hun boek, dachten ze acht jaar geleden bij het American Book Center (ABC) op het Spui. Toen begonnen ze daar met hun boekenmachine Betty. Op de tweede etage staat ze: van doorzichtig plexiglas, zodat je precies ziet wat er gebeurt vanbinnen. Tussen de boeken worden ook boeken gemaakt.

Paginanummers
Voordat ze ermee begonnen, kenden ze de nodige twijfel, zegt Maria Minaya van ABC. "We dachten: misschien hebben we binnen twee jaar iedereen die een boek wil maken wel gehad. Maar het gaat ieder jaar beter. Afgelopen jaar hebben we drieduizend boeken gedrukt, per jaar hebben we naar schatting vierhonderd ­titels. Mensen vinden het leuk."

Wat voor types melden zich bij haar? Minaya kan er geen antwoord op geven. "Het zijn de meest uiteenlopende mensen. Sommigen willen maar één exemplaar, maar we hebben ook boeken die serieus over de toonbank gaan. Van de boeken die we zelf drukken doet bijvoorbeeld Wuwei, doen of niet doen van Meindert van den Heuvel het goed. Daarvan hebben we er altijd een paar op de plank liggen en die drukken we vaak bij. Dat boek is duidelijk niet alleen voor vrienden en kennissen. Dat doet het goed, ­gewoon omdat mensen het hier zien en het aanschaffen."

Je eigen boek laten drukken bij ABC hoeft niet al te veel te kosten. Voor de meeste boeken geldt een tarief van 3,50 euro plus 5 cent per pagina. Voor dikkere boeken zijn aangepaste tarieven.

Mensen komen vooral naar de boekenmachine van ABC omdat je hulp krijgt, zegt Minaya. "Wij kijken mee. Ziet het omslag er mooi uit? Staan de oneven paginanummers wel rechts? Als je mensen zonder ervaring of routine laat aanmodderen, is het resultaat niet altijd even mooi, dat is zonde. Met een beetje hulp wordt het een echt boek."

Leston Buell: 'Arabisch voor beginners'

Leston Buell (55) wist het al vanaf het begin: zijn lesboek Arabisch voor beginners heeft potentie. Twee jaar geleden schreef hij Bite-Size Arabic, in eerste instantie specifiek voor de studenten die hij de taal leerde bij UvA Talen, het zelfstandige talen­centrum van de Universiteit van ­Amsterdam. Inmiddels begint het boek aan te slaan, zegt de man die bij zijn studenten bekendstaat als Dr. Bulbul. "Ik verkoop de boeken aan de studenten die mijn lessen volgen, dat zijn er zo'n tachtig per jaar. Langzaam maar zeker worden ze meer en meer verkocht over de hele wereld."

Het idee achter Bite-Size Arabic is eenvoudig: er is geen leer­methode die zo goed is als de methode die ­Buell heeft ontwikkeld, vindt Buell zelf. "Ik dacht: als het er niet is, dan moet ik het maar zelf maken. Vervolgens ben ik gaan rondkijken waar je zo'n boek dan een beetje verzorgd kunt laten drukken. Het idee van de boekenmachine van het American Book Center sprak me aan."

Een echte uitgeverij mist hij helemaal niet, hoewel hij erkent dat sommige uitgeverijen beter kunnen zijn voor de verkoop van zijn boek. "Ik heb zelf ­geprobeerd reclame en marketing op poten te zetten, maar dat had geen enkel effect. Mijn boek moet het hebben van mond-tot-mond­reclame."

Nu gaat het lopen, zegt Buell, al moeten we dat natuurlijk relatief
zien: we praten over maximaal 200 exemplaren per jaar. "Sinds ik ook te koop ben bij de Amerikaanse online boekenwinkel Amazon, gaat het beter en wordt mijn boek ook in ­Amerika en overal in Europa gekocht. Ik denk dat ik toch wel duizend boeken per jaar zou kunnen verkopen. Rijk zal ik er niet van worden, maar dat hoeft ook niet. Het is vooral fijn dat mensen over de hele wereld van mijn les­methode gebruik kunnen maken."

Leston Buell Beeld Tammy van Nerum

Bryan Monte: 'Delen van kunst en literatuur'

Elk jaar komt hij terug, nu al voor het achtste jaar op rij. Bryan Monte (61) is uitermate tevreden met boeken­machine Betty. "Bij de meeste drukkerijen moet je direct tweehonderd, driehonderd exemplaren ­bestellen. Hier kun je zo veel of zo weinig afnemen als je wilt. Meestal bestel ik de uitgaven van mijn literaire tijdschrift Amsterdam Quarterly per twintig. Dat is meer dan genoeg voor mij."

Monte ís Amsterdam Quarterly, zonder hem zou het literaire tijdschrift niet bestaan. Bijna alles doet hij zelf: de samenstelling, de redactie en het bestellen en grotendeels controleren van het drukwerk. En hij ­betaalt er ook zelf voor: het kost hem 2000 euro per jaar. "Maar ik heb dat ervoor over, het jaarboek is het uithangbord.Alles verschijnt op de websites, maar we willen ook een gedrukte compilatie hebben. Deze bundel is niet te koop, maar is alleen bestemd voor de mensen die een bijdrage hebben ­geleverd, het publiek bij lezingen - één per adres om milieuvriendelijk te blijven - en leden van de schrijversgroep."

Is het ook niet een beetje zonde van zijn geld? De oplage houdt niet over. "Dit is mijn hobby. Ik rook niet, ik drink niet, ik heb geen auto, dus ik kan het mij veroorloven. Waarom zou ik het niet doen? Dit geeft me plezier; het delen van kunst en literatuur is het allemaal waard. Ik mag financieel dan verlies lijden, cultureel maak ik pure winst. En daarbij: het werk aan het tijdschrift houdt mij, een 60-plusser met MS, scherp en gezond."

Bijna alles doet hij zelf, met uitzondering van het drukwerk. "Daarom kom ik al die jaren steeds weer terug bij het American Book Center. Ik lever de teksten en kaften aan, de medewerkers helpen me. Ze zorgen er altijd voor dat de uitgave net iets mooier wordt. Als zij zeggen dat ik het beter anders kan doen, dan volg ik hun adviezen onmiddellijk op."

Bryan Monte Beeld Tammy van Nerum

Marrie van der Leden: ' Het levenswerk van broer Sjaak'

Marrie van der Leden (70) wil vooral dat het levenswerk van haar vorig jaar overleden broer Sjaak niet in de vergetelheid raakt. Ja, zij heeft zelf de beschikking over zijn kunstwerken en hij had zijn werk digitaal goed gearchiveerd. Als ze wil, hoeft ze maar een map te openen en kan ze zijn tekeningen bekijken. "Maar ik wilde zo graag iets waar andere mensen ook van kunnen genieten. Toen besloot ik om er een boek van te maken."

Sjaak van der Leden overleed plotseling in maart 2017. Een hartstilstand in San José in Costa Rica. "Hij was een bekende in de Nieuwmarktbuurt, waar veel activisten en kunstenaars wonen. Ook voor hen wilde ik graag dat er iets blijvends zou zijn. Omdat zijn werk goed was gedocumenteerd, kon ik het allemaal vrij makkelijk aanleveren. Daarna is er erg snel een boek van gemaakt. Het was eenvoudig, ik heb er alleen een inleiding bij geschreven, het is zijn werk dat het eigenlijke verhaal vormt."

Twee boeken zijn er inmiddels: Beeldend kunstenaar en Tekeningen. Van zijn tekeningen komen er meer. ­Iedereen die wil, kan het boek bestellen bij het American Book Center. "Toen ik de boeken af had, heb ik ­familie, vrienden en kennissen een linkje gestuurd. Als zij het willen hebben, kunnen ze het bestellen en wordt er een exemplaar gedrukt."

De boeken kosten 16,95 en 19,95 euro: rijk zal ook Van der Leden er niet van worden. "Dat was natuurlijk ook de bedoeling niet. De boeken hebben een ISBN-nummer en liggen ook gewoon in ABC. Dat is een fijne gedachte. Tegelijk weet ik ook wel dat ze niet snel vanaf de plank worden gekocht; je moet er echt naar op zoek. Ik krijg een euro voor elk boek dat wordt verkocht. Vooralsnog zijn er zestig exemplaren over de toonbank gegaan, daar ben ik erg blij mee."

Marrie van der Leden Beeld Getty Images
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden