Zondebok van het Joegoslavië-tribunaal

Hartmann was tussen oktober 2000 en oktober 2006 woordvoerster van Carla del Ponte, de hoofdaanklaagster bij het tribunaal. Foto ANP Beeld
Hartmann was tussen oktober 2000 en oktober 2006 woordvoerster van Carla del Ponte, de hoofdaanklaagster bij het tribunaal. Foto ANP

De voormalige woordvoerster van het Joegoslavië-tribunaal is schuldig bevonden aan 'minachting van de rechtbank'. Ze verwees naar vertrouwelijke Servische documenten, waarvan het bestaan al lang en breed bekend was. Op 28 april 1992 stelde de toenmalige president van Servië, Slobodan Milosevic, de Hoge Defensieraad in. Het orgaan, feitelijk de politieke leiding van het leger, bestond tot maart 1999. Gedurende die tijd kwam de raad 74 keer bij elkaar. Milosevic was er steeds bij.

Op zeventien na werden de bijeenkomsten genotuleerd. Van de ontmoetingen waar geen verslag van is gemaakt, werden er negen in 1995 gehouden: kort voor, tijdens en na de aanval van Bosnische Serviërs op Srebrenica.

De stukken van de Defensieraad zijn goud waard voor wie zich met de Balkanoorlogen bezighouden. Zoals de aanklagers bij het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag. Of de rechters bij het Internationale Hof van Justitie die zich tussen begin 2006 en begin 2007 bogen over een door Bosnië-Herzegovina tegen Servië aangespannen zaak wegens volkerenmoord in Srebrenica.

Probleem is dat de documenten achter slot en grendel bleven. De aanklagers bij het Joegoslavië-tribunaal kregen ze niet te zien bij hun zaak tegen Slobodan Milosevic.

Ook de rechters bij het hof zagen de stukken niet. Begin 2007 oordeelden zij dat Servië niet verantwoordelijk was voor het bloedbad dat het Bosnisch-Servische leger in Srebrenica had aangericht.

Dat de stukken geheim bleven, is toe te schrijven aan een besluit van het Joegoslavië-tribunaal. In oktober 2003 besloten de rechters daar op verzoek van Servië dat niemand de stukken van de Hoge Defensieraad te zien zou krijgen. Belgrado beriep zich daarbij op 'nationale veiligheidsbelangen'.

In 2005 besloot de Kamer van beroep bij het Joegoslavië-tribunaal weliswaar dat dat besluit 'rechtstechnisch' onjuist was, maar dat zulke verwachtingen bij Servië waren gewekt, dat het 'oneerlijk' zou zijn de stukken alsnog te openbaren.

Gisteren veroordeelde het Joegoslavië-tribunaal Florence Hartmann (46) tot een boete van zevenduizend euro wegens minachting van het tribunaal. Zij had in het boek Vrede en bestraffing, gepubliceerd in 2007, en een artikel dat zij op 21 januari 2008 schreef voor de internetsite van het Bosnian Institute, gewag gemaakt van de besluiten over de geheime stukken.

Hartmann was tussen oktober 2000 en oktober 2006 woordvoerster van Carla del Ponte, de hoofdaanklaagster bij het tribunaal. Volgens de rechters heeft Hartmann bewust geheimen van het tribunaal onthuld. Als rechterhand van Del Ponte wist ze bovendien dat het om vertrouwelijke informatie ging.

Dat het proces-Milosevic al lang was afgelopen en dat al bekend was dat de rechters bij het Internationale Hof van Justitie geen gebruik hadden gemaakt van de stukken, deed voor de magistraten niet terzake. Net zo min als het feit dat Hartmanns boek nauwelijks verkocht werd (vierduizend exemplaren in Frankrijk) en het internetartikel alleen door fijnproevers werd gelezen.

Hartmann is tot zondebok gemaakt. Er zijn talloze personen die boeken en artikelen over het tribunaal hebben geschreven en nooit zijn aangepakt. Bijvoorbeeld Hartmanns voormalige bazin Del Ponte. Die kreeg vorig jaar, nadat zij een boek had uitgebracht over haar jaren bij het tribunaal nota bene, een slot op de mond van de Zwitserse regering. Niet van het tribunaal zelf.

Hartmann gaat in beroep. Zij acht haar veroordeling in strijd met de rechten van de mens en de vrijheid van meningsuiting. Het beroep zal bij het tribunaal dienen. Het blijft afwachten of de Kamer van beroep wel de moed heeft fouten uit het verleden te erkennen en de verantwoordelijkheid ervoor te nemen. (CAREL GOSELING)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden