Plus

Zo zou het 'Vrijheidsbeeld' op de kop van Java eruit kunnen zien

Een Vrijheidsbeeld op de kop van het Java-eiland, hoe moet dat eruitzien? Architectuurinstituut Arcam toont tien ontwerpen. Wij belichten er vier.

null Beeld -
Beeld -

'Ontwerp een Vrijheidsbeeld voor op de kop van het Java-eiland. Een nieuw cultureel icoon dat de toeristen weglokt uit de binnenstad, maar dat ook staat voor iets groters: een symbool van vrijheid en hoop.' Deze opdracht kregen 45 eerstejaarsstudenten van de Academie van Bouwkunst Amsterdam dit voorjaar.

Tien van de ontwerpen zijn tot en met 20 augustus te zien in het Architectuurcentrum Amsterdam (Arcam). Niet meer dan een gedachte-experiment, maar de tot de verbeelding sprekende ideeën en voorbeelden van hoe-het-zou-kunnen-zijn, zullen op zijn minst inspireren. Vier studenten lichten hun ontwerp toe.

Freedom Tower van Koen Karst Beeld -
Freedom Tower van Koen KarstBeeld -

Koen Karst (27)

Een rondje zwemmen in de open lucht, maar dan op 65 meter hoogte en met uitzicht op de stad. Dat is mogelijk op het vrijheidseiland van Koen Karst, dat van hem mag verrijzen boven het IJ. "Het unieke van de kop van het Java-­eiland is dat je er 360 graden rond kunt kijken. Daar wilde ik iets mee."

Zijn eiland in de lucht bevindt zich op de top van een toren waarvan de schacht gevuld is met water. Je kunt via een trap omhoog, maar spectaculairder is de tocht per capsule; als een soort luchtbel omhoog door het water.

"Water is een van de elementen die voor mij vrijheid symboliseren. En omdat water ook zo'n grote rol speelt in Amsterdam, wilde ik daar op een bijzondere manier gebruik van maken."

Voor de bezoeker zijn er, naast het zwembad, waarop in de winter kan worden geschaatst, ook een park en een restaurant. Zijn Freedom Tower moet een plek zijn waar je even kunt ontsnappen aan de drukte van de stad. Een sprong van de duikplank het zwembad in moet dan het ultieme ­gevoel van vrijheid geven.

Iedereen moet zichzelf kunnen zijn op het ontwerp van Boukje Bügel-Gabreëls Beeld -
Iedereen moet zichzelf kunnen zijn op het ontwerp van Boukje Bügel-GabreëlsBeeld -

Boukje Bügel-Gabreëls (47)

Voor Boukje Bügel-Gabreëls heeft vrijheid alles te maken met orde. Opgeleid als natuurkundige, haalde zij inspiratie uit een natuurkundig principe, dat stelt dat juist een heel strikte orde leidt tot de grootste bewegingsvrijheid.

De lichte, open staalconstructie is gebaseerd op een basisfiguur (een halve cirkel), dat zich herhaalt en zo tot de mooiste 'chaotische' vormen komt. "Om vrij te kunnen zijn is één basisregel nodig: iedereen moet zichzelf kunnen zijn. Daar staat Amsterdam voor. Mijn ontwerp moet mensen hieraan herinneren."

In haar beeld zit ook veel van een schip. "Open water is voor mij ook een symbool van vrijheid en Amsterdam. Java-eiland was vroeger de plek van aankomst en vertrek van zeilschepen."

Je gaat aan boord via de langste openluchtroltrap van Europa. Op een zomeravond worden de schermen van de openluchtbioscoop als zeilen gehesen. Voor wie geen hoogtevrees kent, is bovenin het kraaiennest. Voor een vrije blik op Amsterdam.

Equilibrium van Elena Staskute Beeld -
Equilibrium van Elena StaskuteBeeld -

Elena Staskute (26)

Equilibrium heet het beeld van Elena Staskute. Een constructie van staal en graniet die lijkt op een gigantische wip, waarvan een zijde zich zeven meter boven en de andere zich zeven meter onder de grond bevindt.

"Pas als je de uitersten kent, kun je een evenwicht vinden. Ook Amsterdam is een stad van extremen. Er zijn zo veel mogelijkheden, maar om er vrij te zijn, moet je je eigen keuzes kunnen maken. Een balans kunnen vinden," licht Staskute toe.

Aan de voorkant van haar 150 meter lange ontwerp, onder het hoogste punt, kan de bezoeker afdalen naar een ruimte met honderden palen. Hoe verder je loopt, hoe dichter bij ­elkaar de palen staan.

"Ik wil dat de ­bezoeker een eigen pad kan volgen. Je kunt je door de palen op veel manieren door de ruimte bewegen. Als je ze aanraakt, lichten ze op. Zo kun je je eigen pad markeren. Aan het eind moet je je een beetje verloren voelen. Onzeker."

Daarna rest de bezoeker slechts één keuze. Linksom of rechtsom weer ­omhoog, waardoor de stad weer zichtbaar wordt. "En je weer weet waar je bent," zegt Staskute. Ze lacht.

Colossus of Hope van Roland-Flavius Ventel Beeld -
Colossus of Hope van Roland-Flavius VentelBeeld -

Roland-Flavius Ventel (28)

Zijn Colossus of Hope moet van Roland-Flavius Ventel een boodschap aan de wereld zijn. Een moderne Atlas, die de wereld niet als last op zijn schouders heeft, maar vastberaden met zich meedraagt.

"De aarde is echt in gevaar. We moeten niet vergeten dat we deze planeet met elkaar bewonen. Met mijn ontwerp verbeeld ik de hoop dat we samen de verantwoordelijkheid nemen en een manier vinden om beter voor de aarde en al haar inwoners te zorgen."

De 85 meter hoge constructie heeft onderin de aardbol een overdekt platform van twee verdiepingen. Daar kan de bezoeker met een kopje koffie het uitzicht bewonderen. Bovenop komt een openluchtterras.

Halverwege de colossus is een platform om de constructie te bekijken. Dit symbool van hoop zou volgens Ventel, geboren in Roemenië, prima op zijn plek zijn in ­Amsterdam, vanwege de ambitie in de stad.

"Ik bewonder de wilskracht van Amsterdammers. Zij hebben in het verleden laten zien dat problemen kunnen worden opgelost. Zelfs als daarvoor land of water moest worden verplaatst. De stad mag dan ook best als voorbeeld dienen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden