Plus

'Zo zeg, een meisje als chauffeur?'

Ze zijn met weinig, Amsterdamse taxichauffeuses, maar zij die er zijn, kunnen tegen een stootje. Dat moet ook wel in die mannenwereld. 'Ze noemen me niet voor niets killer heels.'

Laetitia SiegersBeeld Valentina Vos

Duizenden taxichauffeurs telt Amsterdam. Het kunnen er vierduizend zijn, misschien zelfs zevenduizend. Omdat ze niet allemaal zijn geregistreerd, is het lastig tellen. Wie zichzelf een beeld vormt van die chauffeurs, die ziet misschien een vijftiger voor zich: met weinig haar, maar wel snordragend. Of een Marokkaanse jongen, net de twintig gepasseerd, die vooral de nachtdiensten draait. Een Ghanees met een kleurrijk overhemd, stevig aan de maat.

Ze zijn vrolijk of nors, servicegericht of achterbaks, ze stemmen PVV of Denk, of alle partijen daartussenin. Eén ding hebben ze (vrijwel) allemaal gemeen: de taxichauffeur is een man. Stap in een willekeurige taxi en je treft achter het stuur nagenoeg nooit een chauffeuse. De taxiwereld is een mannenwereld.

Toch zijn ze er. Niet veel, helemaal niet veel zelfs. Maar ze zijn er wel degelijk: vrouwen die op de taxi zitten. Dan hebben we het niet over die busjes van het contractvervoer die heen en weer rijden tussen bejaardeninstelling en ziekenhuis, het bestelde vervoer van kinderen die naar die verre want bijzondere scholen moeten. Nee, het echte werk, de straattaxi's. De chauffeuses die bij nacht en ontij door de stad rijden en niet weten wie ze in de wagen zullen krijgen.

Zo iemand is Karin Kat (26). Vaak begint ze om vier uur 's morgens, waardoor ze nog het laatste restje uitgaans­publiek meeneemt. "Waarom zou ik de nachtelijke diensten mijden? Als er festivals zijn, weet je dat je veel werk hebt als de boel uitloopt. Daar kun je lekker geld verdienen. Alleen mijn moeder is weleens bezorgd, die ligt toch vaak wakker tot ze mij hoort thuiskomen."

In haar begintijd, nu vijf jaar geleden, kreeg Kat nog weleens opmerkingen, als passagiers haar achter het stuur zagen. "Zo zeg, een meisje als chauffeur? zeiden ze dan. Maar ik heb het gevoel dat het minder bijzonder wordt."

Schreeuwen en irritant zijn
Het zullen misschien tien vrouwelijke taxichauffeurs zijn, zegt Hedy Borreman, vrouw en directeur van TCA, met 1500 chauffeurs de grootste taxiorganisatie van Amsterdam. Behalve Kat zijn dat onder anderen Laetitia Siegers, Tonia Heukelom en het was Joke Plomp. "Het is nog niet één procent. Wij zouden best meer vrouwelijke chauffeurs willen hebben. Maar voor de straattaxi's zijn vrouwen kennelijk niet zo te porren. Onze chauffeurs zijn zelfstandigen, ik heb het gevoel dat vrouwen in het algemeen misschien toch liever in loondienst werken en vaker actief zijn in het contractvervoer."

Wellicht heeft het te maken met vervelende mensen die je 's nachts toch vaak in je auto kunt hebben. Kat zegt daarover: "Ik heb die ervaring niet. Natuurlijk zijn er mensen die schreeuwen en irritant zijn. Het is zaak dan vriendelijk te blijven, maar wel duidelijk. Als je netjes vraagt of het wat zachter kan, binden ze vaak wel in."

Dat inbinden kan best komen doordat ze een vrouw is, zegt ze. De agressie gaat er dan misschien iets gemakkelijker vanaf. "Vrouwen zijn vaak rustiger."

Beloven betekent doen
Borreman kan zich er iets bij voorstellen: klanten die misschien liever bij een vrouw in de taxi stappen, dan bij een man. "Onze chauffeurs zijn professioneel, de mannen en de vrouwen. Desalniettemin hebben sommige vrouwen dan misschien tóch liever een vrouw achter het stuur. We zouden dat best mogelijk willen maken, maar met tien vrouwen krijg je dat gewoon niet rond, want als je iets belooft, moet je het waarmaken. Daar heb je dan toch wel zo'n honderd dames voor nodig."

Nu is het ook weer niet zo dat de verzoeken om vrouwelijke chauffeurs om de haverklap binnenkomen, zegt Borreman. "Het gebeurt en dan proberen we het mogelijk te maken. Dat moet je wel geruime tijd van tevoren laten weten, we hebben niet à la minute een vrouw paraat."

Eerdere Amsterdamse initiatieven op dit terrein haalden het overigens niet. De dienst Taxi4ladies stierf eerder dit jaar een stille dood. In Breda is het vrouwvriendelijke taxibedrijf Taxi Diamond echter al enkele jaren succesvol.

Borreman houdt de vrouwen binnen haar bedrijf met interesse in de gaten. Het zijn vaak leuke vrouwen, zegt ze. "Het zijn vrouwen in een mannenwereld, dus ze kunnen wel tegen een stootje."

'Ik onderscheid me door er verzorgd uit te zien'

Laetitia Siegers (54) kent ze nauwelijks: andere vrouwen die op een taxi rijden. "Terwijl het zulk fijn werk is. Ik rij voor TCA, maar ik ben zelfstandig. Het is fijn dat er niet continu een baas over mijn schouders meekijkt."

Siegers denkt dat haar vrouwelijkheid vooral in haar voordeel werkt. "De taximarkt is propvol, maar als een van de weinige vrouwen in dit wereldje heb ik iets wat mijn collega's niet hebben. Ik probeer me te onderscheiden. Bijvoorbeeld door er heel verzorgd uit te zien."

Tegelijk denkt Siegers dat mannelijke chauffeurs soms beter hun best zouden kunnen doen. "Het is niet per se vrouwelijk om mensen zo veel mogelijk op hun gemak te stellen. Ik heb vijf jaar in de sales gewerkt; als ik mensen in de auto heb, knoop ik een gesprekje aan, probeer ik erachter te komen of ik later nog iets voor ze kan doen. Dat kan een man ook."

De laatste jaren rijdt ze met een busje en probeert ze vooral langere ritten maken. Maar daarvoor stond ze ook jaren op de uitgaanspleinen en bij CS. Beruchte plekken.

Maar Siegers had nergens last van. "Het is in elf jaar op de taxi misschien twee of drie keer voorgekomen dat ik me onprettig voelde met een klant. Toen heb ik wel gedacht: als er iets gebeurt, geef ik een mep met mijn schoen, ze noemen ze niet voor niets killer heels. Wat helpt, is mensen aankijken, met ze in gesprek blijven."

Wat haar ook onderscheidt van haar mannelijke collega's is, denkt ze, dat ze graag voor mensen zorgt. "Een van mijn vaste klanten was jarig, wist ik toevallig. Dan is het toch leuk als je op die dag de auto voorrijdt versierd met slingers en ballonnen."
Ook haar collega's hebben niet te klagen. "Toen het zo warm was, stonden we met zijn allen bij de RAI, te wachten op klanten. Dan neem ik een paar dozen ijsjes mee en deel uit. Ik zie een mannelijke chauffeur dat niet zo snel doen."

Laetitia SiegersBeeld Valentina Vos

'Ik doe leuk, ik los veel zelf op'

Alleen maar van die zogenaamd veilige dagdiensten draaien? Tonia Heukelom (69) moet er niet aan denken. "Midden in de nacht door Amsterdam rijden is fantastisch. De cafés en restaurants die sluiten. Je hebt de straat voor jezelf, het is de stad op zijn mooist. Ik ben niet bang, anders zou ik het niet doen natuurlijk."

Vier jaar rijdt Heukelom voor Uber. Na veertig jaar te hebben gewerkt als stewardess, bleek de oudedagsvoorziening te karig en besloot ze taxichauffeur te worden. Geen straf: "Zo blijf ik actief, ontmoet ik mensen. Het is gezellig. Als ik twee weken niet werk, word ik sneller moe."

Is het ook 's nachts gezellig? "Ook dan ja. Mensen zijn uit geweest, hebben vaak een slokje op, maar dat is toch leuk? Met agressie heb ik niet te maken, gelukkig. Ik denk dat dat aan mezelf ligt: ik doe leuk, ik los veel zelf op. Ik zeg altijd: ik ben vrouw, ik ben iets ouder en ik ben blond. Dan is het ook niet zo ingewikkeld om het een beetje gezellig te houden."

Bovendien heeft Heukelom zo haar trucjes. Zoals toen ze laatst een wel heel uitgelaten gezelschap in de auto had. Ze joelden, schreeuwden en Heukelom dacht: dat kan ook wel een tandje minder. "Dan zet ik de verwarming gewoon wat hoger, worden ze lekker slaperig van."

Soms heeft ze wel gedoe. Ze had een keer midden in de nacht een jongen die steeds stiller werd. "Als mensen moeten overgeven, stop ik natuurlijk, maar nu kon ik nog net het raam opendoen. Later zag ik dat de hele zijkant van mijn auto onder de kots zat. Ach jongen, dacht ik toen."

Ze heeft er vooral baat bij dat ze vrouw is: er zijn veel klanten die zich beter op hun gemak voelen bij een vrouwelijke chauffeur. Die keer bijvoorbeeld dat een moeder een rit bestelde voor haar dochtertje (6). "Toen ik voorreed, was ze erg blij. Het voelt toch vertrouwder om je kind mee te geven aan een vrouw."

Tonia HeukelomBeeld Valentina Vos

'Besproken ritjes? nee, Ik ben een straatmeid'

Wat maakt het uit, of je als taxichauffeur een man of een vrouw bent? Je gaat er echt niet beter van rijden, toch? Joke Plomp (60), vooral bekend onder haar geuzennaam Taxi-Joke en initiatiefneemster achter tijdschrift Taxinummer, maakt het echt 'geen reet' uit. "Waarom zou ik me tegen mensen anders gedragen omdat ik toevallig een vrouw ben? Dat ze me ineens een taxichauffeuse zouden noemen. Het idee alleen al."

Meer dan 25 jaar was Joke chauffeur, tot ze begin dit jaar stopte: het vak gaat naar de klote, zegt ze. "Ik heb het altijd met plezier gedaan, maar met zo veel taxi's en het beleid wordt het werken me onmogelijk gemaakt."

Met pijn in het hart leverde ze haar taxipapieren in. Een van de weinige vrouwen was ze, maar van een gebrek aan erkenning heeft ze nooit iets gemerkt. "Je ziet het ook niet gelijk aan mij en dan heb ik ook nog eens een zware stem. Collega's zeiden soms al heel lang 'ouwe pik' of 'hij van de 672' tegen me, tot ze erachter kwamen dat ik een vrouw ben. Dat duurde een dag of twee, dan noemden ze me weer ouwe pik."

Van een gevoel van onveiligheid had ze ook al geen last. In het begin werd ze nog gevraagd voor besproken ritten, maar Taxi-Joke houdt van avontuur en vond het het fijnst om klanten op straat op te pikken. "Ik ben toch een straatmeid. Natuurlijk had je weleens dat iemand 's nachts heel dronken of stoned instapte, maar het hangt van je eigen opstelling af of dat uit de hand loopt. Ik heb er weleens één uit de auto gegooid."

Is er iets typisch vrouwelijk aan de manier waarop Plomp werkte? Ze schudt haar hoofd. "Misschien dat ik iemand ben die begaan is met mensen. Als ik een oud dametje ophaalde voor een ritje vanaf een ziekenhuis, dan hielp ik een handje. Maar om dat nou vrouwelijk te noemen?"

Joke PlompBeeld Valentina Vos
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden