Plus

Zo word je duurzaam modebewust

Eerlijke kleding willen we allemaal wel, maar er zijn nogal wat beren op de weg. Wordt het écht duurzaam gemaakt, is het niet duur en zijn de kleren wel in de mode? Zo word je duurzaam modebewust.

In de winkel van Studio Jux op de Ceintuurbaan.Beeld Rink Hof

Meer mensen vragen er tegenwoordig om: duurzame kleding. Onderzoek wijst echter uit dat de consument niet goed weet waar te beginnen. Hoe maak je een begin met een duurzame(re) inhoud van je kledingkast?

Lange tijd was het antwoord op die vraag: Nukuhiva, de eerste kledingwinkel in Amsterdam met alleen duurzame kleding in de rekken. Dit jaar vieren ze hun tienjarig bestaan.

Studio Jux
Medeoprichter Guido Keff heeft het aanbod aan winkels in die tijd flink zien veranderen en ook het aantal merken waaruit hij voor zijn zaak kan kiezen, is gestegen. "Destijds was het moeilijk merken te vinden om mee samen te werken, nu hebben we een ruime keuze." De winkel was zo populair dat er binnen drie jaar een nieuwe winkel kwam, in Utrecht.

Een nieuwkomer in duurzame kleding is Studio Jux op de Ceintuurbaan. Online en in andere winkels is Jux wel al acht jaar te koop. De aanleiding om duurzame kleding te maken, was voor de oprichters een studiereis naar India. Jitske Lundgren, ontwerper, zag daar hoe stoffen werden gekleurd: in een groot verfbad stond een Indiase man. "Niet alleen de stof werd gekleurd, ook de huid van de man werd langzaam paars."

Keerzijde
Lundgren schrok daar zo van dat zij en Carlien Helmink besloten een duurzaam en eerlijk merk op te zetten. Ze openden zelfs een eigen fabriek in Nepal om er zeker van te zijn dat alles eerlijk verliep.

Dat er meer bekendheid is gekomen voor duurzame kleding vinden de ondernemers fijn, maar er is ook een keerzijde. "Er zijn erge dingen gebeurd, waardoor er wel aandacht voor moest komen." Helmink doelt daarmee op de instorten van de fabriek Rana Plaza in 2013 in Bangladesh.

Kort door de bocht
Die ramp lijkt het kantelpunt te zijn geweest voor een kritischere houding tegenover de kledingindustrie. Ineens werd de westerling geconfronteerd met de achtergrond van de kleren die hij in rap tempo consumeert: die komt uit landen met lage lonen, onveilige werkomstandig­heden en gevaren voor het milieu.

Daarop volgden bewustwordingscampagnes, zoals onlangs een sweat shop middenin de Kalverstraat op initiatief van Mama Cash en de Schone Kleren Campagne.

Ook de overheid lijkt zich bewust te worden van een probleem in de kledingindustrie: onlangs werd een convenant gepresenteerd met daarin meer dan vijfenvijftig merken die beloofden duurzamer te zullen werken.

Talking Dress
Al moeten we daar niet te veel van verwachten, zeggen experts en duurzame winkeliers. "Het is een lijst van merken die een belofte hebben gedaan. Stellen dat je daar binnen kunt lopen en dat alles oké is, dat is te kort door de bocht," zegt Marieke Eyskoot, fair fashion-expert. Ze werkte onder andere voor de Schone Kleren Campagne.

Ze schreef het boek Talking Dress, met tips en adresjes voor wie duurzame mode wil kopen. Onder dezelfde naam lanceerde ze een app, met onder andere een kaart met duurzame winkels. Ook zij ziet meer bewustwording ontstaan. "Als ik tien jaar geleden over Schone Kleren vertelde, dachten mensen dat ik voor een stomerij werkte."

Voor duurzaam kiezen blijft echter voor veel consumenten wennen. Dat het duur is, dat hoort Eyskoot steeds minder. "Ook hier heb je de range van basismerken tot high-end fashion." Bovendien: duurzame mode is niet duur, gewone mode is te goedkoop." Keff: "Je koopt bij Primark een jurkje voor minder dan de gin-tonic die je daarna drinkt." Een beetje gezond verstand gebruiken bij je aankopen is ook een stap. Eyskoot: "Dat iets goedkoop is, betekent dat iemand anders de prijs betaalt."

Fast fashion
Een drempel is ook het hoge tempo van de mode-­indus­trie. Elk seizoen een paar nieuwe collecties en de bladen speculeren er lustig op los wat in maart 'in' is en in mei alweer 'uit'. Fast fashion heeft de prijzen laag gehouden en het tempo hoog.

Daardoor hebben we het gevoel dat we veel nieuwe kleren moeten kopen. Dat gevoel begrijpt Eyskoot, maar het is niet nodig. "Je kunt je beter afvragen wat je goed staat en waar je echt blij van wordt, dan wat in de mode is, dat verandert toch de hele tijd." En over de seizoenen: "Bestaan die eigenlijk nog? Je wilt in de zomer net zo goed een mooie spijkerbroek dragen."

Nukuhiva en Studio Jux zijn voor die slow fashion. Bij Nukuhiva houden ze bijvoorbeeld nooit uitverkoop. Keff: "Het is gek dat een mooie jas een maand later voor de helft van de prijs wordt verkocht."

Niets opleggen
Bij Studio Jux hebben ze een collectie die nooit uitverkocht raakt. Helmink: "De never-out-of-stockcollectie, die is er altijd, ongeacht seizoen of trend." Het is de omslag van kopen omdat het in de aanbieding is naar kopen omdat je het nodig hebt, zegt Eyskoot. Waarbij natuurlijk niet alle romantiek verloren moet gaan: "Het gaat bij kleding ook om het verlangen."

Helemaal duurzaam gaan voelt misschien drastisch. Eyskoot adviseert dan ook jezelf vooral niets op te leggen. "Mensen hebben soms het gevoel dat ze van alles niet meer mogen, maar het gaat er om dat je verder kijkt dan de mainstreammode."

Vintagewinkels
Veel merken adverteren dan wel met het feit dat ze eerlijk produceren, het is de vraag of dat zo is. Voor de twijfelende consument zijn er de online checks. De organisaties Rank a Brand (rankabrand.nl), Fair Wear Foundation (fairwear.org) en Made-By (made-by.org) houden voor veel merken eerlijheidsgraadmeters bij.

Tweedehandskleding is bijvoorbeeld ook al een duurzamere keuze en met een overvloed aan vlooienmarkten en vintagewinkels heb je er daar genoeg van. Er is zelfs een kledingbibliotheek op de Westerstraat: Lena. Daar kun je een abonnement op kleren nemen (vanaf 19,95 euro per maand). "Of organiseer een keer een kledingruilfeestje met vrienden," stelt Eyskoot voor.

Over een tijdje is het verschil tussen duurzaam en niet-duurzaam helemaal verdwenen, hoopt Keff. Hij vergelijkt met het sigaretten: "Tien jaar geleden vonden we het heel normaal als iemand een sigaret opstak in een restaurant, nu accepteren we dat niet meer. Over een paar jaar accepteren we niet duurzaam niet meer."

Duurzame adresjes

Sukha
Haarlemmerstraat 110

Het Faire Oosten
Waldenlaan 208

Geitenwollenwinkel
Utrechtsestraat 37

Charlie + Mary
Gerard Doustraat 84
Hannie Dankbaarpassage 6

Mhoom
Nieuwe Kerkstraat 6

Het Faire Oosten.Beeld Google Street View
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden