Plus

Zo voorkom je koolmonoxide in huis

In zes weken tijd zijn in Nederland bij veertig incidenten met kool­monoxide slachtoffers gevallen. Dat is nog buiten de piekperiode in de wintermaanden. Brandweer Nederland luidt de noodklok.

Een CO-melder Beeld Shutterstock
Een CO-melderBeeld Shutterstock

Wanneer door kachels, verwarmingen en openhaarden de warmte binnenshuis toeneemt, neemt ook het ­risico op een koolmonoxidevergiftiging toe. "Zelfs nieuwe cv-ketels kunnen koolmonoxide lekken," zegt Jet Vroege van Brandweer Nederland.

Het gevolg: vage griepklachten, hoofdpijn, flauwvallen, duizelingen en zelfs verlies van realiteitszin. Een koolmonoxidevergiftiging is immers, simpel gezegd, een tekort aan zuurstof in het bloed.

Vroege: "Als je niet op tijd actie onderneemt, overlijd je eraan." Het gas wordt niet voor niets een sluipmoordenaar genoemd: het is met het blote oog niet te zien, smaakt nergens naar, is reukloos én dodelijk.

CO-melder
In 2017 vielen er twee doden en raakten 161 mensen onwel nadat CO, de scheikundige notering voor koolmonoxide, was gelekt. Dit jaar vielen naar verhouding al meer slachtoffers; Amsterdam telde in zes weken al vijftien getroffenen. "Als dit tempo aanhoudt, vallen er dit jaar aanzienlijk meer slachtoffers," zegt Vroege. "Het is een sluipmoordenaar die hard toeslaat."

Om de schade te minimaliseren is een CO-melder onmisbaar, vindt de brandweer, die samen met de Brandwondenstichting en de GGD alarm slaat. "Die apparaten zijn echter redelijk prijzig," zegt Vroege.

"Ongeveer dertig euro per stuk. Het is daarom onrealistisch om van iedereen te vragen er zeven of acht in huis te hebben. Zorg op zijn minst voor één melder in dezelfde ruimte als het verbrandingstoestel."

Uit onderzoek van de Brandwondenstichting blijkt nu dat 43 procent van de ondervraagden niet weet wat de juiste plek is voor een CO-melder. "Mensen denken dat kool­monoxide zwaarder is dan lucht. Dat is niet zo."

Vroege legt uit dat CO die vrijkomt uit bijvoorbeeld een geiser of cv-ketel, warm is. "Warme lucht stijgt naar het plafond. Zo'n melder moet dus bevestigd worden aan het plafond in de ruimte van het verbrandingstoestel."

Opmerkelijk is dat in de handleiding van de tien koolmonoxidemelders die volgens de Consumentenbond 'veilig en goed uit de test' komen, dit niet expliciet staat vermeld. Voor in slaapkamers geven de instructies van de apparaten wel hetzelfde advies als de brandweer: daar horen ze op ademhoogte te hangen.

Rookafvoer lek of los
Vanzelfsprekend is het nog beter een gaslek voor te zijn. Daarvoor is het tijdig vervangen en controleren van een cv-ketel of geiser niet genoeg. Bij de helft van de koolmonoxide­ongevallen is namelijk sprake van een nieuwe of pas onderhouden ketel.

"De oorzaak van het lek is vaak dat de warmtebron verkeerd is aangesloten of dat de rookafvoer lek of los is. Die kan bijvoorbeeld verschuiven bij slechte weersomstandigheden." De urgentie om die te controleren is daarom net zo groot als die van de ketel zelf, waarschuwt de brandweer.

"Want als het eenmaal zover is, weet je niet wat je overkomt" zegt Vroege. "Ik heb slachtoffers gesproken die werkelijk geen besef hadden dat hun

Voorkom CO in huis

- Zorg voor genoeg ventilatie; laat 24 uur per dag een raam of rooster op een kier staan.
- Plaats een CO-melder op het plafond in de ruimte van het verbrandingstoestel
- Zorg voor een CO-melder op ademhoogte in de slaapkamer
- Wees waakzaam bij duizelingen, aanhoudende griepverschijnselen en anderszins onwel voelen binnenshuis
- Controleer behalve het verbrandingstoestel ook de rookafvoer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden