PlusReconstructie

Zo verliep de mislukte ontsnapping van Benaouf A.

Met een militaristische operatie wilden jonge Amsterdamse criminelen in oktober hun leider Benaouf A. met een gekaapte helikopter bevrijden uit de gevangenis in Roermond. Het werd een fiasco.

Onderzoek op de lokatie waar een verdachte door de politie werd doodgeschoten.Beeld anp

Zware en lichte wapens. Gestolen snelle vluchtauto's en onopvallende huurauto's. Zelfgemaakte kraaienpoten om achtervolgende politiewagens te stoppen. Een netwerkje van prepaidtelefoons, speciaal aangeschaft voor de klus.

Een waarschijnlijk door Benaouf A. vanuit zijn cel verstuurde plattegrond van de luchtplaats van de gevangenis in Roermond.

Plus: een uit Colombia ingevlogen piloot die de forse helikopter zou besturen waarmee A. van de luchtplaats zou worden gehesen - met een autoband aan een touw.

Aan de energie die een forse groep jonge Amsterdamse criminelen er in had gestoken, lag het niet dat de bevrijdingsactie op 11 oktober faliekant mislukte. De werkelijkheid bleek een stuk weerbarstiger dan de films en de politie greep in.

Romantische rondvlucht
Eigenlijk wilde de groep leider Benaouf A. een week eerder al bevrijden, is de overtuiging van de recherche en justitie - zo bleek woensdag op een eerste inleidende zitting in de strafzaak.

Ismail 'Issy' el M. (21) boekt voor 4 oktober een romantische rondvlucht met zijn vriendin, maar het personeel van de helikopterverhuurder krijgt argwaan.

Waarom vraagt hij een dure heli voor vier á vijf personen als hij maar met twee aan boord wil gaan?

Waarom staat de Amsterdammer er op dat de vlucht vertrekt vanaf het Limburgse Heythuysen, terwijl de meeste rondvluchten van Lelystad vertrekken, vlakbij voor hem?

Verhuurder HeliCentre ('vervoer op hoog niveau') alarmeert de luchtvaartpolitie. Het tochtje wordt in de ochtend van 4 oktober geannuleerd onder het mom van een technische storing.

Amsterdamse onderwereld
Uit de politiesystemen blijkt dat 'Issy' een bekende is van prominenten in de Amsterdamse onderwereld.

Als de recherche opmerkt dat het door hem uitverkoren helikopterplatform in Heythuysen maar een paar kilometer van de gevangenis in Roermond ligt, rijst het vermoeden dat zijn groep Benoauf A. wil bevrijden.

Die zit twaalf jaar cel uit voor het aansturen van de liquidatie van de Amsterdamse crimineel Najeb Bouhbouh in oktober 2012 in Antwerpen. De recherche begint een onderzoek onder codenaam Leyburn.

Het team neemt de contacten met de huurder van de helikopter van HeliCentre over en luistert de telefoons van El M. en zijn omgeving af. Gesprekken bevestigen al snel het beeld dat de groep inderdaad iemand wil bevrijden.

Professioneel uitgevoerde ontsnapping
Observatieteams zien broer Houssain el M. (27) en Abdellatif N. (24) in verscheidene bouwmarkten spullen kopen die bij een professioneel uitgevoerde ontsnapping van nut kunnen zijn, waaronder pvc-buizen en spijkers om kraaienpoten van te maken, waarop achtervolgende politiewagens lek zullen rijden.

In een onderduikadres in de Amandelstraat in Tuindorp Oostzaan, Amsterdam-Noord, lijkt de groep die kraaienpoten vervolgens te maken.

Twintigers Houssain el M. en N. zitten op 9 oktober ook in een auto met de 54-jarige Garavito B., wat de recherche dan al opvalt. Hij blijkt een uit Colombia ingevlogen piloot die de helikopter moet besturen zodra die eenmaal is gekaapt.

Tijdens een tussenlanding in Weert moet de Colombiaan de stuurknuppel overnemen en zullen wat handlangers aan boord gaan.

De groep laat het er na de eerste annulering niet bij zitten en boekt voor 11 oktober alsnog een helikopter. Die moet opstijgen vanaf Kempen Airport bij het Brabantse Budel.

Plattegrond van de luchtplaats
Benaouf A. heeft volgens justitie vanuit zijn cel een plattegrond van de luchtplaats gestuurd, met één van de Blackberry's die hij heimelijk heeft. In afgeluisterde gesprekken wordt het tijdstip waarop hij zal 'luchten' besproken: 13.55 uur.

Ook wordt gewaarschuwd dat de helikopter zeker niet te vroeg mag komen: 'Misschien staan ze dan nog in de gang, zijn ze bezig en zien die helikopter en doen ze alarm'.

De politie neemt het vliegveld over.

Minimaal acht verdachten zijn volgens justitie vervolgens bij de daadwerkelijke bevrijdingspoging betrokken.

De meesten verzamelen zich in de nacht van 10 op 11 oktober in het Blue Collar Hotel in Eindhoven. Ze zijn op bewakingsbeelden te zien. Sommigen gebruiken hun eigen identiteitspapieren om in te checken.

Aan het begin van de middag van 11 oktober wordt Houssain el M. door Abdellatif N. in een Opel Astra afgezet bij het helikopterplatform in Budel.

Een undercoveragent doet zich voor als medewerker van HeliCentre. Houssain legitimeert zich met het identiteitsbewijs van zijn jongere broer Ismail en wordt aangehouden door een arrestatieteam.

Tussenlandingsplaats
De helikopter stijgt vervolgens toch op en vliegt naar de afgesproken tussenlandingsplaats in Weert. Daar wachten vier verdachten in een gestolen BMW.

Als een arrestatieteam ze wil aanhouden, slagen ze er in weg te komen. Na een wilde achtervolging worden ze alsnog klemgereden in het Brabantse Maarheeze.

Bestuurder Sofyan el H. (24) wordt gearresteerd, zijn drie passagiers rennen weg. In de BMW liggen zelfgemaakte kraaienpoten en een autoband aan een touw - waarmee de verdachten Benaouf A. volgens de recherche waarschijnlijk van de luchtplaats wilden takelen.

Ook in de auto: een vuurpijl en een jerrycan benzine, waarschijnlijk om de vluchtauto uiteindelijk in brand te steken en zo sporen te wissen.

Langs de vluchtroute ligt een tas met een automatisch wapen, een handvuurwapen en munitie.

Andere verdachten zijn ondertussen in de Opel Astra naar Roermond gereden, naar twee gestolen snelle auto's: een BMW en een Audi. Twee verdachten rijden weg in de Audi, maar stranden na een achtervolging in het Limburgse kerkdorp Roosteren.

Vluchtroute
De negentienjarige bijrijder Omar A. wordt gearresteerd. De dertigjarige Fransman Jaouad Aaros, die de Audi bestuurde, rent weg en wordt in een weiland door het arrestatieteam doodgeschoten. Langs de vluchtroute van de Audi vindt de politie uiteindelijk een kalasjnikov en een tas met patroonhouders en kogels.

Zowel in de Audi als in de BMW die in Roermond achterblijft, liggen rode bakken met zelfgemaakte kraaienpoten plus, weer, een jerrycan met benzine en vuurpijlen.

In de kofferbak van de Opel Astra die ook strandt als verdachten daar in vluchten, ligt een geladen pistool met een geluiddemper.

Dat moet 'de gannoe' zijn waarvan Houssain el M. in een afgeluisterd gesprek heeft gezegd dat hij die niet zou meenemen naar het helikopterplatform omdat daar een metaaldetector kon staan.

Onderduikadres
In een door de verdachten gebruikte Peugeot die in Maarheeze in beslag wordt genomen, liggen het paspoort van de nog altijd voortvluchtige Rachid el M. en het rijbewijs van Saifeddine M. (20), die in november wordt gearresteerd.

Op het door de groep gebruikte onderduikadres in de Amandelstraat in Amsterdam-Noord liggen spullen van Garavito B., resten van de pvc-buizen en spijkers waarvan de kraaienpoten zijn gemaakt, een automatisch wapen en munitie.

De Colombiaanse helikopterpiloot kan eerst ontkomen, maar wordt op 14 oktober gearresteerd op vliegveld Charles De Gaulle in Parijs. Tweeënhalve week later wordt hij aan Nederland overgeleverd.

Verijdelde ontsnappingspoging
Hij praat als enige verdachte volop met de recherche. Hij zegt te zijn ingehuurd om met een helikopter eerst één en later nog een tweede gedetineerde te bevrijden uit de gevangenis in Roermond. Hij wijst Houssain el M. en Rachid el M. aan als de leiders van de actie.

Op Houssains telefoon zegt hij een schets van de luchtplaats van de gevangenis in Roermond te hebben gezien. Die komt sterk overeen met de plattegrond die in de cel van Benaouf A. wordt gevonden - voordat die wordt overgeplaatst naar de Extra Beveiligde Inrichting in Vught.

Van de zeven verdachten die vast zitten voor betrokkenheid bij de verijdelde ontsnappingspoging verschenen woensdag de eerste vijf voor de rechtbank. Hen wordt een poging tot kaping verweten.

Straf voor Benaouf A.?

Het is nog onduidelijk in hoeverre Benaouf A. - behalve door de overplaatsing naar Nederlands zwaarste gevangenisregime - zal worden gestraft voor het bevrijdingsplan. Hij is volgens zijn advocaat Sander Janssen niet als verdachte aangemerkt en overigens evenmin als getuige verhoord.

Of justitie bewijs heeft gevonden in de twee telefoons die hij in zijn cel had, waaronder een versleutelde PGP-blackberry (Pretty Good Privacy) is onbekend.

Ontsnappen is in Nederland op zich niet strafbaar. Wel kan justitie de rechtbank bijvoorbeeld vragen af te zien van de 'voorwaardelijke invrijheidsstelling' waarop een gedetineerde na twee derde van zijn straf in principe recht heeft. Dat zou betekenen dat hij niet acht, maar werkelijk twaalf jaar moet zitten voor het coördineren van de liquidatie van rivaal Bouhbouh.

Die liquidatie van Bouhbouh, overigens, was een katalysator in de onderwereldvete die al meer dan twintig Amsterdamse criminelen het leven heeft gekost.

In het criminele milieu wordt aangenomen dat Benaouf A. wilde vluchten omdat hij vreest met meer moorden in verband te worden gebracht, maar dat is tot nu toe niet gebeurd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden