Plus

Zo veel kiosken in West, dat was ook weer niet de bedoeling

Een nieuw bestemmingsplan maakt een einde aan de wildgroei van kiosken in West. Alleen: de huidige kiosken blijven de komende 25 jaar gewoon staan. 'Ze zijn neergeplempt op de gekste plekken.'

Het stadsdeel verwachtte slechts enkele aanvragen, maar moest één bedrijf 21 vergunningen verlenenBeeld Marijke Stroucken

Je weet dat je in West bent beland zodra je op de pleintjes en kruisingen de uniforme glazen hokjes ziet staan, met daarin zaken als Juice ­Brothers, Wrap 'n Rolling, Caribou Cafe en Coffeeshots. Vijftien zijn er de afgelopen jaren gebouwd en er komen er nog drie aan.

"Er is iets misgegaan," sprak de PvdA onlangs in een commissievergadering. "Een vergissing," zei D66. "Heel erg vervelend," vond GroenLinks. "Een foutje," zei de wethouder. Want dat er zo veel kiosken gebouwd zouden worden, dat was nu ook weer niet de bedoeling.

Golf van protest
Het probleem: het paraplubestemmingsplan Stadsdeel West, Amsterdam, deel 1. Vastgesteld in 2012. Het stadsdeelbestuur in West besloot destijds dat enkele kiosken in het straatbeeld wellicht voor een economische impuls en levendigheid konden zorgen. Welwillende onder­nemers moest het vooral niet al te moeilijk worden gemaakt, dus werd er gekozen de bouw van de kiosken op te nemen in een overkoepelend bestemmingsplan. ­

Daarmee werd het bouwen van kiosken langs straten en op pleinen in West een recht. Als een aanvraag voldeed aan enkele basiscriteria - de maximale afmetingen en geen problemen voor het verkeer bijvoorbeeld - moest het stadsdeel een vergunning geven. Weigeren kon niet, voor inspraak door bewoners was ook geen ruimte.

Het was vastgoedondernemer Maikel Venneker die iets in het bestemmingsplan zag wat niemand anders zag: een prachtige kans om in één keer een netwerk van kiosken op te bouwen. "Wij moesten voor ons gevoel snel handelen," zegt hij. "Na onze aanvraag zou het ook andere partijen opvallen dat dit kon. Dus hebben we meteen voor 35 locaties vergunningen aangevraagd."

Golf van protest
Het stadsdeel, dat slechts enkele aanvragen had verwacht, moest het vastgoedbedrijf van Venneker 21 vergunningen verstrekken. Zijn zestiende kiosk is op dit moment in aanbouw en twee andere worden nog gebouwd. Twee kiosken blijken toch niet mogelijk te zijn, door 50.000 voltkabels onder de grond, en over één vergunningsaanvraag moet de rechter zich nog buigen.

Niet iedereen is namelijk even blij met de kiosken, die bestemd zijn voor detailhandel of horeca. Toen de bouw van de eerste exemplaren in 2015 begon, veroorzaakte dat een golf van protest.

"Bewoners klopten aan bij het stadsdeel. Wat gebeurt hier allemaal, wilden ze weten. En dan is het heel vervelend als blijkt dat je geen grip hebt op de situatie," zegt Gerolf Bouwmeester, de huidige stadsdeelvoorzitter van West.

Nieuw bestemmingsplan
Criteria werden aangescherpt, bewoners werden voor de bouw beter geïnformeerd en vorig jaar werd een definitieve oplossing in gang gezet: een nieuw bestemmingsplan waarmee het recht op de bouw van kiosken werd ingetrokken.

Afgelopen week stelde de gemeenteraad het nieuwe bestemmingsplan vast. De bouw van een kiosk in West is nu nog steeds mogelijk, maar alleen na een uitgebreide procedure.

Jan van GalenstraatBeeld Marijke Stroucken

"Alleen heeft dit nieuwe bestemmingsplan geen enkel effect op de bestaande kiosken," zegt Henk Mulders, die met enkele buurtbewoners een strijd voert tegen de kiosk op het Surinameplein. "Ze zijn neergeplempt op de gekste plekken en mogen vanwege de overgangs­regeling blijven. Men had ook kunnen opnemen dat als een kiosk een tijd leegstaat, hij moet kunnen verdwijnen."

Miljonair worden
De leegstand lijkt namelijk groot. Van de 15 kiosken zijn er op dit moment zes gesloten. Het is een komen en gaan van ondernemingen, sommige hebben in een jaar tijd al meerdere huurders gehad. Zaken als Take it Fresh, Steaky, Eminönü, Wrapalicious, Maison des Fleurs, Lunchroom Vefa, Smaak en Sandwich Today zijn alweer uit het straatbeeld verdwenen.

"We hebben wat wisselingen van de wacht gehad," zegt Venneker. "Als blijkt dat iemand het niet naar zijn zin heeft omdat hij dacht miljonair te worden binnen een jaar, ja, dan kom je bedrogen uit. Je wordt geen miljonair in een kiosk, het is kneiterhard werken."

Daartegenover staan enkele kiosken die het wel goed doen. Zoals barbecuekiosk Braai op de Schinkelhavekade, die binnenkort zelfs een restaurant met hetzelfde concept opent. "En dat is ontzettend leuk om te zien," zegt stadsdeelvoorzitter Bouwmeester. "Het komt ook in de buurt van het oorspronkelijke idee: ondernemers met andere producten de kans bieden om kleinschalig te beginnen."

HaarlemmerwegBeeld Marijke Stroucken

'Ik kan er zo nog vijftig verhuren'

Achttien, misschien negentien, ­kiosken heeft West straks. En die blijven de komende 25 jaar staan. Voor het kleine kioskimperium van Maikel Venneker heeft het nieuwe bestemmingsplan namelijk geen gevolgen. Zijn kiosken mogen blijven en de al verleende vergunning voor de nog te bouwen kiosken blijven geldig. En eigenlijk, zegt hij, lost het een probleem op dat niet bestaat. "Er kunnen geen kiosken meer bij. Voor elke mogelijke locatie heb ik al een aanvraag gedaan."

Hij zou namelijk graag meer bouwen, want hij zegt geen enkele moeite te hebben om nieuwe huurders te vinden. Dat er kiosken leegstaan, heeft een andere oorzaak. "Ik kan er zo nog vijftig verhuren. Alleen als ik een nieuwe huurder hebt, duurt het soms zo een paar maanden voordat een exploitatievergunning rond is. Dat voeding voor mensen die er kritisch naar kijken. Want een lege kiosk valt veel meer op dan een leeg pand."

Kiosken in Amsterdam-WestBeeld Laura van der Bijl
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden