Column

Zo praten ze recht wat krom is

Jeroen Wollaars, verslaggever bij NOS Nieuws, schrijft wekelijks op woensdag een column in Het Parool  over media en de ontwikkelingen in de digitale wereld. Voor tips is hij te bereiken op j.wollaars@parool.nl.

Beeld Het Parool/ Floris Lok

Je kunt veel over Amerika zeggen, maar het is wél het land van de openheid. Dus toen Al Jazeera zich afvroeg wat ze bij NSA eigenlijk hadden bedacht om al dat afluisteren te rechtvaardigen, konden ze die documenten gewoon opvragen. Die geven een briljante kijk in de keuken. Het toverwoord is: 11 september. NSA'ers die op tv komen, doen dus hun best om alleen maar over 9/11 te praten. Zo praten ze recht wat krom is.

En wij? Wij zijn niet zo van de openheid, dus ik moet gokken. Ik denk dat onze spindoctors gezegd hebben: vergeet nooit te zeggen dat wij toezicht houden! TOE-ZICHT! Neem Plasterk: 'Ik zet een handtekening voor aftappen en dan kijkt onze toezichthouder of het klopt.' Of een hoge militair die nog meer afluisterbevoegdheden wil: 'We zijn echt niet van plan op grote schaal data op te slaan. Bovendien is er een commissie van toezicht.'

Dat klinkt geruststellend. Er is een commissie. Van toezicht nog wel. Gaat u maar lekker slapen. Dat werk. Tot je je erin gaat verdiepen.

De commissie die toezicht houdt op onze eigen NSA, bestaat volgens haar eigen website uit drie freelance topambtenaren. De jongste is 62. Het middelste commissielid is 68. En de voorzitter is 72. Minder welwillende mensen zouden zeggen dat ze bij afluisteren eerder denken aan gehoorapparaten dan aan tapkamers. Ze zijn volledig onderdeel van het old boy network en besturen verder banken of zijn lid van de Raad van State.

Ik vind dat veelzeggend: de afluisterkampioen van Europa houdt toezicht op de AIVD en de MIVD door middel van drie magistraten van gemiddeld 67,3 jaar oud. Die het er zo'n beetje bij doen.

Maar het opvallendst vind ik hun adviezen. Regelmatig concluderen ze dat onze afluisterdiensten de wet overtreden. Er wordt ten onrechte of veel te massaal getapt. Dat is illegaal, niet toegestaan, aan de verkeerde kant van de wet. Dingen waarvoor normale mensen zich moeten verantwoorden voor de rechter. Maar wat doen zij? Zij stellen voor de wet te veranderen zodat die 'beter aansluit op de (gewenste) praktijk'.

Ik vind ook dat veelzeggend: wie de rechten van burgers met voeten treedt, krijgt geen straf, maar wordt met een wetswijziging beloond, zodat wat illegaal was dat niet langer is.

Ja, je kunt veel over Amerika zeggen. Maar we mogen ook best eens naar onszelf kijken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden