Zo liet fraudeur R. de gemeente voor miljoenen auto's 'kopen'

Ambtenaar Chany R. lichtte de ­gemeente Amsterdam op voor drie ­miljoen euro, samen met zijn vrouw. Hij bestelde - op papier - tractoren en meer dan honderd auto's en auto-onderdelen. De gemeente betaalde.

Een van de in beslag genomen autos Beeld Landelijk parket

De fraude duurde zeker vijf jaar, tussen 2010 en 2015, maar mogelijk is de gemeente Amsterdam langer benadeeld. De rechter besloot deze week dat Chany R. (43) en zijn vrouw Rubia B. (45) ruim drie miljoen euro moeten terugbetalen aan de gemeente.

R. wist via slinkse constructies geld van de gemeente naar een eenmanszaak van zijn vrouw te sluizen, al blijft het stel dat ontkennen. Hij genoot groot vertrouwen van zijn leiding­gevende en kon facturen goedkeuren voor honderdduizenden euro's, hoewel hij daar geen mandaat voor had.

Invallen
De malversaties kwamen in 2015 aan het licht nadat de recherche een onderzoek was gestart naar de handel en wandel van het echtpaar R., dat op grote voet leefde. Bij invallen in hun huis en twee loodsen vond de politie dure auto's, twaalf mobiele telefoons, vijf iPads, zeven laptops, veertien dure horloges van onder andere Cartier, Breitling en Rolex en veel merkzonnebrillen.

Door de rechtszaak is nu duidelijk hoe het echtpaar R. kon frauderen - en hoe de gemeente dat liet gebeuren.

Chany R. was als 'werf- en wagenparkbeheerder rayon Zuid' sinds 2007 in dienst van de gemeente. In die functie was hij verantwoordelijk voor de vervoersmiddelen van de gemeente: niet alleen auto's, maar ook voertuigen als tractoren, aanhangers en vrachtwagens.

7 tractoren
In die hoedanigheid bestelde R. voor de gemeente - op papier - zeker 114 auto's, bijbehorende opties en ­accessoires. Het bedrijf waarvan de gemeente de voertuigen kocht was de eenmanszaak van R.'s vrouw: B. Totaalbeheer en Adviezen in De Kwakel. In werkelijkheid werden de voertuigen nooit geleverd.

R. maakte handig gebruik van een ­samenwerkingscontract tussen de gemeente en autoleasebedrijf Leaseplan. Als de gemeente een voertuig wilde bestellen, zorgde Leaseplan ervoor dat de leverancier werd betaald. R. liet Leaseplan weten dat de zaak van zijn vrouw voertuigen had geleverd en Leaseplan betaalde zonder morren. Keer op keer glipten de valse bestellingen van R. door de controles.

In één geval bestelde R. zeven ­Shibauratractoren à 100.000 euro per stuk. Zonder probleem werden de facturen uitgekeerd. Ook liet R. de gemeente ruim vier ton overmaken naar het bedrijf van zijn vrouw, omdat het de vetputten op het terrein van het wagenpark zou hebben gereinigd.

In werkelijkheid deed een ander bedrijf dat al. Vanuit de eenmanszaak, die economisch inactief was, sluisden R. en zijn echtgenote het geld door naar privé­rekeningen.

Vertrouwensband
Nadat de fraude aan het licht was gekomen, vertelde de directe leidinggevende van R. aan gemeentelijke onderzoekers dat zij 'een vertrouwensband' had met R. Ze had een administratief medewerkster opgedragen vragen over facturen met R. te bespreken. Die ging periodiek met de administratief medewerkster achter de computer zitten en gaf per openstaande factuur aan of die moest worden ­betaald.

Bonnen of andere bevestigingen van leveringen waren er niet. Ook controlemechanismen van ­andere ambtelijke onderdelen bleken te hebben gefaald.

De fraude had grote gevolgen. Toen het Bureau Integriteit het wagenpark controleerde waar R. verantwoordelijk voor was geweest, ontbraken 39 van de voertuigen en bijbehorende 'appendages' (toestellen), die volgens de administratie aanwezig moesten zijn. De andere voertuigen stonden grotendeels met valse identificatiegegevens in de papieren.

De gemeente bleek voor 1,6 miljoen euro voertuigen te hebben aangeschaft die nooit waren geleverd. Ook de niet-bestaande voertuigen waren keurig verzekerd, dankzij een manco in het systeem.

Listige kunstgrepen
De strafzaak over de fraude loopt nog, maar de civiele rechter heeft nu besloten dat R. en zijn vrouw ruim drie miljoen euro moeten terugbetalen aan de gemeente. Volgens de rechter hebben R. en zijn vrouw 'samengespannen om met listige kunstgrepen een zeer omvangrijk geldbedrag van de gemeente afhandig te maken'. R. heeft daarmee 'het vertrouwen dat de burger in de ambtelijke dienstverlener mag stellen, ernstig geschaad'.

De advocaat van het echtpaar R. laat weten niet te willen reageren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.