Plus

Zo kunnen de nieuwe stadswijken er ook uitzien

Vanwege een internationale wedstrijd was Amsterdam dit jaar een living lab voor jonge architecten en stedenbouw­kundigen. Voor Noord zijn de resultaten spectaculair, de oplossing voor de H-buurt oogt bescheiden.

Winnaar Sluisbuurt: Top Spin/ SJ722 Beeld .

Hoe houd je een goede mix tussen wonen en werken in de nieuwe Amsterdamse buurten?

Onder het motto Productief Amsterdam konden internationale architectenteams hun tanden daar het afgelopen jaar op stukbijten, op vijf locaties verspreid over de stad.

De meeste inzendingen (38) waren er voor de Papaver­driehoek in Noord, waar de winnaars - een geheel Italiaans team - de bestaande bedrijfsgebouwen slim opnemen in een wijk vol pleintjes.

Er waren 113 deelnemers aan de Europan­wedstrijd, waarbij voor het eerst een stad werd gebruikt als 'living lab'.

Amsterdam maakt zich op voor een enorme schaalsprong en er is dus een grote behoefte aan woningen, maar als een stad levendig wil blijven, moet er ook ruimte zijn voor 'productiviteit'.

Aansluiting bij De Ceuvel
Doel van de tweejaarlijkse competitie Europan is dat architecten/stedenbouwers tot 40 jaar zich bekwamen in hun vak door ze een visie of ontwerp te laten maken. De gemeente Amsterdam droeg hiervoor in samenwerking met Europan NL vijf locaties voor, elk met een ander ­type opgave.

Behalve de Papaverdriehoek waren dat het Piarcoplein bij Sloterdijk, de Transformatorweg daar niet ver vandaan, de H-buurt in Zuidoost en de toekomstige Sluisbuurt.

Dit weekeinde wees de jury de winnaars aan. Voor de H-buurt (22 inzendingen) was dat een gemengd Nederlands/Amerikaans/Deens team.

Op de Transformatorweg (19 inzendingen) waren het Russen die zich het best weerden, bij het Piarcoplein was wederom een Italiaans team de sterkste en twee Spanjaarden streken met de eer voor de Sluisbuurt.

Hoe zien zij de nieuwe Amsterdamse buurten? Als het aan de winnaars van de Papaverbuurt ligt, verandert die omgeving in een reeks plein­tjes met woningblokken die allemaal op het zuiden georiënteerd zijn en goed gebruikmaken van het water. De bestaande bedrijfsgebouwen worden opgenomen in het geheel en zullen levendigheid op straat garanderen.

De jury was vooral gecharmeerd van de fijnmazigheid van het stedelijk weefsel en de manier waarop de driehoek aansluit bij De Ceuvel, de veelgeprezen ecologische wijk ernaast.

Grootse plannen
Zo spectaculair als de Papaverdriehoek is, zo gewoontjes lijkt het voorstel voor de H-buurt op de te slopen parkeergarages. Daar was de opdracht om naast woningbouw vooral betaalbare werkruimte te creëren voor ondernemers uit de buurt. We zien een reeks blokken langs het spoor bij Holendrecht en een plein erachter.

Het Piarcoplein bij Sloterdijk - nu een on­aangename parkeervlakte - verandert als het aan de winnaars ligt in een stedelijk plein met modernistische gebouwen aan weerszijden. Voor hun artist's impression leenden ze figuren uit de winterlandschappen van Hendrik Avercamp op het plein - alsof hier ook in de zomer gekolfd wordt, de middeleeuwse vorm van ijshockey.

Voor de Transformatorweg stelt het goeddeels Russische team een poortgebouw voor dat twee vleugels met elkaar verbindt. Met het Media College als speler zouden hier mediagerelateerde ondernemingen kunnen komen.

De gemeente heeft met dit gebied, omdat hier tegen 2040 40.000 woningen gebouwd moeten worden, onderdeel van Haven-Stad. Wonen, werken en recreëren moeten de ruggengraat vormen van het nieuwe stadsdeel, en daar lijkt het bruggebouw goed aan te voldoen.

Springplank
De Spanjaarden die zich hebben ontfermd over de Sluisbuurt, wonnen met het project Top Spin, een trapsgewijs opgebouwd woontorentje ingeklemd tussen twee lagere vleugels.

Dat de Sluisbuurt de minste inzendingen heeft ontvangen, is te wijten aan het nog steeds niet definitieve bestemmingsplan voor dit deel van het Zeeburgereiland, de discussie over de hoogte van de hoogbouw en de ontsluiting.

Ingewikkeld is daar ook de overgang van de openbare naar de privéruimte. Van alle winnaars is dit daarom ook de twijfelachtigste: is dit de vorm waarin de nieuwe Amsterdammer wil wonen? Hoe zit het bijvoorbeeld met de privacy?

In het verleden heeft Europan bewezen een springplank te zijn voor een nieuwe generatie architecten. De meeste ontwerpen worden werkelijk gebouwd en als dat niet zo is, is er een 'runner-up' die aan de slag mag gaan.

Voor Amsterdam liggen er in elk geval vijf prikkelende plannen op tafel, waarvan dat voor de Papaverdriehoek het meest tot de verbeelding spreekt. Daar is sprake van een mooie integratie tussen stedenbouw en architectuur, tussen openbare ruimte en bedrijvigheid: Noord kan er zomaar een diamantje bij krijgen.

Lees ook: Dit zijn de toekomstige wijken van Amsterdam

Winnaar H-buurt: Foam of Production/ XE180 Beeld .
Winnaar Piarcoplein: Undergrowth/MX464 Beeld .
Winnaar Transfor­matorweg: Media Sloboda/IK139 Beeld .
Winnaar Papaver-driehoek: Makers Neighbour­hood/QF388 Beeld .
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden