Recensie

Zo indrukwekkend zwartgallig zag je Sneeuwwitje nog nooit (****)

De prins op het witte paard kun je vergeten in deze toneelbewerking van één van de beroemdse sprookjes allertijden. Wat je wel krijgt is een rookverslaafde stiefmoeder en een stel neurotische dwergen. Hun spel is bij vlagen vervreemdend en vaag, maar Sneeuwwitje weet iedere seconde te boeien.

Charlie Chan Dagelet (Sneeuwwitje) en Tamar van den Dop (de wegknijnende stiefmoeder)Beeld /

Een langdurige koortsdroom, een kronkelende hallucinatie. Niet bepaald waar je aan denkt bij Sneeuwwitje. Dat Walt Disney ons de sprookjes zoeter voorschotelde dan de oorspronkelijke overlevering, is genoegzaam bekend, maar deze adaptatie gaat nog een stapje verder. Sneeuwwitje van het Noord Nederlands Toneel en Club Guy & Roni is een fascinerend avontuur waarin taal, theater en dans voortdurend met elkaar aan de haal gaan.

Sneeuwwitje wordt gespeeld door Charlie Chan Dagelet, die met grote ogen de boze buitenwereld wil ontdekken. Die boze buitenwereld is er een van hardwerkende, smerige, vloekende, zuipende, schreeuwende en neurotische dwergen. Maar de andere optie is ook geen pretje. Een ommuurd bestaan met haar tegen wil en dank wegkwijnende stiefmoeder (een onnavolgbare Tamar van den Dop), die krampachtig haar aftakeling tracht te ontkennen, zonder resultaat. 'Spiegeltje, spiegeltje aan de wand, wie is de geilste van het land?'

Ko van den Bosch bewerkte eerder in 2010 Alice in Wonderland voor het NNT en hij heeft de smaak te pakken. Hij is meester van vuige poëzie, hij schrijft beeldend en laat zijn associaties graag de vrije loop gaan. Wat hij niet kan gebruiken, gooit hij schaamteloos overboord. Verwacht dus geen prins op het witte paard die de boel tot een 'en ze leefden nog lang en gelukkig' komt kussen. Die is er in het echte leven ook niet. Hetzelfde geldt voor een helder plot of een grijpbare causaliteit.

Dwepen met taal
De choreografieën van Roni Haver sluiten naadloos aan op die rijke, associatieve teksten. De personages dwepen met taal en slepen met hun lichamen; als ze smijten met woorden, gooien ze ook zichzelf op de grond. Met name de vervreemdende bewegingssequenties dwars door de dialogen maken indruk; bijvoorbeeld de hilarische, absurde scène waarin de stiefmoeder de opdracht aan de jager (Igor Podsiadly) geeft Sneeuwwitje een kopje kleiner te maken - waarin de jager als een hersenschim voortdurend verdwijnt en weer opdoemt.

Van den Dop excelleert als rookverslaafde en wodka drinkende stiefmoeder. Ze is het vleesgeworden narcisme, niet in staat toe te geven dat ze ook maar iets van haar schoonheid moet inleveren - en zodoende ook niet in staat haar mooie stiefkind lief te hebben. Qua taal en fysiek wordt ze met de scène lelijker; Van den Dop zeult zichzelf heen en weer over het podium, ze spuugt, slist en sist haar zinnen de zaal in. Maar wat is ze schrijnend, wat is ze meelijwekkend.

Vurige zelfverzekerdheid van Dagelet
Dagelet speelt haar titelrol met een vurige zelfverzekerdheid: de chaos om haar heen lijkt haar niet te deren. Danser Podsiadly is ongrijpbaar als ronddolende jager. De sluimerende soundscape van Tony Roe en het toneelbeeld van Ascon de Nijs doen volop mee aan het feest van onheilspellende verwarring en plotselinge schoonheid.

Dit is een sprookje dat niet altijd even goed te duiden is, het publiek moet hard werken om uit de veelheid en vaagheid iets zinnigs te halen, maar erg is dat niet als elke seconde, elke beweging, elk woord intrigeert. Want je krijgt er wat voor terug: Sneeuwwitje op z'n zwartgalligst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden