Plus

Zo gaat de nieuwe woontoren van 73 meter bij de Amstel eruit zien

Het wordt hoe dan ook het hoogste gebouw van hout in Nederland. De woontoren Haut die de komende jaren verrijst langs de Amstel bij de Spaklerweg wordt met 73 meter ruim twee keer zo hoog als Patch 22, het dit voorjaar gereedgekomen houten woonwerkgebouw aan 't IJ in Noord.

Impressie van de toekomstige woontoren in het AmstelkwartierBeeld Team V Architectuur

Mogelijk wordt Haut zelfs de hoogste houten woontoren van Europa, als de plannen voor een 84 meter hoog 'Holzhochhaus' in Wenen niet van de grond komen.

Vrijdagochtend zijn de plannen voor Haut officieel bekrachtigd in een overeenkomst met de gemeente. In het Amstelkwartier zetten de projectontwikkelaars Lingotto en Nicole Maarsen daarmee de eerste stap op weg naar de bouw van het appartementencomplex van 21 verdiepingen.

De door architectenbureau Team V en ingenieursbureau Arup uitgedachte woontoren met naar schatting zo'n vijftig tot zestig appartementen in het hoge prijssegment moet in 2019 klaar zijn.

De initiatiefnemers van Haut hebben heel bewust gekozen voor hout. Sinds de klimaattop in Parijs het gevaar van broeikasgassen eens te meer op de agenda heeft gezet, is hout in zwang geraakt als bouwmateriaal omdat daarin veel CO2 ligt vastgelegd.

Broeikasgas
In het hout dat voor de bouw van Haut wordt gebruikt is volgens de ontwikkelaars ruim drieduizend ton van het broeikasgas opgeslagen, oftewel de jaarlijkse CO2-uitstoot van zo'n vierhonderd huishoudens. Als Haut uit beton wordt gebouwd, geeft dat juist tweeduizend ton extra CO2-uitstoot.

Hout bestaat ongeveer voor de helft uit koolstof, dat bij de groei van bomen via fotosynthese als CO2 uit de lucht wordt gehaald. "Maar die vlieger gaat alleen op als er meer hout bijgroeit dan er wordt gebruikt," zegt Andre Jorissen, hoogleraar houtconstructies aan de Technische Universiteit in Eindhoven.

Voor Haut wordt daarom Europees naaldhout uit duurzaam beheerde productiebossen gebruikt. "Een mooie gedachte," vindt Bob Jansen van Lingotto. "We kweken als het ware dit gebouw." Andere voordelen van hout als bouwmateriaal zijn volgens Jorissen dat het op een natuurlijke manier vocht in huis afvoert en dat het relatief licht is.

"Het is sterk ten opzichte van zijn gewicht. Daarin verslaat het bijna alle materialen. Daarmee zijn de eisen voor de fundering een stuk minder, een groot voordeel in een stad op palen." Tegelijk is hout in de drassige Amsterdam ondergrond dan weer heel kwetsbaar. Daarom ook worden de twee parkeerkelders en de onderste twee woonlagen toch gebouwd uit beton.

Nadelen van hout
Hout heeft ook nadelen, zoals Amsterdammers in negentiende- en vroegtwintigste-eeuwse buurten maar al te goed weten. Om geluidsoverlast te voorkomen worden de vloeren van naburige appartementen niet uit één stuk gemaakt. Ook komt er extra isolatie in de wanden en een zwevende dekvloer. Ook krijgen alle woningen een sprinklerinstallatie.

"Hout heeft juist voor op staal dat de sterkte en de stijfheid bijna niet afneemt bij verhitting," zegt Jorissen. "Staalconstructies worden al regelmatig omtimmerd door een houtlaag die verkoolt bij brand en het staal isoleert." En dan is er nog de wind. Door het lichte gewicht is dat een extra punt van zorg bij een houten gebouw.

"Je moet het verankeren, maar dat kan prima," zegt Jorissen. De betonnen benedenverdiepingen dienen daarbij meteen als contragewicht. Daarbij komt dat de buitengevels nou juist niet in al teveel hout worden uitgevoerd, maar in witgrijze panelen en glas, heel veel glas. Dat is ook om het hout te beschermen tegen de weersinvloeden, zegt Jansen. Het hout krijgt zo 'een soort beschermhoes'.

Ook in andere opzichten moet Haut een door en door duurzaam gebouw worden. Aan de buitenkant komt ook 1250 vierkante meter aan zonnepanelen. In de kelders komt, behalve een fietsenstalling met daglicht, ook een parkeergarage met ruimte voor elektrische deelauto's, waardoor alle bewoners beschikken over een tweede, derde of vierde auto.

Hortus van Haut
Er wordt geëxperimenteerd met energieopwekkend glas en afvalwater wordt gezuiverd zodat het bruikbaar wordt voor de kas en de kwekerij op de begane grond, de Hortus van Haut. Deze binnentuin waar zelfs kleine bomen kunnen groeien vormt voor het zicht één geheel met het park langs de Amstel.

Het terras komt ook beschikbaar voor presentaties, buurtbijeenkomsten en evenementen zoals koffieconcerten. In de kwekerij wordt geëxperimenteerd met verticale landbouw, innovatieve teelt in gestapelde kweekbakken onder led-licht.

Energiebedrijf NLE trekt samen op met de projectontwikkelaars en opent in Haut een innovatielab waar het vernieuwende technieken gaat demonstreren. Daarbij valt bijvoorbeeld te denken aan verlichting, koeling en wasbeurten die als een dienst worden afgenomen. In dat geval kopen huishoudens niet meer een led-lamp, een koelkast of een wasmachine, wat fabrikanten zal stimuleren hun producten zo te maken dat ze lang meegaan.

NLE is daarover al met elektronicaproducenten in gesprek. Overigens wordt Haut in het verbruik van energie minder zuinig dan een andere woontoren die Lingotto even verderop in het Amstelkwartier ontwikkelde. Daar wordt al gebouwd aan het eveneens 73 meter hoge wooncomplex @home, de eerste energieneutrale woontoren van Nederland.

Dat wil zeggen dat alle energie die nodig is voor verwarming, koeling en verlichting van de 160 huurappartementen in het gebouw zelf wordt opgewekt, door isolatie, terugwinning van warmte uit douchewater, stadsverwarming en zonnepanelen.

Duurzaam
"@home wordt een hi-tech gebouw waarin we hebben aangetoond dat het wel degelijk mogelijk is grote wooncomplexen energieneutraal te maken," zegt Jansen. Daarmee is deze woontoren ook buitengewoon duurzaam, maar op weer een heel andere manier dan Haut.

Maar bij Lingotto hebben ze al uitgerekend dat het nog tientallen jaren duurt voordat Haut door @home wordt bijgehaald als het gaat om de impact op het klimaat. "Voor Haut is zoveel CO2 opgezogen, dat heeft een gigantische voorsprong."

In Wenen zijn al plannen voor een houten woontoren van 84 meter, in Londen wordt zelfs -en aanmerkelijk minder concreet- gedacht over een driehonderd meter hoge wolkenkrabber van hout. Die heeft al de bijnaam de tandenstoker gekregen.

In Melbourne staat sinds 2012 een houten woongebouw van 32 meter. Londen heeft al een serie houten gebouwen van ongeveer die hoogte. Het Noorse Bergen komt deze zomer zelfs een houten woontoren van 49 meter gereed.

Dat zal volgend jaar weer overtroffen worden door Vancouver waar wordt gebouwd aan een houten studentencomplex van 53 meter. In Stockholm is intussen een pakweg honderd meter hoge houten woontoren voorgesteld.

Zo lijkt het wel een trend. Hoogleraar houtconstructies André Jorissen van de technische universiteit van Eindhoven is steeds weer onder de indruk en noemt de in Amsterdam geplande woontoren Haut 'best wel hoog'. Maar wat is hoog?

De houten Yingxianpagode in China, gebouwd in het jaar 1056, is ruim 67 meter. Dat hout lang meegaat, kunnen we ook zien aan de grachtengordel. "Of denk aan de veertienduizend palen onder het Paleis op de Dam. Die zitten daar ook al vierhonderd jaar.

Zo gaat de nieuwe woontoren eruit zien:

Beeld Het Parool
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden