Hitteblog

Zo beleeft Amsterdam de tropisch warme dagen

Amsterdam heeft te maken met tropische temperaturen die kunnen oplopen tot boven de 30 graden. Volg hier al het nieuws over de warmte in de stad. Mail ons op nieuwsdienst@parool.nl met tips en foto's over hitte in de stad.

De Weesperzijde is sinds een paar jaar op zomerse dagen een hotspot voor recreërende Amsterdammers. Beeld Eva Plevier
De Weesperzijde is sinds een paar jaar op zomerse dagen een hotspot voor recreërende Amsterdammers.Beeld Eva Plevier

En toen was daar ineens regen. Gelukkig heeft Ayoub Afadass (15) een paraplu mee, in Oud-Zuid.

null Beeld Jorien van der Keijl
Beeld Jorien van der Keijl

Hein (5) houdt zijn waterpistool met een harde schreeuw op zijn vriend Valentijn (5) gericht. Die rent zo hard hij kan door de fontein heen aan de Jan van Goyenkade in Oud Zuid.

Oppas Roos Mulder (22) houdt haar vier jongens goed in de gaten. Als het begint te regenen staat ze met een handdoek klaar. Liefdevol slaat ze hem om een van de jongens heen. "Nu wordt het wel een beetje koud hè"

null Beeld Jorien van der Keijl
Beeld Jorien van der Keijl

Tijdens de taxioorlog werd taxichauffeur Kenneth Coutinho (53) op het hoogtepunt in 1999 klemgereden door twee taxi’s van de TCA. Hij kan dit roerige verleden ook op een hete dag nog bevlogen vertellen. De hitte lijkt hem niet te deren.

In zijn achterbak wacht hij ontspannen tot hij weer verder kan rijden. “Deze achterklep is mijn kantoor.” Coutinho is van Surinaamse afkomt maar geboren in Nederland. Volgens hem alleen maar voordelen met dit warme weer. “Ik ben in 1963 geboren. Echte ijsellende. Mijn lichaam snakt nu altijd naar warmte.”

Na zijn dienst laat Coutinho graag een bad vollopen. “En dan niet lauw, maar kokend heet.” Hij zegt dat hij door zijn afkomst voor de tropen is gemaakt. “Zie je mij nu zweten? Geen druppel!”

Taxichauffeur Kenneth Coutinho. Beeld Jorien van der Keijl
Taxichauffeur Kenneth Coutinho.Beeld Jorien van der Keijl

Deze duivelse clown (34) op de Dam uit Zuidoost heeft naar eigen zeggen nog geluk: zijn zwarte pak is flinterdun en zijn leren masker houdt zweetdruppels tegen. Maar soms wordt het hem te veel. "Door die warmte krijg ik het benauwd." Dan wandelt hij als levend standbeeld even naar de schaduw.

De opbrengst neemt met de stijgende temperatuur niet automatisch toe. "Dat verschilt echt per dag. Het is een kwestie van geluk hebben."

null Beeld Jorien van der Keijl
Beeld Jorien van der Keijl

Bij het Centraal Station staat student Ian van den Berg (18) in de zon een extra zakcentje te verdienen. Met een scanner maakt hij voor een projectontwikkelaar 3D-afbeeldingen van de fietsenstallingen bij het station. Sinds 7 uur vanochtend is hij al aan het werk. "Als er schaduw is, ga ik daar staan. Het is niet echt leuk zo, maar ik moet toch geld verdienen."

Om drie uur is hij klaar en maakt hij thuis huiswerk. Binnen of buiten? "Lekker binnen, want dan ben ik die zon echt wel zat."

null Beeld Jorien van der Keijl
Beeld Jorien van der Keijl

Vier collega's zitten tijdens de lunch voor hun kantoor aan de Piet Heinkade. Of ze het een beetje uithouden daarbinnen? "Eh, ja nou als die airco normaal wil doen," zegt account servicemedewerker Martje Eduard (35).

Collega Jerphaas de Groot (22) onderbreekt haar. "Als onze klanten dit lezen... Die airco doet het fantastisch!" Na werk gaan ze vaak naar Hannekes Boom om nog een paar zonnestralen mee te pikken. De Groot prijst zich gelukkig met de wind aan de kade. "Wij hebben hier nog een aangenaam briesje om af te koelen."

v.l.n.r.: Suzanne Vinicka, Martje Eduard, Jerphaas de Groot, Guus Brouwer, Beeld Jorien van der Keijl
v.l.n.r.: Suzanne Vinicka, Martje Eduard, Jerphaas de Groot, Guus Brouwer,Beeld Jorien van der Keijl

Aan de Javakade slaat Sylvia Oudkerk (72) haar imposante voortuin gade. Met dit warme weer drogen haar planten snel uit. Twee keer per dag houdt ze haar tuin vochtig. "Het is met deze hitte bijna een dagtaak. En ik heb altijd als ik sproei dat het daarna gaat regenen."

Veel van haar planten en bloemen komen met de wind aanwaaien. Teunisbloemen, Boerenwormkruid en Keizerskronen: het is slechts een kleine greep uit de pareltjes in haar tuin. "Er is ook wat onkruid hoor. Maar dat vind ik niet erg. Groen mag groeien."

null Beeld Jorien van der Keijl
Beeld Jorien van der Keijl

De populariteit van de Bogortuin heeft ook een keerzijde. Bij warm weer trekt het enorm veel bezoekers en dat zorgt voor overlast. Elke dag raapt Mark Bellamy (54), die aan de Bogortuin woont, afval van de grond. Lollystokken, bierdopjes, glas. "Straks trappen er kinderen of dieren in."

Hij vindt het lastig dat hij de tuin soms met 'wel honderden anderen' moet delen. "Mensen plassen soms in onze voortuin." De toestroom is deels toe te wijzen aan Het Parool, meent hij. "Dit stond in de krant als fijn zwemgebied. Dan gaat het natuurlijk snel."

Lees ook: Populaire zwemplekken in de stad krijgen mobiele toiletten

Elke dag raapt Mark Bellamy (54), die aan de Bogortuin woont, afval van de grond Beeld Jorien van der Keijl
Elke dag raapt Mark Bellamy (54), die aan de Bogortuin woont, afval van de grondBeeld Jorien van der Keijl

Wonen aan de Bogortuin heeft zo zijn voordelen. Zoals onder werktijd even een duik nemen. Architect Wim de Vos (66) gaat bij het warme weer 'even een frisse kop halen'. Vijf of tien minuten is voldoende om weer thuis gefocust aan het werk te gaan.

Wonen aan de Bogortuin heeft zo zijn voordelen. Beeld Jorien van der Keijl
Wonen aan de Bogortuin heeft zo zijn voordelen.Beeld Jorien van der Keijl

"Het is echt niet te doen hier." Bouwvakker Thierry de Groot (29) veegt zijn voorhoofd af met een zwart doekje. Of hij van zijn baas extra pauze mag nemen? "Soms duiken we het IJ in of gaan we onder een waterkraan staan. Mijn baas snapt ook wel dat je anders kapot gaat."

Toch vindt hij die extra vrije tijd moeilijk, want het werk moet toch af. Hitte of niet: De Groot vindt zijn werk zo leuk dat hij er echt niet over denkt iets anders te zoeken. "Bouwvakker zijn geeft voldoening. Als het ondanks de extreme hitte aan het eind van de dag af is, ga ik met een goed gevoel naar huis."

null Beeld Jorien van der Keijl
Beeld Jorien van der Keijl

De Weesperzijde is sinds een paar jaar een hotspot voor recreërende Amsterdammers. Heel gezellig, vinden bewoners, maar de harde muziek jaagt ze hun huizen uit. Lees hier verder: 'Zelfs met de ramen en deuren dicht kan ik m'n eigen televisie vaak niet eens horen'.

null Beeld Eva Plevier
Beeld Eva Plevier
null Beeld Eva Plevier
Beeld Eva Plevier

Ook voor de verkeersregelaars op de kruising tussen de Oostenburgergracht en de Czaar Peterstraat is het een snikhete dag. Maar Vincent Bochove (55) zegt dat het voor hem nog wel verdraagzaam is. Bochove: "Kijk, onze pakken laten nog wel een beetje lucht door via deze gaatjes."

Elke tien minuten wisselen ze, zodat ze in de schaduw even kunnen afkoelen. Het is nu zijn beurt om de warmte te ontwijken.

null Beeld Jorien van der Keijl
Beeld Jorien van der Keijl

Het roze drinkbakje van hond Gabber (2) verraadt dat het een warme dag gaat worden. Het beestje heeft het in het Oostenburgerpark goed voor elkaar. Baasje Mary Verstraten (54) zit elke dag een paar uur op het bankje om haar hond uit te laten. Verstraten: "Kijk eens hoe bruin ik ben geworden! Dat is alleen van hier zitten."

Mary Verstraten en haar hondje Gabber. Beeld Jorien van der Keijl
Mary Verstraten en haar hondje Gabber.Beeld Jorien van der Keijl

Ook de nacht van woensdag op donderdag is droog en kan hier en daar zelfs door voor zwoel. Het kan in Amsterdam wel 21 graden worden.

Donderdag wordt het met veel zonneschijn 30 graden en dus tropisch in de stad. Nog altijd minder dan de 35 graden die in Limburg gemeten kan gaan worden.

Wel draait de wind in de loop van de dag naar het westen waardoor verspreid over het land enkele buien kunnen gaan vallen. Die laten de warmte dan ook een beetje verdwijnen. Aangenaam blijft het echter wel.

De norm is: zodra de zon schijnt, is het lekker weer. Maar er zijn ook zomerhaters die juist prima gedijen bij 'rotweer’, een bloedhekel hebben aan terrasjes en vanaf 25 graden het gevoel krijgen levend te verbranden. En daarom het liefste naar Noorwegen of Siberië op vakantie gaan.

Een grote ergernis: vrolijk móeten worden van zon. Naar schatting heeft één op de duizend Nederlanders last van een zomerdepressie, en dat gaat een stuk verder dan een flinke afkeer van hitte.

Lees hier het hele verhaal over zomerhaat: Wat als je helemaal niet van hitte houdt?

null Beeld Diana Scherer
Beeld Diana Scherer

Een hond in Noord moest woensdagmiddag door de politie worden bevrijd uit een snikhete auto.

Er stonden wat raampjes open, maar de hond zat zo te kwijlen van de warmte dat de agenten besloten een raampje in te slaan om de hond te bevrijden, om het beestje flink nat te maken.

Een toegesnelde hulpverlener van de dierenambulance meende dat het veel te heet was in het voertuig. Na drie kwartier kwam de eigenaar weer bij de auto terug. Tegen hem of haar wordt proces verbaal opgemaakt.

Baasjes moeten met dit warme weer erg oppassen dat hun huisdieren niet oververhit raken. De politie en Dierenambulance Amsterdam waarschuwden al eerder om kinderen en honden niet in de auto achter te laten.

De agenten sloegen een ruit in. Beeld Politie Amsterdam
De agenten sloegen een ruit in.Beeld Politie Amsterdam

Het aanhoudende warme en droge weer heeft Nederland in zijn greep. Natuurgebieden zijn door het gebrek aan neerslag steeds kwetsbaarder voor brand. In Noord-Brabant, Zeeland en het zuiden van Limburg is daarom woensdag code rood afgekondigd voor natuurbranden.

Het komt niet vaak voor dat deze waarschuwing wordt gegeven. Code rood betekent dat het risico op natuurbrand groot tot zeer groot is en dat zo'n brand zich ook snel en onvoorspelbaar kan uitbreiden. Bij code rood zijn open vuur, barbecueën, fakkels en dergelijke niet toegestaan. Roken wordt afgeraden.

Bij code oranje of rood is de brandweer zeer waakzaam. Bij alarm rukt de dienst standaard met groot materieel en extra mankracht uit. Wie ergens brand signaleert, wordt geadviseerd 112 te bellen en daarna meteen het gebied te verlaten. Ook treinreizigers kunnen last hebben van de hitte.

Kromme spoorstaven
Deze week zijn al meermalen vertragingen opgetreden. De Nederlandse Spoorwegen adviseren mensen die donderdag met de trein reizen vooral genoeg water mee te nemen. De hoge temperaturen vergroten de kans op ellende onderweg; spoorstaven kunnen krom trekken en de elektronica in treinen is ook niet altijd opgewassen tegen de hitte.

Militairen mogen in het zuiden van het land niet meer oefenen met middelen die brand kunnen veroorzaken. "Het betekent dat het verboden is te oefenen met alles wat ploft, knalt of op een andere manier brandgevaar oplevert," meldde Defensie woensdag. De strijdkrachten hebben ook manschappen en materieel klaar staan om te helpen bij het blussen van natuurbranden.

Recordhoeveelheid zonne-energie
Het warme weer betekent goed nieuws voor eigenaren van zonnepanelen. Eneco meldde dat woensdag een recordhoeveelheid zonne-energie wordt opgewekt. De verwachte opbrengst van deze dag is gelijk aan de productie van drie energiecentrale.

Het warme weer houdt ook donderdag nog aan. Dan zal de temperatuur naar verwachting op veel plaatsen boven de 30 graden uitkomen. Vanaf vrijdag koelt het duidelijk af tot iets boven 20 graden en stijgt de kans op neerslag.

De hond werd flink natgemaakt. Beeld Politie Amsterdam
De hond werd flink natgemaakt.Beeld Politie Amsterdam

De Nederlandse Spoorwegen adviseren mensen die donderdag met de trein reizen vooral genoeg water mee te nemen.

De hoge temperaturen vergroten de kans op ellende onderweg; spoorstaven kunnen krom trekken en de elektronica in treinen is ook niet altijd opgewassen tegen de hitte. Maandag vielen door de hitte ook al treinen uit.

Donderdag zal de temperatuur naar verwachting op veel plaatsen boven de 30 graden uitkomen. Uit voorzorg hebben NS en spoorbeheerder ProRail al diverse maatregelen genomen. Zo worden treinen op voorhand gekoeld en staan extra ploegen klaar die tijdens storingen ingezet kunnen worden. Bijvoorbeeld om in het uiterste geval passagiers uit gestrande treinen te evacueren.

Hoe zochten Amsterdammers vroeger verkoeling in de stad? In 1959 wordt vooral het water opgezocht: in het De Mirandabad en in het Amsterdamse bos, maar ook in de fontein van het Van Heutsz-monument en met behulp van een tuinslang in de Oude Looiersstraat.

‘De jeugd heeft aan de Prins Hendrikkade zijn eigen Rivièra’, aldus het polygoonjournaal. Dat is wat optimistisch: in het water dreven volgens de voormalige ‘strandgangers’ dode honden en het stonk er behoorlijk. Het was dan ook nooit als strand bedoeld: dit deel van de Prins Hendrikkade was met zand opgehoogd ter voobereiding voor de aanleg van de IJtunnel.

Zie ook: Ook toen hadden we het heet: Amsterdamse zomers in beeld

Een kaartje van de Universiteit van Wageningen laat zien hoe de warmte op de langste dag van het jaar in Amsterdam blijft hangen. De meteoroloog spreekt van een 'warmte eiland' boven de stad.

Zo'n warmte eiland is een bekend stedelijk effect, zoals ook op deze kaart van TU Delft te zien is. In de nacht gloeit de stad nog na, waardoor er pas aan het einde van de nacht enige afkoeling komt. En dat terwijl de temperatuurdaling op het platteland direct na zonsondergang inzet.

Ook op het Fons Vitae Lyceum geldt woensdag en donderdag een tropenrooster. Het lesschema is daar deze dagen als volgt:

Lesuur 1: 8.30 - 9.15 uur
Lesuur 2: 9.15 - 10.00 uur
Lesuur 3: 10.00 - 10.45 uur
Pauze: 10.45 - 11.15 uur
Lesuur 4: 11.15 - 12.00 uur
Lesuur 5: 12.00 - 12.45 uur
Pauze: 12.45 - 13.15 uur
Lesuur 6: 13.15 - 14.00 uur
Lesuur 7: 14.00 – 14.45 uur

Gisteren werd al bekend dat het Pieter Nieuwlandcollege en het MLA een tropenrooster hebben ingesteld.

In Amsterdam werd afgelopen maandag - toen het kwik tot 30 graden steeg - 230 miljoen liter drinkwater verbruikt. Dat is een record voor 2017 en 25 miljoen liter meer dan op een gewone dag, meldt Waternet.

Gasten zoeken verkoeling in het zwembad van W Hotel Amsterdam.

null Beeld ANP
Beeld ANP
null Beeld ANP
Beeld ANP

Het geldt zeker nog niet voor alle scholen in Amsterdam, maar enkele scholen hebben besloten een tropenrooster in te stellen. Bij het Pieter Nieuwlandcollege geldt het tropenrooster bijvoorbeeld voor woensdag en donderdag. Het MLA heeft maandag al een tropenrooster ingesteld. Kinderen hoeven niet vroeger te beginnen, maar zijn wel om 13.00 uit.

De meest hittegevoelige bruggen in Amsterdam worden bij flinke warmte gekoeld met water. Het gaat vooral om de bruggen over de Amstel en de bruggen over de Kostverlorenvaart. Ook een brug op de Plantage Middenlaan, die over de Nieuwe Herengracht gaat, moest vanwege de hitte deze week afgekoeld worden. De tram krijgt voor de gelegenheid ook een verfrissende douche.

Lees hier meer over het koelen van Amsterdamse bruggen.

Lijn 14 rijdt over de Plantage Middenlaan. Beeld Wijnand Nijs
Lijn 14 rijdt over de Plantage Middenlaan.Beeld Wijnand Nijs

Terwijl de Dierenbescherming en Dierenambulance Amsterdam vandaag waarschuwden voorzichtig om te gaan met dieren, moesten een aantal koetspaarden op de Dam gewoon ‘werken’. Voor Johnas van Lammeren van de Partij voor de Dieren reden melding te doen bij de Dierenpolitie en de dieren als actualiteit aan te melden voor de gemeenteraadsvergadering.

null Beeld Eva Akerboom
Beeld Eva Akerboom

Bij temperaturen boven de 25 graden zoals maandag worden de landings- en startbanen van Schiphol besproeid met water. "Dat gebeurt een paar keer per dag, zeker als de hogere temperaturen langer aanhouden, vertelt Jeroen Breuer van Schiphol.

Hoe dat werkt is in onderstaand filmpje te zien. 'Door de hitte kan het asfalt zacht worden. Vooral in de bochten kunnen taxiënde vliegtuigen verzakkingen in het asfalt veroorzaken.'

Nu de scholen uit zijn, wordt het in de pierenbadjes steeds drukker met kinderen, zoals hier in het Westerpark.

null Beeld Josien Wolthuizen
Beeld Josien Wolthuizen

Artis neemt vooralsnog geen maatregelen tegen de hitte. "Dat doen we meestal pas als er echt sprake is van een hittegolf. In de verblijven is ook veel schaduw van bomen.

De dieren worden wel goed in de gaten gehouden, bijvoorbeeld of ze niet uitdrogen. "Ze kunnen over het algemeen wel beter tegen hoge temperaturen dan mensen," laat een woordvoerder weten.

Als het warmer wordt dan 28 graden mogen horecazaken met terras in stadsdeel Centrum hun terras vergroten. De gemeente: 'Als gisteren om 15.00 uur voorspeld is dat het vandaag 28 graden of meer wordt. Is het op de dag zelf toch kouder dan 28 graden, terwijl de voorspelling wel hoger was, dan mag u het terras toch vergroten.'

In bepaalde straten in het Centrum mogen horecazaken zonder terrasvergunning ook een klein terras plaatsen. Bijvoorbeeld één of twee tafeltjes aan de gevel.

Medewerkers van het GVB delen flesjes water uit op Station Sloterijk om uitdroging van passagiers te voorkomen.

null Beeld Josien Wolthuizen
Beeld Josien Wolthuizen

Vanwege de hitte gaat Rijkswaterstaat voertuigen met pech op de snelweg vlotter bergen. Ook bij kleine pechgevallen, zoals een lekke band, komen bergingsvoertuigen in actie en brengen ze automobilisten naar een veilige plek in de schaduw.

De maatregel geldt tot en met donderdag en de berging is gratis.Rijkswaterstaat adviseert weggebruikers deze week voldoende koud drinken mee te nemen vanwege de hitte.

In een file kan de temperatuur in voertuigen snel oplopen, zeker als er geen airco is. Vertraging door bijvoorbeeld een ongeval of pechgeval, die normaliter niet tot grote problemen leidt, kan bij het extreem warme weer heel onaangenaam zijn, aldus de dienst.

Ook de Dierenambulance Amsterdam waarschuwt voornamelijk hondenbezitters. Een paar tips: laat de hond overdag kort uit, ga niet fietsen, gooi geen ballen of stok, en loop niet op asfalt.

Niet alleen mensen hebben het warm met deze temperaturen, ook huisdieren kunnen er behoorlijk last van hebben, zo waarschuwt de Dierenbescherming. Tips: 'Breng je dier naar een koele plek en zorg voor vers drinkwater.

Honden, katten, konijnen en knaagdieren kun je nat maken, doe dat vooral bij kop, oren, hals en poten. Gebruik geen ijskoud water; daardoor trekken bloedvaten samen en wordt het nog moeilijker om lichaamswarmte kwijt te raken.'

'Of een dier oververhit is kun je herkennen aan snelle hartslag en ademhaling, en het niet of nauwelijks reageren op prikkels. In dat geval moet je direct de dierenarts bellen en beginnen met koelen!'

Kinderen vermaken zich in de fontein op het Haarlemmerplein. Hij spuit nog steeds niet op volle kracht, maar met deze temperaturen is elke druppel water fijn.

null Beeld Josien Wolthuizen
Beeld Josien Wolthuizen

De Verkeersinformatiedienst tipt automobilisten die vanmiddag de auto instappen om water mee te nemen. 'In de file loopt de temperatuur in de auto binnen 10 minuten op tot 40 graden.'

Werknemers van het GVB gaan gewapend met 1600 waterflesjes op pad om passagiers te helpen met verkoelen. De actie gebeurt vanaf ongeveer 15.00 uur.

Door de hitte hebben meer automoblisten en fietsers te kampen met pech. De Wegenwacht van de ANWB moet maandag aanzienlijk vaker te hulp schieten en dat blijft naar verwachting ook de komende dagen zo.

Het gaat bij auto's vooral om problemen met accu's en de koeling. Verder zijn er veel lekke banden bij caravans en aanhangers die langere tijd hebben stilgestaan en in deze zomerse periode weer op de weg komen. Ook veel fietsers hebben bandenpech.

Op een normale maandag helpt de Wegenwacht volgens een woordvoerder van de ANWB zo'n 3000 weggebruikers. Maar deze dag komt dat aantal zeker boven de 4000 uit.

null Beeld Thinkstock
Beeld Thinkstock

Ook het Rode Kruis roept Nederlanders op om extra te letten op ouderen, chronisch zieken en kinderen. "Voor hen brengt de extreme warmte risico's met zich mee. Zij raken sneller uitgedroogd, wat voor met name ouderen levensbedreigend kan zijn," aldus de hulporganisatie.

Ouderen weren zich tegen de warmte Beeld anp
Ouderen weren zich tegen de warmteBeeld anp

Het gezondheidsinstituut RIVM adviseert om voldoende water te drinken, dunne kleding te dragen, te smeren met zonnebrandcrème, lichamelijke inspanning 's middags (op het heetst van de dag) te beperken en in de schaduw te blijven.

Vermoeidheid, concentratieproblemen, duizeligheid en hoofdpijn kunnen het gevolg zijn van aanhoudende hitte.

Ben je in de stad en heb je een mooi plaatje geschoten? Stuur het op naar nieuwsdienst@parool.nl en verdien een mooi plekje in dit blog.

Amsterdam zoekt verkoeling op het water. Bij Java-eiland dacht een van onze verslaggevers een stuurloos schip aan te treffen. Wat bleek: De kapitein was een dutje aan 't doen op de bodem van zijn schip, zo bleek later.

Tijdens de zomer is het soms moeilijk om slaap te vatten. Je lichaam is te warm en je ligt constant tegen het plafond te staren. Slaapdeskundige en neuroloog Hans Hamburger geeft wat handige tips om de nacht toch goed door te komen.

Met deze hitte wil je natuurlijk niets anders dan een verfrissende duik nemen. Dit zijn de officiële zwemplaatsen van Amsterdam.

Het wordt maandag nog warmer dan afgelopen zondag. Op beschutte plekken in de stad kan de temperatuur oplopen tot 34 graden. Lees hier meer over de hitte in de stad.

Bij enkele bushaltes begint het GVB met het uitdelen van waterflessen. Reizigers kunnen het erg warm krijgen tijdens het wachten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden