Plus PS

Zingend Frans leren: 'Had ik op school maar zo les gehad'

Zingen is dé manier om een taal te leren, blijkt uit diverse studies. De  muzikale workshop Funky French brengt die kennis in de praktijk. 'Had ik op school maar zo les gehad, dan had ik me vast alles nog herinnerd.'

Lodewijk Regout: 'Perfectie nastreven, zoals gebeurt in regulier onderwijs, daar doe ik niet aan' Beeld Jip van den Toorn

Wanneer volwassenen groepsgewijs rondspringen en vage geluiden maken om 'te aarden' en 'los te laten', kan dat eenvoudig het sein zijn je uit de voeten te maken. Maar het gehups op het grasveldje van dit paradijselijk mooie oord in het hart van Frankrijk dient een hoger doel: zingend Frans leren.

En daar horen volgens de initiatiefnemer van de zeven dagen durende Funky Frenchworkshop, de in België wonende Nederlander Lodewijk Regout (49) deze oefeningen bij.

Surrealistisch tafereel
Dus zwaaien de elf volwassenen - in leeftijd variërend van begin dertig tot begin zestig - op zijn instructies met armen en benen, en stampen en rennen door elkaar heen, onderwijl kreten uitstotend, zacht, hard, hoog en laag. Ha! Shie! Ba! De Franstalig-Belgische Mélodie Geluck (39) begeleidt de ongecontroleerde bewegingen op accordeon.

Een nogal surrealistisch tafereel waaraan sommigen zich met zichtbare tegenzin proberen over te geven. Die weerstand bij het overgeven aan de abstracte en nogal kinderlijke warboel is "typisch iets van onze cultuur," zegt Regout later,"het is niet vreemd dat mensen daar moeite mee hebben. Maar als je je verlost van die remmingen, zet je de zintuigen open die straks belangrijk zijn bij het oppikken van het Frans."

Hoe dat in z'n werk gaat, laat hij na de pauze zien. De cursisten staan in een kring in de tuin van het landgoed met een kopie van een Frans slaapliedje, een berceuse, in hun handen. Het deuntje zou de hele week een dagelijks terugkerende routine worden, inclusief - cruciaal - bijbehorende gebaren: aaien, wiegende bewegingen, handen de lucht in en dan weer omlaag, onderwijl de zoete tekst zingend.

Murmelend verzet
Dat gebeurt hier en daar weer met wat murmelend verzet - de remmingen - maar het enthousiasme van de cursusleiding werkt aanstekelijk, want als na het derde couplet het nummer opnieuw wordt ingezet, gaat de hele club los op het gras. In no time zit het liedje erin en kunnen de tekstbladen weg. Daar gaan de armen weer de lucht in. 'Zachtjes gaat de aarde slapen, in de vallende avond, sluit maar snel je ogen, slaap maar in klein kind.'

Regout gelooft in zijn manier van taaloverdracht, een combinatie van tekst, muziek, dans en gebaren. "In het onderwijs is een tijdje geleden een taalmethode, AIM (Accelerative Integrated Method, IL) geïntroduceerd, waarbinnen onder meer gebaren gekoppeld worden aan begrippen en dat is een openbaring.

Bij het woord hand, main in het Frans, wijst het kind naar de hand en maakt een snorgebaar onder de neus, waardoor het weet dat het mannelijk is: le main. Bij vrouwelijke la-woorden wordt naar de oorlel gegrepen: oorbellen. Die gebaren en associaties helpen bij het op de harde schijf opslaan van de taal.

Comfortzone
Bij volwassenen werkt dit uiteraard ook, maar die moeten vaak eerst uit de comfortzone waarin ze zichzelf hebben vastgezet in de loop van hun leven. Bij Funky French is het de kunst die weggestopte speelsheid naar boven te halen."

Sommige medecursisten hebben daar geen enkele moeite mee, gezien hun uitbundige gedartel tijdens de oefeningen. Anderen halen opgelucht adem wanneer na het slaapliedje het serieuzere Franse werk aan bod komt: Charles Aznavour, Michel Fugain, Edith Piaf.

Een ernstig gedicht van Jacques Prévert wordt ritmisch voorgedragen. Daar kun je tenminste mee thuiskomen. De gebaren maken nu plaats voor spontaan ontstane choreografietjes, maar de focus ligt op het begrip van de tekst, uitspraak en zang. En dan is Frans al snel één van de mooiste talen die er is, vindt de groep unaniem, maar oh, ook zó moeilijk.

Magie van kunst
Regout: "Frans heeft voor veel mensen iets magisch. Het is een gevoelige taal vol subtiliteiten maar lastig om je eigen te maken, zeker als je er op latere leeftijd mee begint. Je zult moeten accepteren dat je nooit zo snel en foutloos leert praten als geboren Fransen.

Toch is een conversatie eenvoudiger dan bijvoorbeeld spelling. Bij mij leer je dan ook geen grammatica of schrijven. Perfectie nastreven, zoals gebeurt in regulier taalonderwijs, daar doe ik niet aan. De boodschap van deze cursus is dat je zelfs met een beperkte kennis van de taal iets moois kunt neerzetten, in de vorm van een songtekst of regel uit een gedicht. Dat noem ik de magie van kunst, die gaat leven als je ervoor openstaat. Dat de wetenschap bevestigt dat dit dé manier is om een taal te leren is mooi, maar ik kijk er niet van op."

Toen vier jaar geleden uit een Schotse studie bleek dat studenten die Hongaarse zinnen zingend repeteerden de woorden veel beter onthielden dan degenen die ze sprekend herhaalden, was dat groot in het nieuws. Docent Engels Karen Ludke, die het onderzoek leidde, zette vorig jaar een soortgelijke studie op, op een middelbare school bij het vak Frans.

Visuele en acteeroefeningen
Zes weken lang kreeg één groep leerlingen zingend les en een andere deed visuele en acteeroefeningen in de taal. Beide groepen behaalden veel hogere resultaten dan in de gebruikelijke, traditionele lessen maar het Frans beklijfde bij de zingende scholieren weer beter dan bij de leerlingen die acteeroefeningen deden.

Intussen heeft het klasje van Funky French zich gestort op enkele chansonklassiekers, Une belle histoire en Jacques Dutroncs Il est cinq heure, Paris s'éveille. Een paar cursisten kiezen, heel dapper, voor een solo.

Over een paar dagen treden ze allemaal op voor een publiek dat op hetzelfde terrein andere cursussen volgt. Jeanette van Leeuwen (61) doet in haar eentje Piafs Sous le ciel de Paris: "Als ik vroeger zo les had gehad, was er vast veel blijven hangen van het Frans. Mijn hemel, wat waren die lessen saai."

Speelsheid
Het gedragen lied Je suis malade van Serge Lama is meer iets voor Vera Verhagen (31). "Ik gaf een paar jaar geleden les aan kinderen van vier, vijf jaar en zag hoe makkelijk ze informatie oppikken via muziek en spel. Het is gek dat we ooit zijn gaan denken het anders te moeten doen als we ouder worden."

"Ik doceer nu Frans aan volwassenen op de Volksuniversiteit en daarbij laat ik mijn cursisten geregeld kinderliedjes op Youtube zien." Ze lacht: "Natuurlijk kan een wat melige sfeer ontstaan als ze zo enthousiast mogelijk een Sesamstraat-achtige tekst over bananen moeten meezingen, maar hee, het werkt."

Als Vera de vrijdag erop het podium van het landgoed betreedt, gooit ze zich volledig in het drama van haar gekozen lied. De speelsheid druipt van haar af. Het publiek trakteert haar op een staande ovatie. Ze is geslaagd voor Funky French.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden