Opinie

'Zet witte privileges aan de dijk'

Welke thema's uit 2015 nemen we mee naar 2016? In de serie #2015 schrijft Guilly Koster over Zwarte Piet en witte privileges. 'Er moet op tv ook plaats zijn voor minder begaafde zwarte mensen dan Humberto Tan.'

Tegenstanders van Zwarte Piet bij een demonstratie eind 2013 op de Dam Beeld Amaury Miller
Tegenstanders van Zwarte Piet bij een demonstratie eind 2013 op de DamBeeld Amaury Miller

Wie denkt dat de zwartepietendiscussie begint of eindigt bij de zwarte kleur, de oorbellen en de rode lippen van een paljas, heeft selectief geluisterd. De discussie gaat niet over het zwart schminken van witte gezichten van al dan niet racisten. Het gaat over het afzetten van een 'we zijn zo tolerant'-masker van een volk dat op klompen onder windmolens zo aardig lijkt. Het gaat ook niet over zaken die alleen rond december spelen.

De redekaveling gaat over grotere zaken: etnocentrisme, uitsluitingsmechanismen en privileges. Immers: Zwarte Piet is altijd aan verandering onderhevig geweest. 150 jaar geleden was het een wild wezen dat met een jutezak achter kleine kinderen aanrende om ze mee te nemen naar een ver land. De jaren daarna werd hij aardiger.

Roe
Toen een paar bestuurders met NSB-sympathieën het idee kregen dat zwarte mensen zelfs niet voor de smerige klus van Zwarte Piet in aanmerking moesten komen, werd hij even wit. De filmpjes van de intocht in 1935 circuleren op het web. Weer later raakte hij zijn roe kwijt en kreeg hij karaktertrekken van een magazijnbediende.

Kenmerkend aan de veranderingen is dat ze geruisloos en zonder brede maatschappelijke discussie plaatsvonden. Dit omdat de groep van waaruit de vraag om verandering kwam, dezelfde was als de groep die de privileges en mogelijkheden had om de veranderingen te bewerkstelligen. Het was een een-tweetje in een thuiswedstrijd. Nu Quinsy Gario, Kno'ledge Cesare, Anousha Nzume, Sylvana Simons en nog ettelijke honderdduizenden wier huidskleur donkerder is dan blauw om verandering vragen, zijn de rapen gaar.

Witte bondgenoten
Als witte bondgenoten als Sunny Bergman, Paul de Leeuw, Anouk en Doutzen Kroes en nog een paar miljoen witte ouders, schoolonderwijzers, wetenschappers en wat dies meer zij zich daarbij aansluiten, zijn het 'kankerhoeren en teringhomo's'.

De privileges om dingen te veranderen liggen bij witte, zichzelf hetero noemende, rechts van het centrum denkende, mannen van boven de vijftig. Het 'old boys network' dat Hilversum en de media bestiert, doet ons geloven dat het om een klein aantal raddraaiers gaat die een Hollandse traditie willen verknallen.

Medialand is in witte handen die consequent vooral zwarte mensen als crimineel, grappig, muzikaal, sportief, überpotent en 'een beetje dom' neerzetten. En ja, sommige zwarte mensen zijn dat ook. Net als sommige witte, gele, rode en pimpelpaarse mensen. Tegenover de stompzinnige beelden en lachwekkende programma's van en over witte mensen staan serieuze programma's als Nieuwsuur, Brandpunt en Tegenlicht. Tegenover de programma's van grappige zwarte mannen staat niets.

Humberto Tan
Humberto Tan hoor ik roepen. Tan is de grote uitzondering die mijn stelling bevestigt. Die heeft dan ook enorm veel ervaring, is superintelligent en extreem charmant. Er zou ook plek moeten zijn voor minder begaafde zwarte mensen. De Nederlandse tv zit boordevol met minder begaafde witte mensen.

Ziet modern Nederland weleens een zwarte man het journaal lezen? Of een Curaçaoënaar die laat horen wat zijn visie op het Midden-Oosten is? Of een Surinamer die het heeft over het fileprobleem? Zijn de sociaal-maatschappelijke issues waar Nederland breed over praat niet weggelegd voor degenen die al meer dan dertig, veertig, vijftig jaar hier wonen en er ook zullen sterven? Zijn Facebook, Twitter en andere social media het terrein waarmee de relatieve nieuwkomers het moeten doen?

Stageplaatsen
Zwarte Nederlandse kinderen krijgen met moeite stageplaatsen. Het juridische systeem en de advocatuur zijn hagelwit, terwijl elk jaar een groot aantal studenten van allochtone afkomst afstudeert. Het percentage werkeloze Surinamers, Antillianen, Turken en Marokkanen is onevenredig hoog, omdat ze simpelweg niet worden aangenomen. Terwijl besturen van subsidiegevers, onderwijsinstituten en bankinstellingen onevenredig wit blijven.

Nederlandse films en theaterstukken laten een wereld zien die scherp verschilt van de passagiers in het ov in grote steden. Zwarte wetenschappelijke instituten, theatergroepen en andere stichtingen worden onder het mom van bezuinigingen opgeruimd. De verworvenheden van de gezonde multiculturele samenleving van weleer bleken na de komst van Fortuyn, Wilders en andere zogenaamde Leefbaren, niet meer dan wassen neuzen en illusies.

Mark Rutte
Mark Rutte, ook de premier van zwarte Nederlanders, kijkt niet verder dan zijn neus lang is als hij zegt dat 'Zwarte Piet nou eenmaal zwart is'. Hij vindt het niet de taak van de regering en bestuurders om in te grijpen. Rutte en de zijnen denken waarschijnlijk dat het om zwarte schmink gaat. Daarmee geven zij blijk van onkunde. Schmink is geen zaak van bestuurders. Maar als ze werkelijk weten wat er in onze samenleving borrelt, is het hun taak om in te grijpen.

Als je weet wat er in The Projects in de VS en in het Britse Handsworth is gebeurd, en de brandende voorsteden van Parijs nog vers op je netvlies hebt, dan ben je bestuurlijk incapabel als je niet je eigen conclusies trekt.

Verzwarten
Het is van belang dat Nederland een deel van zijn witte privileges inruilt en capabele mensen zwart, wit, groen of met een randje inzet. Verzwarten is beter dan vergrijzen. Nederland moet de latrelatie met zijn nieuwe ingezetenen omruilen voor een duurzaam huwelijk. Dan raken we geen dochter kwijt, maar krijgen we er een schoonzoon erbij. Laat het potentieel niet 'verpieteren' maar laat het werken aan én voor de zaak. Daar worden we uiteindelijk allemaal beter van.

Wilt u reageren op dit artikel? Dat kan. Scroll een beetje naar beneden om een reactie te plaatsen.

null Beeld /
Beeld /
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden