Leden van de Hoge Raad voorafgaand aan de uitspraak in het monsterproces Passage

Plus Zaak Passage

Zet de Hoge Raad de poort open voor 'koopgetuigen'?

Leden van de Hoge Raad voorafgaand aan de uitspraak in het monsterproces Passage Beeld ANP

Justitie slaakt een zucht van verlichting nu de Hoge Raad de (levenslange) celstraffen in liquidatieproces Passage accordeert - inclusief de deals met twee kroongetuigen.

De spanning was voelbaar achter in de zwaarbeveiligde zaal van de rechtbank op Schiphol. Daar zaten aanklagers die de grote Amsterdamse liquidatiezaak Passage in hoger beroep hadden gedaan én die volop andere grote liquidatieprocessen draaien - waaronder dat waarin Willem Holleeder op 4 juli zijn vonnis hoort.

Zou de Hoge Raad alle Passageveroordelingen intact laten, waaronder de vier keer levenslang voor opdrachtgever voor liquidaties Dino Soerel (1960) en huurmoordenaars Jesse R. (1968), Mohamed 'Moppie' R. (1972) en Siegfried S. (1947)?

Zou het hoogste rechtsorgaan kroongetuigen Peter la Serpe en Fred Ros overeind houden, waar de advocaten hadden geageerd tegen cruciale 'onrechtmatigheden' in hun overeenkomsten met het Openbaar Ministerie (OM) en hun onbetrouwbaarheid'?

In een korte maar krachtige weergave van het arrest kwam de Hoge Raad met een ferm 'ja' op beide vragen.

Met de veroordelingen door het gerechtshof is niets mis en de deals met de kroongetuigen zijn 'wettelijk toelaatbaar'. De Hoge Raad 'laat het oordeel in stand' dat de verklaringen van de kroongetuigen betrouwbaar zijn.

Magistraten spuiten niet (openlijk) met champagne, maar achter in de rechtszaal vielen duidelijk pakken van harten.

Dat had meerdere redenen.

Behalve de verdachten en hun advocaten zaten weinigen te wachten op een 'terugverwijzing' naar een ander gerechtshof dat het Passageproces nog eens dunnetjes had moeten overdoen als de Hoge Raad wél gaten had geschoten in het oordeel van het hof. Het proces had bij de rechtbank en in het gerechtshof al tien jaar gesleept - een bedenkelijk record.

Fiat aan kroongetuigen
Heel praktisch, al mag dat vanzelfsprekend eigenlijk niet tellen: er slepen alweer zoveel nieuwe, fors uitdijende, liquidatiezaken met vooral verdachten van Marokkaanse origine in de hoofdrol, dat de specialisten van justitie en recherche niet hadden geweten waar ze de capaciteit vandaan hadden moeten halen om Passage deels opnieuw te doen.

Het fiat dat de Hoge Raad aan de kroongetuigen geeft, is nog belangrijker.
Dezelfde Peter la Serpe en Fred Ros die spillen waren in Passage, spelen rollen in de veelvoudige liquidatiezaak Vandros tegen Holleeder, maar ook in processen tegen groepen medeverdachten.

Het Justitieel Complex Schiphol waar het Passageproces plaatsvond Beeld ANP

Zo loopt de zaak Vandros II tegen criminelen die volgens justitie rollen hadden bij de liquidaties van de malafide vastgoedhandelaar Willem Endstra (in 2004 in Amsterdam-Zuid) en John Mieremet (2005, Thailand).

Bovendien sleept nog altijd het hoger beroep in de zaak Enclave van de eerder vrijgesproken verdachten van de uitvoering van de moord op Endstra.

Inmiddels spelen nieuwe kroongetuigen hoofdrollen in de hiervoor aangehaalde processen over onderwereldmoorden in vooral het Marokkaans-Nederlandse milieu. Ook met die spijtoptanten zijn overeenkomsten gesloten in lijn met de deals die La Serpe en Ros hadden getekend - al is elke casus natuurlijk anders.

De Hoge Raad laat nu tot ergernis van advocaten zéér veel ruimte aan het OM bij het dealen met criminelen die in ruil voor strafvermindering hun eigen rollen én die van hun misdaadcompagnons willen opbiechten.

Misdaadwinsten
Zo mag het OM met een kroongetuige een schikking treffen over bijvoorbeeld het ongemoeid laten van misdaadwinsten - wat de advocaten als een onrechtmatige beloning zien, omdat het OM alleen een halvering van de strafeis mag toezeggen. Justitie moet de rechter wel 'informeren' over zo'n schikking, maar de rechter hoeft die niet te beoordelen.

Over 'de inhoud van de getuigenbeschermingsmaatregelen' hoeft het OM zelfs geen informatie te geven. Dat justitie Peter la Serpe waarschijnlijk voor 1,4 miljoen euro aan leningen en giften gaf waarmee die zelf een nieuw, veilig leven moet opbouwen: het is voor de Hoge Raad geen zaak voor de rechters in het proces waarin zo'n spijtoptant wordt ingezet.

Dat is nogal wat.

De constatering van een advocaat dat de Hoge Raad 'de poort open zet voor kroongetuigen, koopgetuigen beter gezegd' is niet zo ver gezocht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden