Plus PS

Zelfs de beste leerlingen gaan op eindexamentraining

Klaar voor het eindexamen dat woensdag begint? Niet zonder een - dure - examentraining. Zelfs de beste leerlingen gaan tegenwoordig op cursus. Mee op training in Leiden en in Nieuw-West.

Op het Da Vinci College in Leiden is er geen gekeet in de klas. De leerlingen hebben zelf voor deze lessen in de meivakantie gekozen Beeld Dingena Mol

SSL in Leiden

De broodjes zijn besmeerd met chic beleg: geroosterde auberginespread, paté en iets van de reformwinkel. Ze kosten twee euro, maar dan krijg je er ook nog komkommer en tomaatjes bij.

De kantine van het Da Vinci College in Leiden zit in de meivakantie vol met eindexamenleerlingen uit Groningen, Dordrecht en een heleboel uit Amsterdam. Ze zijn hier allemaal met hetzelfde doel: hogere cijfers halen voor het eindexamen. Doodstil is het in de gangen als de lessen gaande zijn. Geen gekeet in de klas, deze scholieren hebben tijdens vrije dagen voor de schoolbanken gekozen.

SSL - Stichting Studiebegeleiding Leiden - geeft al meer dan twintig jaar examentrainingen. De stichting staat goed aangeschreven. Duizenden leerlingen per jaar gaan erheen. Niets om je voor te schamen, overigens. Leerlingen die gemiddeld bijna een acht staan, volgen drie dagen een vak als Nederlands of wiskunde om toch cum laude te staan. Zessen moeten zevens worden, achten het liefst ­negens.

Soms gaat het wel om hakken-over-de-slootleerlingen, aan wie school de training sterk aanraadt, maar het gros staat er prima voor, aldus Hans Huibregtse (40), ­directeur van de stichting. Hij verklaart de groeiende aandacht voor examentraining door de hogere eisen die sommige studies stellen. "Maar ook het lerarentekort speelt een rol. Leerlingen van wie de docent in een jaar is uitgevallen, hebben wat in te halen."

Zelfverzekerder worden
Goedkoop zijn de cursussen niet. Het drie dagen bijspijkeren van wiskunde of natuurkunde kost 375 euro. Veel deelnemers doen twee of drie vakken - sommigen logeren bovendien in een hotel in Leiden.

Afille Lowe (18), vwo-examenkandidaat van het Amsterdams Lyceum, luistert in een hoekje van de aula naar ­muziek. Afille wil met examentraining vooral zelfverzekerder worden voor haar examen wiskunde A. "De docenten hier zijn heel jong, jongere mensen begrijpen je beter." Op vijf leerlingen is er één docent.

Dat neemt niet weg dat je nog steeds zelf moet leren.

Afille: "Ik hoor weleens van mensen dat ze het hele jaar niet opletten en dan zeggen: ik ga wel een training doen, maar dan haal je het niet, denk ik."

Lisl Meester (19) doet dit jaar eindexamen op het Ignatius Gymnasium. Ze staat nu twee onvoldoendes. "Ik wil heel graag slagen". Daarom blokt ze in de meivakantie op wiskunde en natuurkunde. "Het is hier heel anders dan op school. Docenten zijn energiek, je kunt vragen stellen wanneer je wilt." Eindexamentraining is doodnormaal geworden. Haar klasgenoten gaan naar Leiden of naar vergelijkbare cursussen in Utrecht of Amsterdam.

'Top gedaan'
De training, vooral gegeven door jonge studenten die ­hoge cijfers haalden voor hun eindexamen en een cursus kregen om dit te doen, duurt de hele dag; van half negen 's ochtends tot soms half tien 's avonds. Leerlingen krijgen per vak en niveau uitleg, daarna is er tijd om zelf te werken. Vervolgens worden schriften nagekeken en wordt er schriftelijk feedback gegeven: 'top gedaan' en 'ga zo door'.

Carlijn Mulders (22), student wiskunde, geeft hier Nederlands en Latijn. Ze vindt het niet vreemd dat zelfs leerlingen met hoge cijfers meedoen. "Als je denkt dat je het ­nodig hebt, heb je het nodig."

Volgens SSL scoren leerlingen na de training gemiddeld één tot anderhalve punt hoger. Te verifiëren valt dat niet, maar voor bijna 400 euro mag het ook wel.

Overigens zijn er ook scholieren die hun investering slim verzilveren: er is een levendige ruilhandel in aantekeningen van de lessen. Zo pak je toch nog gratis wiskunde B mee als je alleen Nederlands hebt gevolgd.

Bij Slaag Altijd kan iedereen meedoen; school betaalt de bijspijker-lessen Beeld Dingena Mol

Slaag Altijd in Nieuw-West

De helft van de eindexamenklas van Mohamed el Haichar (26) had best naar 'Leiden' gewild. Eindexamentraining doen. Maar hun ouders konden het niet betalen.

"We durfden het niet eens te vragen," zegt El Haichar, oud-leerling van het ­Caland Lyceum. Nu geeft El Haichar examencursussen op zijn oude school. Dat doet hij met zijn broer Anouar (24, nu wiskundedocent) en oud-klasgenoot Abdel Morabit (26, arts) - allen Caland-alumni. Hun stichting heet Slaag Altijd - toepasselijk: vorig jaar slaagde iedereen. Én het heeft een diepere betekenis.

Bij Slaag Altijd - dat door het jaar heen ook gratis huiswerkbegeleiding geeft - zitten op een maandagmiddag in de meivakantie vier klaslokalen vol eindexamenkandidaten vmbo-t, havo en vwo. Slaag Altijd ontwikkelde een stappenplan om vakken helder uit te leggen. Vooralsnog zijn alleen de bètavakken en economie te volgen.

Rolmodellen
Vrienden en oud-klasgenoten van de oprichters geven les; jonge mannen en vrouwen die al farmacie studeren of iets technisch aan de TU Delft. De stichting geeft 130 leerlingen van het Caland Lyceum gratis training, maar wil ze meer geven. "We willen rolmodellen zijn," zegt El Haichar.

Ze bedachten de opzet twee jaar geleden, omdat ze zagen dat veel scholieren in Nieuw-West niet konden aanhaken bij waar de maatschappij om vraagt.

"Hier wonen veel jongeren met een lage sociaal-economische status. Ze kennen weinig mensen die zijn gaan studeren," zegt Morabit, die hoopt dat hij examenkandidaten enthousiast kan maken voor een geneeskundestudie, ook al lijkt dat ver van hun bed. Anouar: "Als je ze vraagt wat ze willen worden, beginnen ze het lijstje vaak met 'taxichauffeur'. Wij willen laten zien dat er meer mogelijk is."

'Ga er gewoon naartoe'
In de klaslokalen in de verder lege school zitten tientallen leerlingen gebogen over natuur- en wiskundestof. ­Mariam Tachaout (16) uit 5 havo voelt de stress voor het examen. "Je moet jezelf vertellen dat je het kunt." De training helpt daarbij. Ook voor na de examens heeft ze al iets aan Slaag Altijd. Haar plan: na de havo het vwo doen en dan geneeskunde. Ze heeft Abdel Morabit al uitgehoord over hoe ze dat moet bereiken.

Omdat school Slaag Altijd betaalt, kunnen alle leerlingen meedoen, ongeacht inkomen of opleiding van hun ­ouders. De ouders van Bianca Liefhebber (17) uit 6 vwo zeiden: "Ga er gewoon naartoe, niet geschoten is altijd mis."

Ze krijgt scheikunde van de zusjes Safae en Samar El Haichar, inderdaad de zusjes van, want Slaag Altijd is een ­familiebedrijf. Bianca: "Als Safae en Samar ons het hele jaar les zouden geven, haalden we allemaal een tien."

Zie ook: Examentraining is meer een regel dan een uitzondering

Hausse bijspijkercursussen

In vijf jaar verdubbelde het aantal bedrijfjes dat studiebegeleiding aanbiedt, volgens het CBS. Meer dan 16.000 bedrijven staan nu geregistreerd als bureau voor huiswerk- of examenbegeleiding. Iedereen kan zo'n bureautje beginnen; er zijn geen richtlijnen voor.

Het ministerie van Onderwijs vindt de hausse aan trainings-bureaus geen goede zaak. Het laat binnenkort een onderzoek uitvoeren naar het fenomeen, vooral om te zien hoe het ongelijkheid in de hand werkt. Rijke leerlingen kunnen dure cursus-sen betalen, kinderen wier ouders krapper bij kas zitten, niet.

Louise Elffers, onderwijskundige aan de UvA, vindt het zorgelijk als examenresultaten afhankelijk worden van de investering in een examentraining. Ze verklaart de populariteit van de bijspijkercursussen door de toegenomen onderwijscompetitie.

"Opleidingsniveau is heel bepalend geworden - voor je baankansen, voor degene met wie je trouwt, voor waar waar je woont - dus er is veel meer druk om goed te scoren. Zo ontstaat een olievlekwerking, want als iedereen het doet, is het eng om achter te blijven."

Een ander groot risico is dat scholen juist belangrijke taken als de voorbereiding op eindexamens, zullen uit­besteden. "Terwijl het een kerntaak is van een school."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden