PlusColumn

Ze komt eraan, de vrouwelijke dirigent

Eerste hulp bij klassieke muziek van Erik Voermans, met deze week: vrouwelijke dirigenten.

Erik VoermansBeeld Linda Stulic

Het komt niet vaak voor dat de dirigent van een orkest na afloop van een uitvoering de concertmeester weigert een hand te geven. Ik heb dat in de bijna dertig jaar dat ik inmiddels in deze krant een mening over klassieke muziek ten beste geef dan ook maar één keer meegemaakt, tenzij de degeneratie van de hersencellen een nieuwe fase is ingegaan.

De herinnering drong zich aan me op na het zien van de De Dirigent, nu in de bioscoop, over de dirigent Antonia Brico, die geen grote carrière kon maken omdat er in haar voornaam twee letters te veel stonden. Als Anton Brico was ze wereldberoemd geworden.

Ze had dan, en dit is een klein detail, natuurlijk ook een man moeten zijn. Ziedaar de pijnlijke stompzinnigheid van ingesleten patriarchale gewoonten, die trouwens op veel te veel plekken nog steeds welig tiert.

Mijn herinnering stamt uit 1994. De Doelen in Rotterdam. Op de bok voor het Rotterdams Philharmonisch Orkest staat Sian Edwards, een vrouw. Ze dirigeert ­Rituel van Pierre Boulez en dat valt nog niet mee, want er wordt gelachen in het orkest, ook door de concertmeester. Om de muziek? Moeilijk voorstelbaar. Om de dirigent? Schokkend onprofessioneel.

En toen gaf Edwards dus na afloop geen hand.

Bij een man was zo'n voorval ondenkbaar geweest.

De Dirigent is een film waar je boos van kunt worden, bij het zien van alle tegenwerking die Brico ondervindt op weg naar haar droom dirigent te worden. De enige aan wie ze iets heeft is Karl Muck, een groot dirigent, die haar lesgeeft aan de Akademie der Künste in Berlijn.

Je zou ze toch met de koppen tegen elkaar slaan, al die kerels, die niet in staat bleken een enorm en serieus muziektalent te herkennen en te erkennen.

Gelukkig zijn de tijden aan het veranderen. Op de site van de Canadese Kapralova Society staan honderden namen van vrouwelijke dirigenten, van Dilbar Abdurachmanova tot Marilena Zlatanou. Daartussenin staan Marin Alsop, Mirga Grazinyte-Tyla, Karina Cannelakis en nog een leger anderen. Ze komen eraan, of de mannelijke chauvinistische varkens er nu klaar voor zijn of niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden