Plus

Zama is een alleszins onalledaagse ervaring

Afgezonderd in het noorden van Argentinië maakte Lucrecia Martel Zama, over een achttiende-eeuwse Spaanse officier die verzandt in zijn frustratie.

In Zama wacht een Spaanse officier op genoegdoening, compensatie en overplaatsing

Zama, pas de vierde speelfilm van de uiterst getalenteerde Argentijnse ­cineaste Lucrecia Martel, is een verfilming van de gelijknamige existentiële roman van haar landgenoot ­Antonio di Benedetto uit 1956. De ­Nederlandse vertaling verscheen pas ­vorig jaar bij uitgeverij Lebowski; op de cover wordt hij 'de Argentijnse Stoner' genoemd.

In de openingsscène staat Doctor don Diego de Zama te wachten aan de oever van een rivier, iets buiten een Spaanse nederzetting in Asunción, het huidige Paraguay. Als hij zo voor zich uit staat te turen, hoort hij opeens stemmen en gegiechel. Als hij poolshoogte gaat nemen, ontwaart hij een aantal naakte inheemse vrouwen, die zich wassen met modder. Als hij zich te dichtbij waagt, wordt hij betrapt. En verjaagd.

Zama is gezant van de Spaanse ­koning en wacht op de brief waarin zijn overplaatsing naar Buenos Aires definitief wordt gemaakt. Maar de brief komt maar niet; de wereld is hem vergeten. Zijn vrouw en kinderen heeft hij al jaren niet meer gezien, de betalingen uit het thuisland worden sporadischer en kleiner, Zama's isolement alleen maar groter.

Niet voor iedereen
Zama verliest de greep op de realiteit, hij lijdt aan wanen, hoort en ziet dingen die er niet zijn en ziet niet wat hij wel zou moeten zien - zoveel wordt wel duidelijk.

Maar waar en wanneer precies blijft ongewis. Het gemaniëreerde acteren, de vele herhalingen en het beeldrijm, het bijzondere kleurenpalet en de precieze mise-en-scène (er schuifelen doorlopend dieren door het beeld) dragen bij aan de vervreemdende sfeer, net als de sfeerrijke ­geluidsband en de geinige melodie­tjes van het Braziliaanse gitaarduo Los Indios Tabajaras, beroemd in de jaren vijftig en zestig.

Het maakt Zama tot een alleszins onalledaagse ervaring, en daardoor bepaald niet voor iedereen. Maar wie het gebrek aan plot en houvast niet als onoverkomelijk probleem ervaart, ziet een prettig kabbelende, bij ­vlagen meesterlijke parabel over ­(koloniale) machtsverhoudingen, ­exploitatie en onvermogen; een prikkelende kruising tussen een koortsdroom en Samuel Becketts Wachten op Godot.

Zama

Regie Lucrecia Martel
Met Daniel Gimenez Cacho, Lola Dueñas, Mariana Nunes
Te zien in Cinecenter, Eye, Rialto

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden