PlusColumn

Ysaÿe was een van de beste violisten aller tijden

Eerste hulp bij klassieke muziek van Erik Voermans, met deze week: Eugène Ysaÿe.

Erik VoermansBeeld Linda Stulic

Eugène Ysaÿe - zijn achternaam klinkt zo ongeveer als ie-za-ie, met de klemtoon op de eerste ie - gaf vioolles aan Elisabeth, niet alleen de koningin van België, maar ook een groot muziekliefhebster.

Zij beloonde haar ­leraar door in 1937 een vioolconcours naar hem te vernoemen. De Ysaÿewedstrijd werd later omgedoopt in Koningin Elisabethwedstrijd, die nog altijd hoog staat aangeschreven. Wie de finale haalt, of wint, kan meestal een mooie carrière tegemoet zien.

Ysaÿe, een Franstalige Belg, was de zoon van een dirigent. De kleine Eugène bulkte van het talent. Al op zijn zevende gaf hij zijn eerste concerten. Hij studeerde bij Wieniawski en Vieuxtemps, de vioolgrootheden van zijn tijd en zou er zelf ook eentje worden. Als er door kenners een top 5 van de beste violisten aller tijden zou moeten worden samengesteld, is de kans levensgroot dat Ysaÿe daarin zou voorkomen.

Dat hij door alle adulatie die hem te beurt viel niet mijlenver naast zijn schoenen ging lopen, mag bijzonder heten. Heel innemend is bijvoorbeeld dat hij zijn leven lang hartstochtelijk kamermuziek is blijven maken, onder meer als primarius van het strijkkwartet dat zijn naam droeg. Claude Debussy schreef zijn strijkkwartet voor Ysaÿe en de zijnen. En César Franck droeg zijn ­beroemde vioolsonate aan Ysaÿe op.

Ysaÿe maakte er een gewoonte van zijn publiek eigentijdse muziek voor te schotelen, al liep zijn smaak wel steeds verder achter op de laatste modes. Met Stravinsky, Schönberg en zelfs Ravel had hij weinig op.

Ysaÿe was ook een hartstochtelijk componist. Hoewel zijn werk nauwelijks meer wordt uitgevoerd, is er één stuk dat tot het kernrepertoire is doorgedrongen: de Zes sonates voor viool solo, opus 27, uit 1923, hoogst virtuoze muziek, waaruit violisten graag losse deeltjes kiezen om als toegift spelen.

De complete verzameling hoor je zelden, omdat ze net als Paganini's 24 Caprices voor iedere violist een geweldige tour de force vormt. Bij voorbaat dus de hoed af voor de Tsjech Josef Spacek, die zich vanavond aan Ysaÿe's zes violistische salto's mortale gaat wagen.

Ysaÿe-6 Sonates voor viool solo door Josef Spacek ­(viool), vanavond, 10 november, om 20.15 uur in het ­Muziekgebouw.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden