Xtc-handelaar eist geld terug van erven vermoorde Endstra

Xtc-handelaar Ronald van Essen had een fortuin aan drugswinsten belegd via 'onderwereldbankier' Willem Endstra. Een kogel door zijn hoofd verwoestte in 1999 zijn leven. Nu wil hij zijn geld terug van de erven van de in 2004 geliquideerde Endstra.

Sporenonderzoek bij het kantoor van Willem Endstra na zijn liquidatie in 2004. Beeld anp

Van de puissant rijke xtc-handelaar uit de jaren negentig is geen schim over. Ronald van Essen zit ingezakt in zijn rolstoel naast zijn advocaat Peter Schouten die in de rechtszaal het woord voert. Door de kogel die zijn hersenen doorkliefde, heeft hij het verstandelijke vermogen van een kind van acht, negen jaar.

Toch, strijdbaar is hij.

In de jaren tachtig en negentig had hij kapitalen vergaard in de pillenhandel. Hij had sporttassen vol geld belegd bij vriend Willem Endstra - 'de bankier van de onderwereld'.

Mondeling
Zoals vele criminelen maakte hij alleen mondeling afspraken met de vastgoedbaron over de belegging van zijn miljoenen in panden, spoorwagons en vastgoedbedrijven.

Naar een ruwe schatting had hij 11 miljoen euro aan Endstra gegeven. Door de waardestijging van het onroerend goed moet de investering in de soberste berekening zo'n dertig miljoen waard zijn geworden, hebben Van Essens raadgevers becijferd.

Na een gevangenisstraf kwam Van Essen in 1999 bij Endstra om zijn geld. Hij zou naar eigen zeggen in januari 2000 een eerste portie terugkrijgen.
Zo ver kwam het niet.

Kerstdiner
Tweede Kerstdag 1999 stapte hij in zijn auto voor zijn huis aan de Minervalaan in Amsterdam-Zuid, om zijn moeder te halen voor het kerstdiner. Ineens stapte een man achterin, die hem door zijn hoofd schoot.

Hij overleefde met geluk, voor zo ver daarvan valt te spreken, maar pas vele jaren later kwamen langzaamaan herinneringen terug.

Aan de Montenegrijn Milos 'Bato' P. die volgens Van Essen de trekker had overgehaald - al is die in 2009 vrijgesproken - en gaandeweg aan de deal over zijn investeringen.

Van Essen en zijn entourage zijn er van overtuigd dat Willem Endstra en zijn broer Haico de aanslag hadden beraamd om de miljoenen niet te hoeven terugbetalen - hetgeen Haico stellig ontkent. Willem Endstra is op 17 mei 2004 geliquideerd.

Schikking
Elf jaar na die moord sloten de erven een schikking voor veertig miljoen met het Openbaar Ministerie, waarmee ze vervolging voor witwassen en belastingontduiking voorkwamen.

"De rest van het misdaadvermogen hebben ze mogen houden," stelt Van Essens advocaat Schouten. "Het standpunt van de Endstra's is dat tussen misdadigers onderscheid moet worden gemaakt. De bankier van de onderwereld komt het witgewassen geld toe en de andere misdadiger niet. De pot verwijt de ketel dat die zwart ziet."

In zijn juridische procedure om de Endstra's alsnog tot betaling van 'zijn' miljoenen te dwingen, wil Van Essen eerst liefst 31 getuigen verhoren om te bezien of die genoeg munitie leveren voor een levensvatbare rechtszaak. Over die eerste stap hield de Amsterdamse rechtbank gisteren een zitting.

Onder de 31 gewenste getuigen zijn bekenden zoals crimineel Willem Holleeder, de gewezen officier van justitie en ex-staatssecretaris Fred Teeven en de geheimzinnige 'getuige X' die beweert dat de Endstra's de huurmoordenaar op Van Essen afstuurden.

De advocaten van de erven Endstra en hun bedrijven spreken van een 'zinloze' zaak. "Ik begrijp niet waarom we hier zitten," zei Branda Katan namens de 'vereffenaar' van Willem Endstra's nalatenschap. "Er is geen argument denkbaar waarom Van Essen ooit één euro uit de nalatenschap van Endstra zou krijgen. Een mondelinge overeenkomst over belegging van de opbrengsten van criminele activiteiten is nog steeds een nietige overeenkomst."

Sporttassen
Advocaat Hans Koets van onder anderen broer Haico Endstra: "Er is niets op papier; er zijn geen kwitanties. Reguliere inkomsten zouden via een bank zijn gegaan, niet via sporttassen."

Over de eventuele procedure van Van Essen staat weinig vast, behalve dat die buitengewoon moeizaam zal zijn. Aan het slot van de zitting noemde Van Essen het overigens 'een gotspe' dat hij zou functioneren op het niveau van een achtjarige. Ook volgens zijn raadsman is zijn niveau de laatste jaren wat gestegen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden