Plus

Wordt Pieter Elbers de nieuwe topman van Air France-KLM?

KLM-topman Pieter Elbers maakt gerede kans topman van Air France-KLM te worden. Volgens ingewijden is het profiel van de nieuwe topman op één kandidaat geschreven. Maar de politiek en de Franse vakbonden kunnen dwarsliggen.

Pieter ElbersBeeld anp

De missie om de rol van KLM binnen het wankelende moederbedrijf te herstellen ligt op koers; volgens de Franse krant Le Monde vinden sommige leden van de raad van bestuur van het luchtvaartbedrijf de Nederlandse leider Pieter Elbers 'zeer, zeer succesvol'.

In het profiel voor de toekomstige ceo staat dat het 'een professional in het luchtvervoer moet zijn die Frans, Engels en Nederlands spreekt' en dat de kandidaat onmiddellijk beschikbaar moet zijn. De benoeming dient binnen twee tot drie maanden rond te zijn. Andere mogelijke kandidaten zijn Frans en ze hebben banden met de Franse politiek.

De KLM-topman versterkte dinsdag al zijn positie in de top van het concern. Samen met zijn tegenhanger bij Air France, Franck Terner, vormt hij onder de nieuwe interim-topman Frédéric Gagey een drie-eenheid die het bedrijf de komende tijd zal leiden.

Besluiten in dat triumviraat worden met meerderheid genomen. Dat lijkt gunstig voor de Nederlanders; het interim-bestuur heeft een nadrukkelijk KLM-kleurtje. Gagey behoort tot de intimi in Amstelveen.

De nu 61-jarige Fransman was tussen 2005 en 2012 financieel topman bij KLM en daarbij rechterhand van Peter Hartman, één van de voorgangers van Elbers. Die had toen als operationeel KLM-directeur nauw contact met Gagey.

Karnemelk
Aanvankelijk door de buitenwereld gezien als zetbaas uit Parijs ontwikkelde hij zich in Amstelveen tot 'halve Nederlander' die zelfs karnemelk dronk tijdens de broodjeslunch.

"Ik heb zeven jaar voor KLM gewerkt en nooit een moment het gevoel gehad dat Fransen en Nederlanders niet door één deur kunnen," zei Gagey drie jaar geleden in de periferie van de jaarcijfers. "Natuurlijk zijn er gevoeligheden en kan er on­enigheid zijn, maar het beeld dat Frankrijk jager is en KLM prooi, is verkeerd."

In 2013 stapte hij over naar de toppositie bij Air France. Daar had hij aanvankelijk succes; hij wist een sanering door te voeren waar, met morrende instemming van de vakbonden, duizenden banen verdwenen.

Naarmate zijn bewind vorderde, werden de relaties zuurder en met een aanval op twee directeuren door ophitsing van de Franse vakbonden werd een dieptepunt bereikt.

Bij de vorige Air France-KLM leiderschapscrisis schoof Gagey door naar de financiële toppositie bij het moederbedrijf, wat gezien werd als een demotie vanwege zijn falen bij Air France. Of Gagey nu kans maakt op de toppositie bij het concern is dan ook twijfelachtig.

'Politiek signaal'
De Fransman heeft bovendien hetzelfde manco als Elbers: hij heeft geen noemenswaardige politieke of ambtelijke banden met de Franse overheid, tot nu een voorwaarde bij het 'staatsbedrijf'.

Om die reden is commissaris Anne Marie Coderc, oud-staatssecretaris en topvrouw van uitgever Hachette en ov-gigant RATP als tijdelijk 'president-commissaris' benoemd - zij heeft die politieke banden wel.

Daarnaast vormen de Franse vakbonden een obstakel. Die zouden een benoeming van Elbers 'een politiek signaal vinden dat buitengewoon moeilijk te verdedigen is'.

Oud en interim naast elkaar: de opgestapte Jean-Marc Janaillac (links) en Frédéric Gagey, die hem tijdelijk opvolgtBeeld Reuters

'Cohesie Air France in gevaar'

"Herhaaldelijke crises, stakingen, ruzies en twijfels hebben Air France-KLM ondermijnd. Het onderlinge vertrouwen wordt uitgedaagd. Wat vandaag op het spel staat, is de cohesie van Air France en onze groep."

De gevallen topman Jean-Marc Janaillac nam dinsdag geen blad voor de mond bij wat een afscheiddspeech werd bij een al lang geleden belegde aandeelhoudersvergadering in Parijs.

"De Franse luchtvaartmaatschappij maakt volgens de 65-jarige ceo één van de grootste crises uit haar bestaan mee. "De wortels van de ziekte die aan Air France vreet, zijn deel van de historie van de maatschappij. De oorzaken liggen in een top-downcultuur die zal moeten veranderen, in verwachtingen bij werknemers die antiek zijn en een opeenvolging van saneringsplannen die deels zijn ontstaan door de Franse structuur."

"Air France heeft geen tijd meer te verliezen, er moeten ingrijpende veranderingen komen. Maar we moeten niet alleen naar Air France kijken, maar naar de hele groep."

Janaillac had ook een afscheidsboodschap aan de Nederlandse overheid. "Het is in belang van de Nederlandse staat dat ze de concurrentiekracht van KLM niet benadeelt met een milieutaks vanaf 2021. En men moet afzien van nieuwe landingsrechten aan Golfcarriers zolang deze zich niet aan onze regels van eerlijke concurrentie houden."

Janaillacs vertrek werd dinsdag bekrachtigd. Hij krijgt geen afkoopsom.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden