Plus

Wordt de laatste strohalm voor drop-outs in Noord opgedoekt?

Het is de laatste strohalm voor drop-outs in Noord. Maar nu dreigt de Experimentele Werkplaats te worden opgedoekt. Tot verdriet van Ome Henk Janissen en heel Nieuwendam.

Experimentele werkplaats voor kansloze jongeren in Nieuwendam. Beeld Marc Driessen

Het zijn zeker geen gemakkelijke jongens, vertelt Henk Janissen, maar ze hebben allemaal een verhaal. Meestal geen vader of moeder meer, soms afkomstig uit oorlogsgebieden.

Met elkaar gemeen hebben ze dat er op school geen land mee te bezeilen valt. Geen rust in hun donder, luidt de diagnose van Janissen. "Je kunt deze jongens een lesboek in hun hand duwen, maar dan gebeurt er dus helemaal niets. Hier leren ze door te doen. Dan begrijpen ze het wel."

De Experimentele Werkplaats in Nieuwendam is de laatste strohalm voor deze groep schoolverlaters.

Onder leiding van Janissen en een tiental andere gepensioneerde ambachtslieden leren ze alles wat ze nodig hebben om door te stromen naar een technisch beroep als lasser, loodgieter, elektricien of timmerman.

Janissen wijst trots naar een foto van een voormalige pupil aan de muur van zijn kantoor. "Een klerelijer, maar hij staat nu wel op de steiger."

Onmiskenbaar staat de methode-Janissen op gespannen voet met alle beginselen van de hedendaagse pedagogiek. Ome Henk, zoals hij door zijn pupillen wordt genoemd, prent de nieuwkomers in dat de wereld keihard is, en dat niemand op hen zit te wachten.

Als ze hun best doen krijgen ze een pluim, maar als ze er met de pet naar gooien, krijgen ze, in het jargon van de meester, voor vier duiten narigheid. Waarom lange gesprekken voeren als het ook met een enkele krachtterm kan?

Baan ritselen
Daar tegenover staat een onvoorwaardelijke inzet van de oprichter en de vrijwillige docenten. De leerlingen krijgen bij binnenkomst een paar goede schoenen, een broek en een stofjas, en gaan daarna aan de slag in de verschillende werkplaatsen.

Tussen de middag wordt in de kantine samen een boterham gegeten, en ook dat is voor de meeste jongens een nieuwe ervaring. Als de leerlingen er klaar voor zijn, gaat Janissen bevriende ondernemers langs om een baan te ritselen.

Het is nu wel de vraag hoeveel schoolverlaters er nog kunnen worden opgevangen aan de Mariëndaal. De Experimentele Werkplaats wordt na ruim dertig jaar bedreigd met sluiting, nu de gemeente heeft aangekondigd de subsidie van 69.000 euro per jaar te willen stopzetten.

Janissen: "De portemonnee is leeg. We hebben de subsidie nodig om de huur te kunnen betalen en de verzekering. We krijgen hulp van bedrijven, maar zonder subsidie is het einde oefening."

De subsidie wordt stopgezet omdat de Experimentele Werkplaats niet voldoet aan de eisen van de subsidieverordening. De bedrijfsvoering is in de ogen van de gemeente onvoldoende professioneel. Daarbij wordt gewezen op de persoon van Janissen: binnenskamers is aangegeven dat de subsidiekraan openblijft als de bonkige baas plaats maakt voor een opvolger met meer begrip voor de administratieve verlangens van de gemeente.

Op de barricades in Noord
Het is een strategie die vorig jaar met succes werd toegepast op het Leefkringhuis, ook in Noord. De organisatie in de Vogelbuurt staat op allerlei manieren mensen in armoede bij, maar raakte nu zelf in grote financiële problemen.

De gemeente was bereid om de helpende hand toe te steken, op voorwaarde dat oprichter Paul Scheerder het veld zou ruimen. Scheerder gaf gehoor aan die oproep, maar Janissen toont zich minder buigzaam: "Ik donder niet op."

Dat laatste verbaast niet echt, want Janissen heeft in de loop van de tijd een indrukwekkend cv opgebouwd als buurtactivist en luis in de pels. Al in de jaren zeventig was hij te vinden op de lokale barricades, toen onder meer druk in de weer om de sluiting van de scheepswerven tegen te houden.

Ook de Experimentele Werkplaats stamt uit die tijd en was opgericht om het vakmanschap van de ontslagen scheepsbouwers over te dragen op werkloze jongeren uit Noord. De opzet veranderde door de jaren heen, maar het vuur bleef branden.

Bij zijn huidige verzet tegen de subsidiestop weet Janissen zich verzekerd van de steun van de buurt. Op verzoek van Buurtbeheer Nieuwendam ondertekenden al zeshonderd buurtbewoners een petitie met het verzoek aan het stadsbestuur om het subsidiebesluit te heroverwegen.

"De Experimentele Werkplaats doet fantastisch werk," zegt voorzitter Pieter Roemer. "We hebben het over jongeren die alle vormen van hulpverlening hebben genoten en nog steeds in de ellende zitten. Bij Ome Henk zijn ze in goede handen."'

Zonde om op te doeken'
Nieuwendam plukt er de vruchten van, benadrukt Roemer. "De jongens doen goed werk in de buurt. Graffiti wordt verwijderd, bankjes worden onderhouden, bloembakken worden geplaatst. Het is duidelijk dat Ome Henk beter overweg kan met probleemjongeren dan met bestuurders en ambtenaren, en de bedrijfsvoering ziet er in de praktijk beter uit dan op papier. Dat vindt de gemeente lastig. Maar als het nou werkt, is het toch zonde om het op te doeken?"

De gemeente laat via een woordvoerder weten volgende week een besluit te nemen over het voortbestaan van de Experimentele Werkplaats, en pas daarna te willen reageren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden