Plus

Wopke Hoekstra: 'De opvolger van Sybrand? Kletskoek!'

Politici moeten niet te veel beloven, vindt minister van Financiën Wopke Hoekstra. Hoewel het goed gaat met Nederland en iedereen erop vooruitgaat, doemen er donkere wolken op.

Maatregelen zijn niet altijd makkelijk uit te leggen. Toch moeten politici dat tot in den treure blijven doen, vindt minister Wopke Hoekstra. Beeld Jiri Büller

Als 'trots lid' van de Konink­lijke Vereniging de Friese Elfsteden kun je er maar beter klaar voor zijn. Daarom staat Wopke Hoekstra deze kerst­vakantie elke dag twee uur op het ijs van de Jaap Eden IJsbaan in zijn voormalige woonplaats Amsterdam. Mét drie van zijn vier kinderen - 'de jongste is nog te jong' - schaatst het gezin zijn rondjes. Iedereen krijgt groepsles, want echt goed leren schaatsen, zo meent Hoekstra, moet je aan een professional overlaten.

"Het was echt een drama geweest als ik ze het zelf had geleerd," grinnikt de CDA'er. En niet omdat het vaderlijk gezag tekortschiet, haast hij zich erbij te zeggen. "Laten we het positief formuleren. Ze vinden het vooral heel leuk om te doen. Dit is nu het derde jaar. Het begint een echte tra­ditie te worden."

Heeft u goede voornemens?
"Ha, uit wetenschappelijke literatuur heb ik ­geleerd dat er van goede voornemens bitter weinig terechtkomt. Ik wil mijn leven beter inregelen: meer tijd voor familie en meer tijd voor sport."

Eist het ministerschap zijn tol?
"Privé is het passen en meten. Ik denk dat meer ouders van deze leeftijd dat herkennen, dat is bij de familie Hoekstra niet anders. Ik breng een paar keer per week de kinderen naar school en dat lukt ook bijna altijd."

"Als ik niet in het buitenland zit, sta ik in het weekend langs de lijn bij het voetbal en de hockey; ik ben erbij als de kinderen hun zwemdiploma of hun gele band judo halen."

Wat was uw grootste teleurstelling in 2018?
"Ik ben een realist. Als ik toch iets moet noemen, kom ik uit bij de mislukte pensioenonderhandelingen. Daarop hebben we het hele jaar zitten puzzelen, minister Koolmees verdient een groot compliment. Ik heb er zelf behoorlijk van gebaald toen dit werd afgewezen. Al moet ik zeggen dat de lotsverbondenheid in het kabinet er alleen maar sterker op is geworden."

Wij dachten dat u de dividendbelasting zou noemen.
Hoekstra begint te lachen. "Willen jullie het daar nog een keer over hebben?"

We zijn benieuwd of u teleurgesteld was, uw lach lijkt veelbetekenend.
"Laat ik het zo zeggen: ik heb steeds gezegd dat ik de aanvankelijke keuze van de coalitiepartijen om de dividendbelasting af te schaffen goed verdedigbaar vond. Tegelijkertijd is het volgens mij verstandig geweest dat we met elkaar hebben geconstateerd dat er weinig, te weinig politiek en maatschappelijk draagvlak voor bestond."

In Europa ontpopte u zich in uw eerste jaar als harde onderhandelaar. Onlangs haalde u een nacht door om de Franse droom over een eurozonebegroting tegen te houden.
"Ik zit daar niet voor de gezelligheid. De brexit is een drama. Nederland voelde zich altijd senang in de driehoek die Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk vormden. Het VK kwam altijd erg op voor begrotingsdiscipline, vrijhandel en andere zaken die Nederland graag wil."

"Maar de Britten gaan weg. We trekken nu veel hechter op met noordelijke en Baltische lidstaten, wat de Hanzecoalitie is gaan heten."

En vervolgens stemden de regeringleiders alsnog in met een eurozonebudget...
"Lees de tekst! We hebben onze zin gekregen over strengere regels voor hulp aan landen die in de problemen zijn. Er komt géén aparte pot met geld. En er komt géén instrument waarmee geld van rijk naar arm Europa gaat. We hebben alleen afgesproken dat landen die het economisch minder goed doen, kunnen worden geholpen. Maar hoe, daar moeten ik en mijn collega's verder over praten."

Het eurozonebudget, het Migratiepact. U en uw collega's worden voortdurend voor leugenaar uitgemaakt.
"Het vertrouwen in instituties is de afgelopen jaren gedaald; dat geldt voor agenten, voor artsen en voor politici. En dat is niet altijd iets wat makkelijk is uit te leggen. Het is een gegeven van deze tijd: dan moet je gewoon harder je best doen om uit te leggen waarom dit nodig is."

Snapt u dat veel burgers ontevreden zijn?
"In veel opzichten gaat het in Nederland echt goed en ook met veel mensen in Nederland gaat het gelukkig goed. Qua welvaart, maar zeker ook qua welzijn. We horen bij de gelukkigste landen ter wereld, onze kinderen zijn zelfs nog gelukkiger."

"Er is ook een andere kant: de middenklasse staat onder druk. De belofte sinds de Tweede Wereldoorlog was steeds: als je maar hard je best doet, dan krijgen jij en de volgende generatie het automatisch beter dan de vorige. Die belofte staat onder druk."

"De opdracht aan de politiek is ervoor zorgen dat wat mensen ook verdienen, hun kinderen kunnen studeren, ze een beroep kunnen doen op onze uitstekende gezondheidszorg, verzekerd zijn van een vaste baan, van een pensioen."

Juist die mensen zien hun energierekening ­stijgen, de rentekosten op studieleningen, de zorgpremies...
"Volgens het Centraal Planbureau gaat 96 procent van de mensen erop vooruit komend jaar. In die cijfers zijn die duurdere energierekening, maar ook de duurdere boodschappen, al op­genomen. Dat zeg ik niet, dat zegt..."

Kennelijk wordt het niet geloofd.
"Laat me dit even afmaken. Dit is de best mogelijke voorspelling, maar dat brengt nog geen garantie. Mijn punt is: politici moeten niet te veel beloven. Ik snap goed dat de middenklasse die cijfers ziet en denkt: we weten ons te handhaven, maar we moeten er wel harder voor gaan fietsen."

"Er komen grote uitdagingen op ons af: op het gebied van klimaat, big data, robotisering. Dat moeten we met elkaar meemaken, maar de uitdaging voor de politiek zal zijn dat iedereen dat kan meemaken. Dat de rekening op een eerlijke manier wordt verdeeld."

En intussen worden de economische voorspellingen naar beneden bijgesteld.
"Maar de verwachte stijging van de koopkracht is juist licht omhoog bijgesteld! Dat zeg ik niet, dat zeggen de onafhankelijke rekenmeesters. Ik snap dat het er anders uitziet als je naar de hogere btw kijkt, maar daar staan lastenverlichtingen tegenover. Ik wil niet te veel beloven, wel realistisch zijn."

En hoe realistisch bent u over de economische groei komend jaar?
"Ik ben daar altijd helder over geweest. De vooruitzichten zijn goed. Maar ik waarschuw wel al sinds Prinsjesdag dat er risico's zijn met de geopolitieke spanningen, de brexit en de handelsoorlog. Er zijn wolken aan de horizon en die zijn zeker niet minder geworden."

Verwacht u dat Sybrand Buma nog een keer lijsttrekker wordt?
"Dat hoop ik zeer."

De laatste verkiezingen scoorde hij met 19 zetels de op een na slechtste uitslag ooit. Kan hij daar nog wel overheen?
"Maar je moet dat wel zien in de context van een versplinterd politiek landschap. Het CDA is de derde partij van het land en het had niet veel gescheeld of we waren de tweede of misschien wel eerste geweest. Bij de gemeenteraadsverkiezingen waren we de grootste partij. Dus ik ben optimistisch."

Gaat u dan de kar trekken?
"Ik zei net dat ik hoop dat Buma er nog langjarig mee doorgaat."

U wordt achter de schermen toch allang voorbereid om het stokje over te nemen?
Hoekstra schiet in de lach: "Dat is echt kletskoek. Ik kan het niet duidelijker zeggen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden