Plus

Wolvengehuil om stichter Muziekgebouw Jan Wolff te eren

Vier jaar en een dag geleden overleed Jan Wolff, de stichter van het Muziekgebouw aan 't IJ, dat maandag een monument in de vorm van een klankinstallatie voor Wolff onthulde.

Componist Louis Andriessen haalt herinneringen op aan Jan Wolff bij de onthulling van het klankmonument Beeld Dingena Mol
Componist Louis Andriessen haalt herinneringen op aan Jan Wolff bij de onthulling van het klankmonumentBeeld Dingena Mol

Oewoeoeoeoewoeoeoe - de klank van een huilende wolf laat zich lastig in letters vatten.

Jan Wolff, die vier jaar en een dag geleden overleed, in de wetenschap dat het 'huis voor de ensembles' waarvoor hij twintig jaar had gestreden er in de vorm van het Muziekgebouw aan 't IJ in 2005 was gekomen, hield zeer van het gehuil van de wolf, vertelt componist Martijn Padding.

"Ik heb vele gesprekken met hem gevoerd in Café Eik en Linde in de Plantagebuurt en daar kon je op maandag om twaalf uur 's middags de wolven in Artis horen antwoorden op het maandelijkse geloei van de sirenes. Jan was daar altijd heel content mee. Het leek mij schitterend om, als klankmonument voor Jan, een wolf om het gebouw te laten huilen."

Huil van de wolf
Toen Padding door de huidige directeur van het Muziekgebouw, Maarten van Boven, werd benaderd, wist hij dus meteen wat hij wilde maken. Maandagavond werd 'De huil van de wolf' op de kade van het Muziekgebouw onthuld.

Padding heeft er een jaar aan gewerkt, samen met programmeur en sonoloog Johan van Kreij, instrumentmaker René Bakker en ingenieursbureau Berkelaar Meet- en Regeltechniek. Padding: "Het was een ongelooflijk complexe operatie."

Voor 'De huil van de wolf' maakte Padding uitvoerig studie van huilende wolven. "Wat ik niet wist, is dat de Amerikaanse wolf harder huilt dan de Europese, maar ook minder muzikaal en minder melodieus. We hebben geluiden van de Europese wolf gebruikt."

"De bedoeling was dat de wolf in de installatie steeds op een natuurlijke, maar ook steeds op een andere manier zou huilen. We moesten dus varianten maken. Dat heeft uiteindelijk tot een soort bionische wolf geleid, want de computer laat de wolf huilen zoals hij dat zelf nooit had kunnen bedenken. Daarmee wordt het ook kunst natuurlijk."

De installatie brengt elke maand om acht uur in de avond twee minuten en 54 seconden lang muziek voort die Padding heeft bedacht.

Muziek
Die muziek is gebaseerd op wolvengehuil, de vier elementen, de scheepshoorn (Jan Wolff was ook kapitein van zijn sleepboot, de Anna Sophia) en 'de echo van de overkant', van Amsterdam Noord, in de beeldspraak van Padding, 'van gene zijde'. "Het gehuil van de wolf gaat dan samen met een-, drie, vier- of zeventonige akkoorden van de scheepshoorn."

Het werk heeft de vorm van een call en response, een aanroep en een antwoord. "Dit is een van de oudste muziekvormen, die je ook in het dierenrijk tegenkomt, met de wolf als de kampioen."

De crux van de installatie is dat de voort­gebrachte geluiden afhankelijk zijn van de temperatuur, de luchtvochtigheid, de windrichting en de windsnelheid rond het Muziekgebouw op dat moment.

De computer maakt op basis van die informatie een keuze uit de beschikbare opties, of beide wolven lang of kort huilen, welke melodische en dynamische curves ze zullen huilen en of ze al dan niet tot een duet komen.

Padding: "Dit is een van de leukste projecten die ik ooit onder handen heb gehad."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden