Background

WK extra: Afrikanen in de eredivisie

1995: Ajax-trainer Louis van Gaal discusieert woensdag langs de lijn met Nwankwo Kanu. Ajax won de eerste wedstrijd in de Champion Leage tegen Real Madrid met 1-0. Foto ANP

DEN HAAG - Een enkele pionier in de jaren vijftig en zestig daargelaten, maakte Nederland eind jaren tachtig echt kennis met Afrikaanse voetballers. Tussen de honderd en honderdvijftig Afrikanen hebben inmiddels in de eredivisie gespeeld. Sommigen kwamen rechtstreeks uit Afrika, anderen via België of Frankrijk. Er waren gelukszoekers die nooit het eerste haalden en spelers die Nederland meer dan tien jaar trouw bleven. Ook in de eerste divisie zijn Afrikaanse voetballers allang geen bijzonderheid meer. Een Angolees bij Veendam, een Kameroener bij Cambuur, een Congolees bij Eindhoven: we kijken er niet meer van op.

Een onafzienbare rij namen komt langs. Zie daar maar eens één elftal uit te destilleren. Je kunt er met gemak drie spraakmakende teams van maken. Er zitten fantastische spelers tussen, maar ook persoonlijke drama's. Spelers met 'een verhaal', jongens die uitgroeiden tot cultheld. Opmerkelijk, of niet: het zijn vooral de aanvallers die naam maakten.

Natuurlijk waren er ook grijze muizen. Dertien-in-een-dozijn voetballers uit Afrika. Wie weet nog wat voor voetballers Emmanuel Nwakire en Godfrey Nwankpwa waren? Of Abubakar Balarabe en Bakary Diakite? Of Henry Owuzuruike en Rahim Ouedraogo? Nee, niet alle Afrikanen waren een verrijking voor de eredivisie.

Twintig jaar geleden kwam de stroom op gang. Het was de tijd waarin Kameroen van zich deed spreken op het WK van 1990. Toch kwamen nadien nauwelijks Kameroeners naar Nederland. De overgrote meerderheid kwam uit Nigeria en Ghana.

We selecteerden hét Afrikaanse elftal van de eredivisie. Met vooral veel aanvallers.

Doel:
Alloy Agu (Nigeria)

De eerste Afrikaanse keeper in de eredivisie. Arriveert in 1991 vanuit Lagos bij MVV als keeper van het nationale elftal. Lange armen, lichaam van beton. Behoedt in zijn eerste maanden MVV voor degradatie en is in Limburg de koning te rijk. God helpt hem een handje, zo weet hij. Na anderhalf jaar vertrekt hij naar Standard Luik. Daar gaat het mis.

Dient tegenwoordig God met hart en ziel in zijn kerk, de Christ Divine Church of God. Gaat naar het WK als keeperstrainer van Nigeria.

Verdediging:
Hatem Trabelsi (Tunesië)

Rechtsback met 'laufpensum', dravend van achterlijn naar achterlijn. De Tunesiër is 33 en kan nog makkelijk voetballen, maar is in stilte teruggekeerd in zijn geboortestad Ariana.

Trabelsi baart in vijf jaar Ajax (2001-2006) opzien met sterke prestaties en praatjes. Hij daagt de club voor de rechter wegens onvrede over zijn contract. Is op zeker moment akkoord met Arsenal, maar speelt er nooit. Vertrekt naar Manchester City, waar hij niet slaagt. In het Midden-Oosten haalt hij daarna nog wat geld op.

Eric Addo (Ghana)
Wordt in 1999 voor 13 miljoen gulden door PSV gekocht van Club Brugge. Maakt de hoge verwachtingen niet waar, mede door een knieblessure, meent Addo. Hoewel hij al heel lang in de eredivisie speelt, heeft hij maar weinig wedstrijden op zijn naam; 128 duels in elf seizoenen bij PSV en Roda JC. ''Ik heb met niet zo veel wedstrijden veel geld verdiend'', zegt hij in VI. ''Het is niet anders. Ik hoop dat ik hier ook om mijn karakter zal worden herinnerd. Een open, vriendelijke jongen.''

Christian Gyan (Ghana)
Verdediger met cultstatus in Rotterdam-Zuid. Is amper achttien als hij door Feyenoord uit Ghana wordt gehaald. Wordt een half jaar gestald bij Excelsior, maar komt snel weer terug naar de Kuip, waar hij negen jaar speelt. Wint onder meer de landstitel (1999) en de Uefacup (2002). Is meestal reserve en speelt in die negen seizoen maar iets meer dan honderd competitiewedstrijden. Staat wel in de basis bij de Uefa-Cupfinale. Is vooral ook bekend om zijn uitgebreide manier van bidden op het veld.

Middenveld:
Mahamadou Diarra (Mali)

Komt in 1999 van OFI Kreta naar Vitesse. De Arnhemmers betalen enkele tonnen voor de dan 18-jarige Malinees. Het is de goeie tijd van Vitesse: met Diarra wordt de club vierde, zesde en vijfde in de eredivisie. Drie jaar na zijn komst wordt Diarra voor miljoenen verkocht aan Olympique Lyon. Met die club wordt hij vier keer op rij kampioen van Frankrijk. In 2006 koopt Real Madrid hem voor dik 25 miljoen euro, ongeveer honderd keer zoveel als Vitesse zeven jaar eerder voor hem heeft betaald.

Bwalya Kalusha (Zambia)
De eerste 'echte' Afrikaan bij een Nederlandse topclub. Komt in 1989 van Cercle Brugge naar PSV nadat hij op de Olympische Spelen van 1988 zes keer heeft gescoord. Kalusha, een frêle linkspoot, blijft vijf jaar. Zijn leven wordt getekend door een vliegramp in 1993, waarbij nagenoeg het complete Zambiaanse elftal om het leven komt. Kalusha ontsnapt aan de ramp omdat hij dan in Nederland is.

'King Kalu' is een grootheid. Zambiaans sportman van de eeuw, enkele jaren bondscoach en nu voorzitter van de voetbalbond.

Aanval:
Nwankwo Kanu (Nigeria)

Slungelige aanvaller ('de kraanvogel') die bij Ajax opzien baart met onorthodoxe acties. Komt in 1993 als 17-jarige naar Amsterdam en wint twee jaar later de Champions League.

Is in 1996 aanvoerder van het Nigeriaans elftal dat olympisch kampioen wordt en verhuist dan naar Inter Milaan. Een afwijking aan een hartklep lijkt een einde te maken aan zijn carrière, maar na een operatie herstelt Kanu. In Italië slaagt hij niet, bij Arsenal wel. In 1996 en 1999 Afrikaans voetballer van het jaar. Gaat op voor zijn derde WK (na 1998 en 2002).

Prince Polley (Ghana)
Prince Polley is een groot Ghanees talent als hij in 1988 op zijn 17e naar Europa gaat. Niet via een makelaar, nee, hij gaat naar zijn moeder in Rotterdam. Polley vraagt Sparta of hij mee mag trainen, maar wordt doorverwezen naar de amateurs. Daar speelt hij zich in de kijker: Sparta neemt hem. In het seizoen 1988-1989 scoort hij zestien keer. Tijdens een trainingskamp gooien medespelers hem in het zwembad, terwijl Polley niet kan zwemmen.

Ook in Twente (1992-1994) is hij populair, maar de gedroomde stap naar de top blijft uit.

Matthew Amoah (Ghana)
Afrikaan met de meeste eredivisiewedstrijden achter zijn naam: 262. Laat daarmee Jatto Ceesay (239) en Blaise N'Kufo (223) achter zich. Amoah bouwt in tien jaar bij Vitesse, Fortuna Sittard (heel even) en NAC een reputatie als goalgetter op. Heeft inmiddels de grens van honderd doelpunten gepasseerd.

Gaat met Ghana naar het WK, net als in 2006. Op dat toernooi stond Amoah in alle vier de wedstrijden van Ghana in de basis.

Ali Ibrahim (Ghana)
Koning van de Achterhoek. ''Hij had maar één makke'', zegt trainer Fritz Korbach eens, ''hij kon niet voetballen.'' Speelt van 1996 tot 1998 voor De Graafschap en maakt slechts acht doelpunten. Toch weet iedereen nu nog wie Ali Ibrahim is. Fameuze actie tegen Ajax in de Arena: een hakbal tegen de lat. De Graafschap wordt dat jaar achtste. Een liedje van Normaal over boerenmeid Alie is dan opeens weer razend populair in de Achterhoek. Door een gebroken nekwervel valt Ibrahims tweede seizoen in het water.

Salomon Kalou (Ivoorkust)
Broertje van Bonaventure Kalou, die eind jaren negentig bij Feyenoord speelt. Bona is al niet slecht, maar Salomon is nog beter. Debuteert op zijn zeventiende bij Feyenoord. Johan Cruijff wil dat hij met Oranje naar het WK van 2006 gaat en pleit ervoor om Salomon versneld een Nederlands paspoort te geven. De autoriteiten zeggen nee.

Kalou gaat in de zomer van 2006 naar Chelsea en groeit daar uit tot een ster. Is nu op zijn 24e een van de vaandeldragers van het nationaal elftal van Ivoorkust.

Coach:
Clemens Westerhof

Afrikaanse trainers in de eredivisie? Nee, die zijn er niet geweest. Wel zijn er Nederlandse coaches met ervaring in Afrika. Mart Nooij haalde met Mozambique de Afrika Cup, Jo Bonfrère leidde Nigeria naar olympisch goud in Atlanta (1996). Maar faam werd vooral verworven door Clemens Westerhof, die met Nigeria de Afrika Cup won (1994) en het land later dat jaar leidde bij het wereldkampioenschap in de Verenigde Staten. Het continent liet de ervaren coach (70) nooit meer los, hij woont in Zuid-Afrika. (GPD)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden