Plus

Windmolens worden hoger, slanker en goedkoper

Voor de 'WindRAI' komt nu de hele Europese windenergiesector naar Amsterdam. Een groeimarkt, tot in Azië.

Met een langs de mast klimmende kraan wordt het goedkoper hogere turbines te bouwen. Op 160 meter hoogte waait het 38 procent harder dan op 100 meter Beeld -

1. Gezien de Parijse klimaatafspraken moet windenergie haast wel een groeimarkt zijn?
Klopt. Nuonmoeder Vattenfall bestelde gisteren nog drie windparken bij Denemarken, wereldwijd de grootste order van het jaar. De indus­trie is in de EU goed voor 263.000 banen.

Toch zijn er zorgen over de jaren na 2020. Vooral Zuid- en Oost-Europa blijven achter, waarschuwde brancheorganisatie WindEurope gisteren op de gelijknamige beurs die 8000 bezoekers uit tachtig landen naar de RAI trekt. Net als eerder bij de fabricage van zonnepanelen komen er kapers op de kust. Uit Azië vooral.

2. Misschien omdat de innovatie achterblijft? Zonnepanelen worden zienderogen efficiënter en goedkoper, zit er nog rek in windenergie?
Afgaand op de beursvloer: nog veel. In alle hoeken van de RAI worden innovaties gepresenteerd - van nieuwe koelsystemen tot drones die rotorbladen inspecteren op scheurtjes, in 25 minuten!

Windmolens die tot een paar jaar geleden in een week werden geplaatst staan er nu in een dag, zei topman Markus Tacke van fabrikant Siemens Gamesa bijvoorbeeld. Aan het ontwerp wordt ook nog steeds gesleuteld, leggen ze uit bij Nuon.

Dat er geen 'versnellingsbak' in zit, scheelt geluidsoverlast. Dat rotorbladen de aerodynamische vorm van 'uilenveren' krijgen, drukt de monotone dreun waar omwonenden zich over beklagen nog wat.

Andere tot de verbeelding sprekende voorbeelden komen van Lagerwey, de enige overgebleven Nederlandse windturbinefabrikant. Dat presenteerde vorig jaar een langs de mast klimmende kraan, waardoor de windturbine zichzelf als het ware opbouwt, in modules.

Daardoor wordt het goedkoper om windturbines met een ashoogte van 160 meter te bouwen, zegt topman Henk Lagerweij. Op die hoogte waait het 38 procent harder dan op 100 meter.

Dus als het aan Lagerwey ligt, worden alle windmolens zo hoog. Dat scheelt zelfs aan 'horizonvervuiling'. "Anders hebben we 40 procent meer molens nodig."

Lagerwey ziet ook nog progressie op het gebied van materialen. Turbines zijn slanker geworden waardoor ze goedkoper zijn én minder in het oog vallen. En dan is er nog het experiment met de waterstofmolen in de Wieringermeer. Op momenten met veel wind en zon, en dus een lage stroomprijs, gebruikt de molen de elektriciteit voor de productie van waterstof. Die schone brandstof laat zich goedkoper transporteren dan stroom.

3. Kan het ook goedkoper?
Als het gaat om windparken op zee blijkt dat alleen al uit de voor de bouw benodigde subsidie. Die is de afgelopen jaren gekelderd naar 5,45 cent per kilowattuur. Stilletjes is de hoop dat het volgende keer zelfs zonder subsidie lukt.

Energiebedrijf Nuon verwacht dat windenergie op land ook snel goedkoper wordt. "In 2018 is de subsidie al weer een kwart lager dan in 2017," zegt ontwikkelaar Ton van Dortmont. "Ik durf te voorspellen dat het over een jaar of twee zelfs rendeert zonder subsidie."

Dat is wel erg optimistisch, volgens energieonderzoekscentrum ECN uit Petten. Daarvoor is de grondprijs in ons drukke land wat hoog, zegt Piet Warnaar van ECN.

Elders, in afgelegen delen van de VS bijvoorbeeld, houdt hij het wel voor mogelijk dat windenergie net zo veel gaat kosten als met fossiele brandstoffen opgewekte stroom, 'de grijsprijs'. Daar komt bij dat de overheid op zee allerlei netwerkkosten en risico's op zich neemt, terwijl het op land zomaar zes jaar kan duren als omwonenden tot aan de Raad van State doorprocederen.

Maar juist door de hoge grondprijzen verwacht Warnaar dat windenergie aan belang gaat winnen. Velden vol zonnepanelen laten zich nauwelijks combineren met andere functies, terwijl windmolens gewoon tussen akkers, weidegrond en industrie kunnen staan.

4. Bieden dit soort innovaties en lagere kosten ook soelaas rond Amsterdam?
Hogere windmolens zullen al snel botsen met bouwvoorschriften rond Schiphol. Verder is er nog de banvloek op nieuwe windmolens die de provincie heeft uitgesproken.

Nuon bouwt in 2019 wel zes nieuwe windmolens in de Amsterdamse haven. Dat is een van de twee Amsterdamse windparken waarvoor Noord-Holland de hand over het hart heeft gehaald.

5. Ziet de Amsterdamse haven ook een rol voor zichzelf rond windparken op zee?
Zeker. Samen met de havens van Den Helder en IJmuiden was ook de Amsterdamse haven present op de WindRAI.

De havens willen de windenergiebranche vooral bedienen vanuit de nieuwe Averijhaven, voor de sluis bij IJmuiden. De Noord-Hollandse havens vinden zichzelf geknipt voor installatie en onderhoud van de nieuwe windparken die Nederland in de planning heeft.

IJmuiden ligt voor die parken toch echt het dichtste bij en voor de peperdure werkschepen telt elke kilometer. Bovendien, zegt Ron Davio van AYOP, het samenwerkingsverband van Amsterdam en IJmuiden: "Het is een markt van hier tot overmorgen. Er is voor iedereen meer dan genoeg."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden