Plus Ten Slotte

Wim Aloserij (1923-2018): 'Je werkt of je bent dood'

Haat kende hij niet. 'Als je een ander haat, dan heb je er vooral zelf last van,' zei kampoverlevende Wim Aloserij tegen zijn biograaf Frank Krake, van wie vorige maand het boek De Laatste Getuige verscheen.

Wim Aloserij in 1939 Beeld Privéarchief

Aloserij, die drie concentratiekampen en een scheepsramp overleefde, zou vanavond op de nationale herdenking in de Nieuwe Kerk spreken, maar hij overleed woensdag. Krake zal zijn speech voorlezen.

Aloserij werd in 1923 in Amsterdam geboren en groeide op op Kattenburg en later in de Tweede Oosterparkstraat. Op zijn negentiende werd de slagerszoon opgeroepen voor de Arbeitseinsatz. Hij ging naar een Duits werkkamp maar wist na een half jaar te ontsnappen, waarna hij onderdook. Een jaar later werd hij bij een razzia gepakt. Via kamp Amersfoort kwam hij in Neuengamme bij Hamburg. "Vanaf dat moment was mijn naam weg. Ik was slechts een nummer: 49019," zei hij in een interview.

Na enkele weken ging hij door naar het buitenkamp Husum-Schwesing, waar de gevangen aan de Friesenwall, een verdedigingslinie, werkten. "Je werkt of je bent dood. Een tussenweg was er niet," zei hij.

Hij wist de kampen, deels door zijn jeugd, te overleven. Zijn stiefvader was altijd dronken en als kind had hij geleerd hem uit de weg te gaan. Hij verstopte zich thuis in een schuilplaats. "Ik kon me wegcijferen en verdwijnen."

'Dankzij Maria'
In Neuengamme gaf een SS'er hem een baantje in de garage, waar hij ook restjes eten kreeg. "Als hij er niet was geweest, was ik door de schoorsteen gegaan."

In april 1945 werd Aloserij met andere gevangenen en SS'ers door de Duitsers op een boot gezet. Hij zat op het schip Cap Arcona, dat door de Britse luchtmacht werd gebombardeerd. Hij kon zichzelf, als een van de weinigen, redden door op een rubberen vlot te klimmen.

Thuisgekomen zei zijn moeder dat hij 'dankzij Maria' de kampen en het bombardement had overleefd. "Ik heb Maria anders in het kamp nooit gezien," was zijn antwoord. Toch vond Aloserij, die een kampsyndroom overhield aan de oorlog, rust in het geloof. Hij werd Jehova's getuige.

Aloserij zag ernaar uit vrijdagavond het koningspaar te ontmoeten. Hij overleed woensdag in Hamburg vlak voor de herdenking van de ramp met de Cap Arcona, waar hij een krans zou leggen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden