Plus

Willem de Lange (1934-2017) was de vader van café Scheltema

De kranten vertrokken, maar de journalisten bleven komen bij café Scheltema. Eigenaar Willem de Lange overleed vrijdag op 83-­jarige leeftijd aan een herseninfarct.

Willem de Lange zat vaak tussen de mensen met zijn sigaartje Beeld -

In voormalig journalistencafé Scheltema heeft de tijd even stilgestaan. Het bruine café aan de Nieuwezijds Voorburgwal is nog bijna helemaal in originele staat: met oude foto's en uitgeknipte kranten aan de muur, een grote kachel en een bruin interieur. Je merkt het aan alles: hier is geschreven, gediscussieerd, gedronken en geleefd.

Op de bar staan kaarsjes naast een foto van Willem 'Wim' de Lange, sinds 1967 eigenaar van het café, dat hij toen overnam van Appie Scheltema.

Fleet Street van Amsterdam
De Lange overleed vrijdag op 83-­jarige leeftijd aan een herseninfarct. Tot op zijn laatste dag serveerde hij koffie en de andere nodige brandstof aan zijn klanten, onder wie dus veel journalisten en schrijvers. Zo kwamen Simon Carmiggelt, Martin van Amerongen, Annie M.G. Schmidt, Henk Hofland en Joop van Tijn er vaak over de vloer.

De Nieuwezijds Voorburgwal stond in de jaren zestig bekend als de Fleet Street van Amsterdam: hier zaten vrijwel alle Amsterdamse kranten. Niet gek dus dat journalisten hun dorst kwamen lessen in de kroeg van De Lange, op kruipafstand van de redactielokalen.

Hij begon er in 1961 als ober en werd binnen zes jaar eigenaar. Kort na de overname vertrokken veel kranten uit de straat: Het Parool, de Volkskrant en Trouw verhuisden naar de Wibautstraat en De Telegraaf ging naar de Basisweg. Het was bijna de doodsteek voor het café.

Mekka voor journalisten
Toch wist De Lange toch het hoofd boven water te houden. "Het was een soort mekka voor journalisten," zegt zoon Willem de Lange jr., die de kroeg nu leidt.

De geboren en getogen Amsterdammer had volgens zijn zoon wel honderd kunnen worden. "Mijn vader was dan misschien 83 in jaren, maar fysiek leek hij dat niet."

De Lange jr. zag zijn vader elke dag in het café, wat hun band heel hecht maakte. "Hoewel hij er niet meer is, hangt zijn ziel hier nog wel."

Behalve als kroegbaas genoot Willem de Lange ook enige faam als masseur. Dat was hij voor het Scapino Ballet en voor Ajax tijdens 'de gouden lichting' in de jaren zeventig. Ook begeleidde hij judoka Wim Ruska bij de Olympische Spelen in 1972, die daar dubbel goud won.

De Lange had in die tijd een sportschool en een praktijk boven de kroeg. Later werd hij verzorger van het Nederlands hockeyteam. De sporters schoven volgens De Lange jr. ook regelmatig aan in Scheltema.

Vader van het café
Een zorgzame, lieve en begripvolle man. Zo beschrijft zijn zoon hem. ­"Iedereen kon z'n verhaal bij hem kwijt, dan kwam hij met adviezen of stelde hij ze gerust." Dit gold ook in de kroeg: klanten luchtten regelmatig hun hart bij hem.

Ook journalist en schrijver Geert Mak is sinds De Lange sr. er begon, kind aan huis bij Scheltema. Als student kwam Mak voor het eerst bij hem in het café. "Toen zaten we tussen de echte journalisten, de grote jongens. We voelden ons dan heel stoer."

Volgens Mak is Scheltema een van de laatste échte bruine cafés in Amsterdam. "Het was niet bruin gespoten zoals veel kroegen tegenwoordig, het was écht," zegt hij.

Amsterdams cultuurgoed
De Lange stond niet altijd achter de bar, maar zat ook vaak zat tussen de mensen met een sigaartje. Hij gaf Mak weleens een knuffel, wat zeer op prijs werd gesteld. "Wim was de vader van het café: een soort warme ­kachel die altijd brandde."

Het was een dorpse wereld volgens Mak, waar flink gedronken werd. Over politiek praatte De Lange niet mee. "Hij schiep de entourage, wat maakte dat het een soort café en sociëteit ineen werd."

Een 'onbekend sieraadje in Amsterdam' noemt Mak Scheltema. Het oude interieur zoals hij het kende, staat er nog. Volgens Mak was De Lange 'een bewuste hoeder van Amsterdams cultuurgoed'. "Die mensen houden de stad in leven, en die zijn zeldzaam."

Zondag is er in café Scheltema gelegenheid om afscheid te nemen van Willem de Lange, van 14.00 tot 17.00 uur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden