Plus

Wil Shell wel duurzaam worden? 'Er is geen weg meer terug'

Shelltopvrouw Marjan van Loon: 'Nederland heeft heel veel aan Shell'Beeld ANP

Er was in 2018 genoeg publiciteit voor Shell, maar de inhoud was kritisch. Topvrouw Marjan van Loon wil vooral de positieve kanten benadrukken. 'We hebben stappen gezet naar duurzame energie.'

Met Marjan van Loon aan het hoofd van Shell Nederland is er een andere wind gaan waaien bij het bedrijf. Ze wordt geroemd om de manier waarop ze het probleem van de aardbevingsschade in Groningen aanpakte.

Maar veel goodwill ging weer verloren in de discussie over de afschaffing van de dividendbelasting. Ook wordt getwijfeld aan de groene ambities van het olie- en gasconcern. Dat hoort erbij, vindt Van Loon. "Kritiek zal er altijd zijn op zo'n groot bedrijf."

U heeft veel gesprekken gevoerd met gedupeerde Groningers. Welke les heeft Shell geleerd?
"We hebben het probleem lang technisch benaderd. Zo van: hoe repareren we die scheur in die muur? Ik heb geleerd dat die rationele benadering maar een deel van de oplossing is. We hebben leren luisteren naar de mensen en hoe zij de problemen ervaren. Dat is een hele stap voor een bedrijf dat gewend is in technische oplossingen te denken."

Is dat probleem nu opgelost?
"Nee, maar er zijn wel grote stappen gezet. Het is duidelijk dat wij niet de partij moeten zijn die met een oplossing komt. De regie ligt in handen van de overheid, lokaal, provinciaal en landelijk. De overheid moet met de oplossing komen. Wij zijn er verantwoordelijk voor dat de rekening betaald wordt. Maar het gaat om meer dan geld alleen."

"De gaswinning wordt afgebouwd. Dat moet wel verstandig gebeuren, want het Groningse gas speelt nog een belangrijke rol bij onze energievoorziening. Voor de toekomst moeten er ook nieuwe banen komen in Groningen. De provincie wil inzetten op de energietransitie, de omslag naar duurzame energie. Dat willen wij ook. Daar liggen mogelijkheden voor de toekomst."

Wil Shell wel duurzaam worden? Verreweg het meeste geld gaat nog naar olie en gas.
"Ja, wij zijn begonnen. Shell is onderweg en er is geen weg meer terug. Dat hebben we ook duidelijk uitgesproken. We hebben de ambitie om in 2050 de CO2-uitstoot van onze energieproducten gehalveerd te hebben. We hebben het beloningsbeleid voor de top aangepast. Het behalen van milieudoelstellingen is belangrijk voor de bonus."

Klinkt mooi, maar Shell voegt de daad toch niet bij het woord. Er gaat maar één miljard euro naar duurzame energie.
"Wij zijn een van de grootste investeerders in hernieuwbare energie. We verwachten wereldwijd 1 tot 2 miljard dollar per jaar in hernieuwbare energie te investeren. We bereiden ons voor op de toekomst. We hebben een laadpalenleverancier gekocht. Als elektrisch rijden doorbreekt, kunnen onze tankstations laadpalen bieden. En we investeren in waterstof, zodat waterstofauto's bij ons kunnen tanken."

"We groeien mee met de markt. Maar 98 procent van de auto's rijdt nog op fossiele brandstoffen. Hun bestuurders willen we niet kwijt als klant. We zijn in windenergie gestapt en in Moerdijk hebben we een van de grootste zonnepanelenparken van Nederland aangelegd. En we werken aan het elektrificeren van onze boorplatforms om de CO2-uitstoot te verlagen."

Levert die duurzame energie al geld op voor Shell?
"We willen zeker verdienen aan de energietransitie. We zijn een commercieel bedrijf. We beseffen dat het oude verdienmodel met olie en gas zal verdwijnen. De transitie biedt kansen die we graag willen pakken. Bijvoorbeeld met de verkoop van duurzame stroom."

"Shell is al een van de grootste handelaren in elektriciteit. We verkopen grofweg zes keer meer energie dan we zelf produceren. Shell heeft veel kennis over energie en die willen we gebruiken voor de transitie. Ik denk dat we daar heel succesvol in kunnen zijn, wereldwijd en in Nederland."

Welke rol speelt Nederland bij de energie­transitie?
Nederland kan een heel belangrijke rol spelen. We kunnen echt een voorloper worden. Er wordt wel kritisch gekeken naar de klimaat­tafels, (de overlegorganen waar bedrijven, milieubeweging en overheid praten over de energietransitie) maar dat vind ik niet terecht. Het is echt baanbrekend wat Nederland wil neerzetten. Ik probeer zoveel mogelijk projecten naar Nederland te halen."

"Afgelopen jaar hebben we hier 600 miljoen euro in onderzoek geïnvesteerd. Andere bedrijven komen ook spontaan naar Shell toe om samen te werken. Als we het goed aanpakken kunnen onze kennis en technologie van duurzame energie een nieuw exportproduct worden. Maar het tempo van verandering wordt uiteindelijk bepaald door de maatschappelijke discussie."

Er was afgelopen jaar nog een andere maatschappelijke discussie, namelijk over de vraag of jullie wel of niet belasting betalen in Nederland. Hoe zit het daarmee?
"Wij betalen wel degelijk belasting. Shell houdt zich gewoon aan de belastingwetgeving. Er zijn geen speciale regels voor Shell in Nederland."

Jullie willen niet zeggen hoeveel belasting Shell Nederland betaalt. Waarom niet?
"Als alle bedrijven in Nederland openheid moeten geven over hoeveel winstbelasting ze betalen dan doen wij mee. Graag zelfs, we zijn voor transparantie. Maar ik wil niet als enige bedrijf vertrouwelijke informatie op straat gooien. Ik heb ook het gevoel dat het niet om de vraag gaat of Shell wel of geen winstbelasting betaalt. De achterliggende vraag is: heeft Nederland wel iets aan Shell?"

En?
"Ja. Nederland heeft heel veel aan Shell. We hebben het afgelopen jaar voor 3,5 miljard euro geïnvesteerd in Nederland. Dit jaar hebben we bij 2700 Nederlandse bedrijven orders geplaatst. Er werken 10.000 mensen bij Shell Nederland. En jaarlijks is Shell goed voor 120.000 hotelovernachtingen. Shell zorgt voor tienduizenden banen extra in Nederland."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden