'Wifi is tot eerste levensbehoefte gebombardeerd, nog voor eten'

Persoonlijk contact legt het af tegen Whatsapp. Ons bestaan wordt wifi-rijker, maar ook emotielozer, schrijft Pascal Cuijpers, onderwijscolumnist en docent VO, in een opiniestuk.

Of je nu een hotel boekt of een bladblazer koopt, er wordt verwacht dat je online een beoordeling achterlaat.Beeld anp

De bekende behoeftenpiramide van Abraham Maslow heeft er onlangs een nieuwe dimensie bij gekregen. De Amerikaanse klinisch psycholoog publiceerde in 1943 een hiërarchische ordening van vijf menselijke behoeften aan de hand van een zogenaamd 'piramidemodel'. Het is een logisch stappenplan, waarin we respectievelijk lichamelijke behoeften, veiligheid, sociaal contact, waardering en zelfontplooiing tegenkomen.

Het is te wijten aan de huidige tijdgeest dat er een zesde stap is bijgekomen. De officieuze 'Maslow-piramide 2.0' circuleert al een tijdje op het wereldwijde web. Wifi is daar tot eerste levensbehoefte gebombardeerd, nog voor eten, drinken en slapen.

Communiceren is tegenwoordig makkelijker, directer maar bovenal kwetsbaarder dan ooit. Neem Whatsapp. Niet reageren maar wel een app hebben gelezen geeft blijk van desinteresse, waarbij de context en interpretatie van beide partijen een gevaarlijke spelbreker kunnen zijn.

Emoticons
Daarnaast maken we massaal gebruik van apps als Tripadvisor. Dé plek waar we aan de hand van recensies over hotels, restaurants of vakantiebestemmingen kunnen zien hoe deze door eerdere gasten bekritiseerd zijn. Zelfs bij de online aankoop van een bladblazer wordt verwacht dat je een recensie achterlaat over het product en de dienstbaarheid van de site.

Waar we voorheen gebruikmaakten van constructieve mond-tot-mondreclame, kunnen we nu spreken van een destructieve app-tot-app reclame. De waarde van een persoonlijke mededeling, waarbij we iemand recht in de ogen kijken, is ingekapseld tot een klinisch berichtje zonder enige gevoelsuitdrukking. Het kunnen aanschouwen van een bepaalde lijfelijke emotie is verdrongen door het plaatsen van 'emoticons', die treffend aangeven hoe het is gesteld met onze huidige vorm van communiceren en oordelen.

Mensonterende beoordelingsapp
Een kwalijk gevolg van deze communicatieverharding is dan ook dat de waarde van een mens en een product dichter naar elkaar lijken toe te groeien. Een voorbeeld hiervan is de nieuwste app Peeple, die naar alle waarschijnlijkheid deze maand gelanceerd wordt. Dit is een app waarin wij ('de mensen') elkaar kunnen gaan beoordelen op bijvoorbeeld uiterlijk en gedrag en een aantal sterren hieraan kunnen koppelen, al dan niet voorzien van zinvol commentaar. Net als de recensie die ik mocht schrijven over de online aangeschafte bladblazer ('het product'), zeg maar.

De app sluit daarnaast feilloos aan bij het huidige dagelijkse leven waarin we alles en iedereen be- en veroordelen. Dat deze app er zou gaan komen is dan ook niet vreemd. De verontwaardiging van mensen die schande spreken van zo'n mensonterende beoordelingsapp, des te meer.

Vier sterren
Ik vind dat een beetje hypocriet. We hebben immers allemaal min of meer bijgedragen aan de razendsnel in gang gezette (r)evolutie op het gebied van communicatieve omgangsvormen.

Dat we nu via een nieuwe app elkaar sterren mogen gaan geven, net zoals we een nieuwe bladblazer met zowel zuig- als blaasmogelijkheden én bladversnipperaar ineen mogen bekritiseren - wat een ongekend topproduct (vier sterren ****)! - geeft aan dat we met z'n allen slachtoffer zijn geworden van onze eigen subjectieve oppermachtigheid en arrogantie.

Dit alles hebben we te danken aan een steeds wifi-rijker, maar des te emotielozer bestaan. Abraham Maslow zou zich omdraaien in zijn graf.

Reageren op dit opiniestuk? Dat kan. Scroll naar beneden om een reactie te plaatsen.

Pascal Cuijpers.Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden