Plus

Wie verhuist naar de Sluisbuurt, hoeft nooit meer vuilnis buiten te zetten

In de nieuwe Sluisbuurt wordt het huisvuil straks afgevoerd via een soort buizenpost. Het voordeel: geen vuilniswagens meer op straat en afvalscheiding wordt makkelijker.

Impressie van de Sluisbuurt Beeld StudioSK

Wie verhuist naar de Sluisbuurt, hoeft nooit meer het vuilnis buiten te zetten. In de nieuwbouwwijk die vanaf 2020 verrijst op Zeeburgereiland, wordt het afval afgevoerd door ondergrondse buizen, zo heeft de gemeente woensdag bekend gemaakt.

Een soort stofzuiger haalt de vuilniszakken met zo'n zeventig kilometer per uur naar zich toe, waarna ze vanaf één centrale plaats verderop op Zeeburgereiland worden afgevoerd richting afvalenergiebedrijf AEB.

Meteen met de bouw van Sluisbuurt wordt een ongeveer twee kilometer lang buizenstelsel aangelegd. De 5500 huishoudens kunnen hun afval daardoor beneden in de portiek kwijt.

En misschien zelfs op hun eigen verdieping via een soort stortkokers, maar dat laat de gemeente over aan de bouwplannen waar projectontwikkelaars mee komen. Binnen, in elk geval. "In principe komen er geen containers in de openbare ruimte," zegt een woordvoerder.

Dicht op elkaar
Daarmee is meteen een belangrijke reden genoemd voor de aanleg van het zogeheten Ondergronds Afval Transport (OAT). In de Sluisbuurt komt hoogbouw, tot 125 meter de lucht in. Het gevolg is dat de bewoners er straks, voor Amsterdamse begrippen, ongekend dicht op elkaar wonen.

Dat in het straatbeeld straks geen ruimte wordt opgeslokt door liefst 137 ondergrondse vuilcontainers, ziet de gemeente daarom als een groot voordeel.

Juist door de dichte bebouwing heeft de gemeente op straat ook liever geen vuilniswagens die de containers legen, met uitlaatgassen die blijven hangen tussen de woontorens.

Nog een reden om te kiezen voor OAT: met veel bewoners op een kluitje valt te vrezen dat meer afval wordt achtergelaten naast volle containers, waardoor de overlast door zwerfvuil toeneemt.

Verder hoopt wethouder Abdeluheb Choho (Duurzaamheid) dat vanwege het gemak van OAT een groter deel van het huisvuil gescheiden wordt dan de matige dertig procent die in de rest van de stad wordt gehaald. Als de bewoners hun papier, plastic, gft en restafval straks in de flat of zelfs op de galerij bij de lift kwijt kunnen, moet dat toch leiden tot meer afvalscheiding.

Nieuw is ook de mogelijkheid om gft apart te houden. In hoogbouw gebeurt dat bijna nergens, omdat bewoners in hun flat niet zitten te wachten op de berucht stinkende groene bak.

In een OAT-systeem wordt gft hooguit een dag onder de grond opgespaard voordat het wordt weggezogen door de stofzuiger. Ongedierte en stank krijgen daarom geen kans. Omdat de ondergrondse buizen vacuüm gezogen worden, kan er ook geen brand ontstaan.

Nu al in Almere en Arnhem
In Nederland is OAT nog een zeldzaamheid. Alleen Almere en Arnhem hebben het ondergrondse systeem, dat doet denken aan de buizenpost waarmee ziekenhuizen medicijnen en banken geld naar andere afdelingen sturen.

Vooral in Almere, dat in het centrum al in 2003 zo'n systeem in gebruik nam, is OAT geen onverdeeld succes gebleken. In 2014 nog drong een grote minderheid in de gemeenteraad erop aan te stoppen met het ondergrondse afvalsysteem. Veel partijen waren OAT helemaal zat na ruim tien jaar aanmodderen.

De aanleg, die was begroot op 15 miljoen euro, was ongeveer de helft duurder uitgevallen. Omdat in het winkelhart minder woningen werden gebouwd dan gepland, werden ook de kosten per huishouden hoger dan gedacht.

Verstoppingen
Ook waren er veel klachten over storingen. Verder was er veel slijtage en werd het systeem nogal eens lamgelegd doordat de bewoners ook sloopafval, tuinaarde, stukken laminaat en ander grofvuil in de OAT-buizen met een doorsnede van een halve meter lieten zakken.

De gemeente wil daarom alleen 'bewezen techniek'. Volgens Choho is Almere inmiddels wel degelijk tevreden over OAT. Omdat Almere er vroeg bij was met het ondergrondse afvalsysteem, moesten nog veel 'kinderziektes' overwonnen worden.

Choho onderstreept dat in veel Scandinavische steden, in Spanje en Azië al succesvolle voorbeelden te vinden zijn. Ook in Londen wordt het systeem gebruikt, in de nieuwbouw rond het Wembleystadion.

Amsterdam heeft daarbij een buitenkans om de afvalinzameling in de Sluisbuurt nog een slagje duurzamer te maken, zegt het bedrijf Centralned, dat in Almere en Arnhem eerder het OAT-systeem aanlegde. Als de terminal waar de 'stofzuiger' al het afval bijeenbrengt aan het water wordt gebouwd, kan het huisvuil zelfs per schip naar AEB.

Maar dat gaat helaas niet, zegt een woordvoerder van de gemeente. De kades van Zeeburger­eiland zijn van Rijkswaterstaat en ook nog onderdeel van de ecologische hoofdstructuur. Dus daar is geen plek voor een overslagplaats. "Misschien in de toekomst."

Lees ook: Ruimere en duurdere woningen in Sluisbuurt

Beeld Laura van der Bijl/Het Parool

'Mogelijk ook geschikt voor de grachtengordel'

De Sluisbuurt is de eerste wijk in Amsterdam waar ondergronds afvaltransport wordt aangelegd. Andere nieuwbouwwijken volgen mogelijk als de proef een succes blijkt.

Voor wethouder Abdeluheb Choho (Duurzaamheid) past de proef precies in zijn beleid om door innovatie afvalscheiding te stimuleren. Ook spreekt hem aan dat door ondergronds afvaltransport (OAT) schaarse ruimte op straat beter wordt benut.

Het zijn stuk voor stuk voordelen die wellicht ook opgaan voor de volgende nieuwbouwwijken die Amsterdam in de planning heeft. "Dus daar sluit ik in ieder geval niets uit."

Voor bestaande buurten lijkt het geen optie, zelfs al heeft het Noorse Bergen ook rond de middeleeuwse binnenstad OAT aangelegd. "Ik zou het sowieso fantastisch vinden als er in de grachtengordel geen vuilniszakken meer op straat staan, maar ik denk niet dat een buizensysteem daar de beste oplossing is - al is het maar omdat de ondergrond in de binnenstad gewoon propvol zit."

Maar OAT-leverancier Centralned houdt het best voor mogelijk dat op den duur oudere delen van de stad aan de beurt komen. Juist in de grachtengordel ziet directeur Ruben Verbaan wel mogelijkheden, omdat er ruimte is onder het water of de kades. "We hebben er ook al aan gerekend," zegt Verbaan.

Hij vindt het ook wel een mooi idee dat het transport dan weer via de grachten gaat. "Dan worden de grachten weer gebruikt waar ze ooit voor bedoeld zijn."

Centralned wil maar wat graag in de Sluisbuurt aan de slag, maar dan moet het wel de aanbesteding van de gemeente winnen. Het dochterbedrijf van aannemer Dura Vermeer, dat OAT-systemen in Almere en Arnhem heeft aangelegd, werkt op basis van de techniek van het Zweedse bedrijf Envac, dat over de hele wereld al honderden OAT-systemen heeft aangelegd.

"Voor ons kan het een keerpunt worden om Nederland rijp te maken voor dit inzamelsysteem," zegt Verbaan. "Alle gemeenten kijken nu naar Amsterdam."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden