Wie staan er precies terecht in de zaak Willem Endstra?

11,5 jaar na dato staan vanaf vandaag dan toch drie verdachten terecht voor betrokkenheid bij de liquidatie van vastgoedbaron Willem Endstra. Het proces besluit een even moeizaam als kleurrijk onderzoek. Voorlopig.

17 mei 2004. Onderzoek bij de auto van de doodgeschoten Willem Endstra Beeld Peter Elenbaas

De twee hoofdrolspelers ontbreken. Niet in de verdachtenbanken in de strafzaak die zich vanaf vandaag weken zal voortslepen: Willem Holleeder. Hij is pas onlangs formeel aangeklaagd als opdrachtgever voor de liquidatie van Willem Endstra, 17 mei 2004 op de Apollolaan in Amsterdam-Zuid.

Justitie wil de prille voorbereidingen voor zijn proces over zes onderwereldmoorden niet óók nog afwachten bij het berechten van drie mannen die volgens de aanklagers 11,5 jaar geleden waren betrokken bij de uitvoering van de moord op Endstra.

Evenmin aanwezig is Namik Abbasov. Justitie beschouwde de Rus jaren als de schutter die Endstra met kogels in borst, romp, bekken en hoofd heeft vermoord en zakenrelatie David Denneboom in zijn knie heeft geschoten. Abbasov, wiens arrestatie in oktober 2011 in Polen met trompetgeschal was gevierd door de Amsterdamse opsporingsdiensten, is in maart 2012 op 47-jarige leeftijd in zijn cel overleden na een hersenbloeding.

Twee van de drie verdachten die nu voor de rechter komen, de Alkmaars-Turkse neven Ali N. (31) en Özgür C. (35), zaten al veertien maanden gedetineerd, maar zijn alweer jaren op vrije voeten. De Turk Ziya 'Pasja' G. (41) is altijd voortvluchtig gebleven. Hij wordt bij verstek berecht.

Vingerafdruk op parkeerbonnetje
De neven zouden Endstra hebben geobserveerd vanuit een Mercedesbusje op de hoek van de Apollolaan met de Breughelstraat. In de laadruimte stond een krukje voor een kijkgat met zicht op de moordplek. C.'s vingerafdruk staat op een parkeerbonnetje dat in het busje lag, net als een haar.

Getuigen hebben tegen alle drie de verdachten belastende verklaringen afgelegd. Zo zou Ziya G. de neven op de dag van Endstra's liquidatie van Alkmaar naar Amsterdam hebben gebracht. Na terugkeer zouden de neven opgewonden langs tv-kanalen hebben gezapt met nieuws over de moord.

Over Ali N. zou in één van de tienduizenden afgeluisterde telefoongesprekken zijn gezegd dat die twee mannen had 'neergeschoten' of 'neergestoken' - het Turks is voor tweeërlei uitleg vatbaar. Hij was in het verleden geregeld met vuurwapens in de weer. Hij verhuisde naar Turkije nadat hij volgens een getuige na de liquidatie 'stevig in elkaar was geslagen'.

Ziya G. zou kort voor de liquidatie met zeker drie anderen zijn gezien in de J.M. Coenenstraat, om de hoek van de Apollolaan. In zijn huis in Turkije vond de recherche een foto waarop hij met Ali N. poseert met een raketwerper en nog twee wapens.

Meeste bewijzen tegen overleden Abbasov
Tegen de Rus Abbasov zijn de meeste tastbare bewijzen gevonden. In een gestolen Alfa Romeo die in de buurt was achtergelaten, lagen twee vuurwapens - waaronder het moordwapen - en een rode jas waarop zijn sporen zaten. Getuigen hadden de schutter in een rode jas gezien. Bij de moordplek lag een kogelhuls met zijn dna. Zijn celmateriaal zat ook op een sigarettenpeuk en een rietje. Op een handgreep van het voornoemde Mercedesbusje dat als uitkijkpost zou hebben gediend, zat zijn vingerafdruk. Ziya G. en Namik Abbasov kenden elkaar goed.

Met twee opmerkelijke undercoveroperaties probeerde de recherche vergeefs extra bewijs te verzamelen nadat Ali N. en Özgür C. in februari 2008 waren vrijgelaten. Eerst werden geheim agenten afgestuurd op een optreden van N., die zich laat boeken als zanger en bespeler van de saz (een Turkse luit). In een Brussels hotel roemden ze zijn spel en boekten ze hem voor een feest 'voor zakenvrienden' in een hotel in de buurt van Berlijn. Het gezelschap waarvoor hij daar speelde bestond uit rechercheurs. Gedurende dat Duitse tripje en tijdens vervolgafspraken wonnen de undercovers weliswaar zijn vertrouwen, maar hij liet slechts los dat de moordverdenkingen totaal onterecht waren.

Charmes van een vrouwelijke undercoveragent
Een vrouwelijke undercover reed bij het inparkeren vervolgens tegen N.'s auto, om daarna eveneens zijn vertrouwen te winnen - ook met inzet van haar charmes en tarotkaarten. Weer beklaagde N. zich slechts over de onterechte beschuldigingen over de moord op Endstra.

Het belangrijkste nieuwe bewijs dat justitie nu inbrengt, zijn de verklaringen van de beschermde getuige Hidir K. - een Turks-Amsterdamse crimineel. Hij zegt dat niet Abbasov, maar de Turk Ali T. de fatale kogels op Endstra afvuurde - hetgeen die hem persoonlijk zou hebben opgebiecht.

Hij zegt ook van direct betrokkenen te hebben gehoord dat Willem Holleeder, Dino Soerel en de inmiddels geliquideerde Stanley Hillis gezamenlijk moordopdrachten gaven, ook voor Endstra.

Behalve Ali T., die vanwege gebrek aan extra bewijs slechts dagen vastzat vanwege de beschuldiging, noemt K. nog een handvol betrokkenen. Wat zijn verklaringen waard zijn, moet de rechtbank in de komende weken bepalen.

Op 12 november wil justitie de strafeisen formuleren tegen het drietal. De rechtbank hoopt 18 januari uitspraak te doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden